Phát huy vai trò phụ nữ trong phát triển kinh tế và các động lực tăng trưởng mới

Tại Đại hội, bà Nguyễn Thị Minh Hương, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam đã tiến hành bầu Đoàn Chủ tịch Đại hội, Đoàn Thư ký Đại hội, Ban thẩm tra tư cách đại biểu; thông qua chương trình Đại hội, quy chế làm việc của Đại hội, quy chế bầu cử; báo cáo thẩm tra tư cách đại biểu…

Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội LHPN thành phố Hải Phòng Trần Thu Hương đã trình bày báo cáo thẩm tra tư cách đại biểu.

Bà Trần Lan Phương, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã trình bày báo cáo kiểm điểm của Ban Chấp hành Trung ương Hội LHPN Việt Nam khóa XIII.

Các đại biểu tham dự đại hội.

Các đại biểu giơ thẻ biểu quyết.

Trong phiên làm việc thứ nhất, các đại biểu đã thảo luận tại 4 trung tâm, với các chủ đề như: Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động Hội; tích cực tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; xây dựng người Phụ nữ Việt Nam thời đại mới, góp phần phát triển văn hóa và con người Việt Nam; vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững của đất nước và vun đắp giá trị gia đình Việt Nam “tiến bộ, văn minh, ấm no, hạnh phúc”.

Phát biểu tại phiên thảo luận 3 về vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững của đất nước, bà Trần Lan Phương, Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Việt Nam cho biết, đây là chuyên đề có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh thực hiện các mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, phát huy mạnh mẽ vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế tư nhân. Đồng thời, đây cũng là dịp để nhìn nhận đầy đủ hơn những đóng góp của phụ nữ trong phát triển kinh tế thời gian qua, xác định những cơ hội, thách thức và đề xuất các giải pháp nhằm phát huy hiệu quả hơn nữa vai trò, tiềm năng của phụ nữ trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Bà Trần Lan Phương, Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Việt Nam.

Bà Trần Lan Phương đề nghị các đại biểu tập trung góp ý vào các nội dung: Về tiêu đề báo cáo, phương châm Đại hội; đánh giá, bổ sung kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIII; làm rõ hơn những kết quả nổi bật của phong trào phụ nữ và công tác Hội nhiệm kỳ 2022 - 2026; những khó khăn, thách thức và vấn đề đặt ra đối với phong trào phụ nữ và hoạt động Hội trong giai đoạn tới; các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ trọng tâm, khâu đột phá và Chương trình hành động nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Việt Nam, trong nhiệm kỳ vừa qua, các cấp Hội đã triển khai nhiều giải pháp đồng hành cùng phụ nữ phát triển kinh tế, khởi nghiệp, tiếp cận tín dụng, khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển sinh kế bền vững. Hàng trăm nghìn phụ nữ được hỗ trợ khởi nghiệp; hàng nghìn hợp tác xã, tổ hợp tác do phụ nữ tham gia quản lý được thành lập và duy trì hiệu quả; hàng triệu phụ nữ được tiếp cận các nguồn vốn tín dụng để phát triển sản xuất, kinh doanh, nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Những kết quả đó không chỉ góp phần nâng cao quyền năng kinh tế của phụ nữ mà còn khẳng định vai trò của tổ chức Hội trong kết nối nguồn lực, đồng hành cùng phụ nữ phát triển và đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận 3.

“Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, cách tiếp cận của chúng ta cũng cần có sự đổi mới mạnh mẽ hơn. Trọng tâm không chỉ là hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, mà phải khơi dậy và phát huy nguồn lực phụ nữ cho phát triển đất nước. Không chỉ tạo cơ hội mà phải nâng cao năng lực để phụ nữ tham gia sâu hơn vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và các ngành kinh tế mới. Không chỉ gia tăng số lượng doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ mà cần xây dựng đội ngũ nữ doanh nhân có năng lực quản trị hiện đại, năng lực cạnh tranh quốc tế và khát vọng cống hiến cho sự phát triển đất nước. Không chỉ hỗ trợ phụ nữ tiếp cận nguồn lực mà cần góp phần xây dựng hệ sinh thái thuận lợi để phụ nữ tiếp cận tri thức, công nghệ, dữ liệu, thị trường và các cơ hội phát triển mới. Đối với tổ chức Hội, nhiệm vụ không chỉ là đồng hành mà còn phải chủ động kết nối nguồn lực, kiến tạo cơ hội và phát huy vai trò chủ thể của phụ nữ trong quá trình phát triển”, bà Trần Lan Phương nhấn mạnh.

Bên cạnh những cơ hội lớn, cũng còn nhiều thách thức mới về khoảng cách về kỹ năng số, khả năng tiếp cận khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và thị trường giữa các nhóm phụ nữ vẫn còn tồn tại. Nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh do phụ nữ làm chủ còn gặp khó khăn trong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Những yêu cầu ngày càng cao về phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn, tiêu chuẩn ESG, giảm phát thải và hội nhập quốc tế đang đặt ra những đòi hỏi mới đối với phụ nữ trong sản xuất, kinh doanh và phát triển doanh nghiệp.

