Phát huy vai trò Hội đồng bầu cử quốc gia trong tổ chức bầu cử dân chủ, đúng luật

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn làm việc với tỉnh Đồng Nai về công tác bầu cử ngày 5/3/2026.

Hội đồng bầu cử quốc gia: Chỉ đạo và hướng dẫn công tác bầu cử

Theo quy định của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, Hội đồng bầu cử quốc gia Việt Nam do Quốc hội Việt Nam thành lập trước mỗi kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội. Hội đồng có từ 15-21 thành viên, gồm Chủ tịch, các Phó Chủ tịch và các Ủy viên, đại diện cho nhiều cơ quan trung ương nhằm bảo đảm sự phối hợp thống nhất trong công tác tổ chức bầu cử.

Đối với cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, Hội đồng bầu cử quốc gia được thành lập theo Nghị quyết số 211/2025/QH15 ngày 25/6/2025 của Quốc hội khóa XV. Hội đồng có nhiệm vụ tổ chức cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đồng thời chỉ đạo và hướng dẫn công tác bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Theo nghị quyết này, ông Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Quốc hội, được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch Hội đồng bầu cử quốc gia theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Bên cạnh đó, Hội đồng còn có 4 Phó Chủ tịch và 14 Ủy viên do Quốc hội phê chuẩn theo đề nghị của Chủ tịch Hội đồng bầu cử quốc gia.

Thành phần Hội đồng bầu cử quốc gia gồm đại diện lãnh đạo các cơ quan trung ương của Đảng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng một số cơ quan, tổ chức hữu quan. Việc cơ cấu thành phần đa dạng giúp bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trong toàn bộ quá trình tổ chức bầu cử.

Sau khi được thành lập, Hội đồng bầu cử quốc gia triển khai xây dựng kế hoạch tổng thể cho công tác bầu cử, đồng thời thành lập các tiểu ban chuyên môn như tiểu ban nhân sự, tiểu ban tuyên truyền, tiểu ban giải quyết khiếu nại, tố cáo và tiểu ban bảo đảm an ninh, trật tự. Các tiểu ban này có nhiệm vụ tham mưu và tổ chức thực hiện những lĩnh vực công việc cụ thể, góp phần bảo đảm cuộc bầu cử được tiến hành dân chủ, đúng pháp luật, an toàn và hiệu quả.

Chỉ đạo thống nhất công tác bầu cử trên phạm vi cả nước

Một trong những nhiệm vụ quan trọng của Hội đồng bầu cử quốc gia là chỉ đạo thống nhất công tác bầu cử trên phạm vi toàn quốc. Trên cơ sở quy định của pháp luật, Hội đồng ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể về quy trình tổ chức bầu cử, từ việc lập danh sách cử tri, hiệp thương giới thiệu người ứng cử đến công tác tuyên truyền và chuẩn bị cho ngày bỏ phiếu.

Các địa phương căn cứ vào những hướng dẫn này để triển khai các bước chuẩn bị theo đúng tiến độ. Việc chỉ đạo thống nhất giúp bảo đảm sự đồng bộ trong quá trình tổ chức bầu cử, đồng thời tạo điều kiện để các cơ quan liên quan phối hợp chặt chẽ trong từng khâu của công tác bầu cử.

Bên cạnh đó, Hội đồng bầu cử quốc gia còn có trách nhiệm theo dõi, kiểm tra và đôn đốc việc thực hiện nhiệm vụ bầu cử tại các địa phương. Thông qua hoạt động giám sát, cơ quan này kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc để có biện pháp hướng dẫn và xử lý phù hợp.

Hướng dẫn quy trình bầu cử theo đúng pháp luật

Trong quá trình tổ chức bầu cử, việc tuân thủ đúng quy định của pháp luật là yêu cầu đặc biệt quan trọng. Vì vậy, Hội đồng bầu cử quốc gia thường xuyên ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục và các mốc thời gian trong quá trình bầu cử.

Các nội dung hướng dẫn tập trung vào nhiều khâu then chốt như công tác hiệp thương giới thiệu người ứng cử, lập và niêm yết danh sách cử tri, tổ chức vận động bầu cử cũng như chuẩn bị cơ sở vật chất cho ngày bỏ phiếu.

Ngoài ra, Hội đồng bầu cử quốc gia cũng phối hợp với các cơ quan chức năng để hướng dẫn việc giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến bầu cử, bảo đảm mọi hoạt động được thực hiện công khai, minh bạch và đúng quy định của pháp luật.

Bảo đảm cuộc bầu cử dân chủ, an toàn và đúng luật

Cùng với công tác chỉ đạo và hướng dẫn, Hội đồng bầu cử quốc gia còn chú trọng bảo đảm các điều kiện để cuộc bầu cử diễn ra an toàn, nghiêm túc và đúng quy định. Các phương án tổ chức bầu cử được xây dựng nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất để cử tri tham gia thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân của mình.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền về bầu cử cũng được triển khai rộng rãi nhằm nâng cao nhận thức của cử tri về ý nghĩa và tầm quan trọng của sự kiện chính trị này. Thông qua các hoạt động thông tin, tuyên truyền, người dân được cung cấp đầy đủ kiến thức về quyền bầu cử, quy trình bỏ phiếu cũng như trách nhiệm của mỗi cử tri đối với đất nước.

Với vai trò là cơ quan chỉ đạo cao nhất trong công tác bầu cử, Hội đồng bầu cử quốc gia góp phần bảo đảm các cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân được tổ chức thành công, phản ánh đúng ý chí và nguyện vọng của nhân dân, đồng thời củng cố nền dân chủ xã hội chủ nghĩa và tăng cường niềm tin của nhân dân đối với hệ thống chính trị.

Đỗ Tho