Phát huy vai trò nhân dân trong đảm bảo an ninh trật tự

Công an xã Thanh Yên hướng dẫn người dân sử dụng mạng an toàn và tố giác tội phạm trên không gian mạng.

Là tỉnh miền núi biên giới, địa bàn rộng, dân cư phân tán, nhiều dân tộc cùng sinh sống, Điện Biên luôn tiềm ẩn những yếu tố phức tạp về an ninh trật tự, đặc biệt là tội phạm ma túy, tội phạm xuyên biên giới. Trong điều kiện lực lượng chức năng không thể có mặt ở mọi nơi, mọi thời điểm, sức mạnh của nhân dân trở thành yếu tố quyết định để phát hiện sớm, ngăn chặn từ xa và giải quyết các vấn đề ngay từ cơ sở.

Muốn người dân tham gia hiệu quả, trước hết phải giúp người dân hiểu pháp luật, nhận diện thủ đoạn của tội phạm và thấy rõ trách nhiệm của mình trong bảo vệ cộng đồng. Vì vậy, công tác tuyên truyền luôn được các lực lượng chức năng xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Từ năm 2025 đến nay, lực lượng Công an toàn tỉnh đã tổ chức hơn 1.200 buổi tuyên truyền trực tiếp với trên 85.000 lượt người tham gia. Lực lượng Bộ đội Biên phòng cũng phối hợp tổ chức trên 1.000 buổi tuyên truyền tại các xã biên giới, vận động nhân dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, đăng ký tự quản hàng trăm kilômét đường biên và cột mốc quốc gia.

Ông Hờ Súa Vừ, người có uy tín xã Mường Pồn cho biết, qua tuyên truyền, vận động, bà con đã nhận thức rõ giữ gìn an ninh trật tự là trách nhiệm của mỗi người dân. Bản thân ông thường xuyên phối hợp với chính quyền, lực lượng công an tuyên truyền, vận động các hộ dân chấp hành pháp luật, không tàng trữ vũ khí trái phép, tích cực tố giác tội phạm. Theo ông, khi người dân đồng lòng tham gia, nhiều vụ việc được phát hiện, ngăn chặn ngay từ cơ sở.

Nhận thức được nâng lên cũng là lúc vai trò chủ thể của nhân dân được phát huy thông qua các mô hình tự quản về an ninh trật tự. Hiện toàn tỉnh duy trì 29 mô hình với 3.579 điểm phong trào như: “Tổ tự quản an ninh trật tự”, “Dòng họ bình yên”, “Bản không có tội phạm ma túy”... Không chỉ phối hợp với lực lượng chức năng phát hiện, tố giác tội phạm, người dân còn trực tiếp tham gia tuần tra, hòa giải mâu thuẫn. Từ năm 2025 đến nay, các tổ hòa giải trên địa bàn tỉnh đã tiếp nhận trên 500 vụ việc, tỷ lệ hòa giải đạt trên 75%, góp phần hạn chế phát sinh, không để hình thành các điểm nóng về an ninh trật tự.

Một minh chứng sinh động cho sức mạnh của phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” là công tác vận động thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ. Điển hình ngày 21/5/2026, Phòng PC06 (Công an tỉnh) phối hợp với Công an các xã Mường Tùng, Na Sang cùng cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng mô hình “Xã điểm thực hiện tốt công tác vận động thu hồi và đấu tranh phòng, chống tội phạm liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ”.

Tại xã Mường Tùng, mô hình được phát động với khẩu hiệu “Giao nộp 1 vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ - 1 bình yên đến với bản”, 6 tổ công tác được thành lập, kiên trì thực hiện phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng”, đồng thời phát huy vai trò của trưởng bản, người có uy tín trong tuyên truyền, vận động. Chính sự đồng thuận của người dân đã tạo nên kết quả vượt mong đợi khi nhiều hộ gia đình tự giác giao nộp vũ khí đang cất giữ, giúp toàn xã thu hồi 51 khẩu súng các loại.

Tại xã Na Sang, ngay sau khi mô hình được triển khai, 39 bản, tổ dân phố đồng loạt ký cam kết thực hiện. Sáu tổ công tác đã tổ chức 13 buổi tuyên truyền với 556 lượt người tham gia; 100% người dự tuyên truyền ký cam kết chấp hành các quy định về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ. Từ nhận thức được nâng lên, người dân đã tự giác giao nộp 24 khẩu súng các loại, góp phần loại bỏ nguy cơ mất an toàn ngay trong cộng đồng.

Thực tế tại Mường Tùng và Na Sang cho thấy, khi người dân hiểu rõ ý nghĩa của phong trào và trực tiếp tham gia bảo vệ bình yên nơi mình sinh sống, hiệu quả phòng, chống tội phạm được nâng lên rõ rệt. Sức mạnh của phong trào không nằm ở những khẩu hiệu mà được tạo nên từ sự tự giác, trách nhiệm và đồng thuận của mỗi người dân.

Những đóng góp ấy đã góp phần quan trọng vào kết quả chung trong công tác bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn tỉnh. 100% vụ án rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng được làm rõ. Hàng trăm vụ án về ma túy, kinh tế và môi trường được phát hiện, xử lý kịp thời. Riêng công tác vận động thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ đã ghi nhận hơn 1.100 khẩu súng được người dân tự giác giao nộp.

Từ thực tiễn cho thấy, giữ vững an ninh trật tự không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội, trong đó nhân dân giữ vai trò trung tâm. Khi mỗi người dân trở thành một “tai mắt”, một tuyên truyền viên, một hạt nhân tự quản ngay tại cộng đồng, thế trận an ninh nhân dân càng thêm vững chắc, tạo nền tảng để phát hiện sớm, ngăn chặn từ xa các loại tội phạm và giữ bình yên từ cơ sở.