Bà Trần Lan Phương đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm xoay quanh một số vấn đề trọng tâm: Thứ nhất, làm thế nào để phụ nữ tham gia sâu hơn vào các động lực tăng trưởng mới của đất nước như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn?

Thứ hai, cần có những cơ chế, chính sách và giải pháp gì để phát triển mạnh mẽ hơn đội ngũ nữ doanh nhân, phụ nữ khởi nghiệp, phụ nữ sản xuất kinh doanh; phát huy vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế tư nhân và hội nhập kinh tế quốc tế?

Thứ ba, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cần đổi mới như thế nào để thực sự trở thành tổ chức kết nối nguồn lực, kiến tạo cơ hội và đồng hành hiệu quả cùng phụ nữ trong giai đoạn phát triển mới? Đồng thời tổ chức triển khai thực hiện thành công 2 đề án Chính phủ về phát triển kinh tế tập thể và hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, cũng như các nội dung được giao trong các chương trình mục tiêu quốc gia.

Khai phóng tiềm năng sáng tạo của phụ nữ

Tại trung tâm thảo luận 3, GS. TS. Trần Thị Việt Nga, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, Giải thưởng Kovalevskaia 2025 chia sẻ, mặc dù có nhiều đóng góp ấn tượng trong nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo phục vụ kinh tế tuần hoàn hướng tới Net Zero, song, thực tế cho thấy sự tham gia của phụ nữ vào hệ sinh thái kinh tế xanh, tuần hoàn vẫn đang đối mặt với những rào cản mang tính hệ thống, như: Định kiến giới trong STEM, Quản trị cấp cao; khoảng cách số, khó khăn tiếp cận công nghệ sâu; điểm nghẽn tài chính (Thiếu tài sản thế chấp, tiêu chí vốn xanh khắt khe) và rào cản thị trường (Thiếu kết nối chuỗi cung ứng, áp lực cạnh tranh)...

GS. TS. Trần Thị Việt Nga, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, Giải thưởng Kovalevskaia 2025 tham luận tại Đại hội.

Để khai phóng tiềm năng sáng tạo của phụ nữ, bà Trần Thị Việt Nga đề xuất triển khai đồng bộ hệ thống giải pháp: Thứ nhất, cần hoàn thiện cơ chế, chính sách lồng ghép giới trong tăng trưởng xanh. Chính sách tài trợ nghiên cứu có nhạy cảm giới: Trong các chương trình khoa học công nghệ cấp quốc gia về bảo vệ môi trường, năng lượng tái tạo và kinh tế tuần hoàn, cần quy định tỷ lệ tối thiểu các nhà khoa học nữ tham gia ban chủ nhiệm đề tài hoặc có tiêu chí ưu tiên, cộng điểm cho các đề tài do nữ giới làm chủ nhiệm.

Thứ hai, để tăng cường mua sắm công bền vững cần có định hướng giới. Chính phủ cần ban hành quy định ưu tiên đấu thầu mua sắm công đối với các sản phẩm, dịch vụ xanh được cung cấp bởi các doanh nghiệp, hợp tác xã có tỷ lệ lao động nữ cao hoặc do phụ nữ làm chủ. Điều này tạo ra một lực cầu thị trường ổn định, kích thích phụ nữ mạnh dạn đầu tư công nghệ xanh.

Thứ ba, cần mở rộng cơ chế tiếp cận tài chính xanh và nguồn vốn ưu đãi. Xây dựng các gói "Tín dụng xanh - Giới". Ngân hàng Nhà nước cần phối hợp với các tổ chức tài chính quốc tế (như ADB, IFC) thiết kế các dòng vốn ưu đãi dành riêng cho phụ nữ khởi nghiệp xanh. Đồng thời cần linh hoạt hóa điều kiện thế chấp bằng cách chấp nhận các tài sản trí tuệ (bằng sáng chế xanh, giải pháp hữu ích) làm tài sản bảo đảm. Cùng với đó, thành lập quỹ bảo lãnh tín dụng cho nữ doanh nhân chuyển đổi tuần hoàn, quỹ này sẽ bảo lãnh cho các dự án đổi mới công nghệ, giảm phát thải quy mô vừa và nhỏ do phụ nữ làm chủ, giúp họ vượt qua rào cản về tài sản thế chấp khi tiếp cận vốn ngân hàng.

Phiên thảo luận 3 về vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững của đất nước

Thứ tư, cần nâng cao năng lực quản trị, công nghệ và kỹ năng số cho phụ nữ thông qua việc đẩy mạnh các chương trình đào tạo "Women in STEM & Green Tech", tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng số, quản trị chuỗi cung ứng xanh, đo lường và kiểm toán phát thải carbon dành riêng cho các nữ quản lý, nữ giảng viên đại học và nữ doanh nhân. Đồng thời xây dựng các trung tâm ươm tạo đổi mới sáng tạo xanh dành cho phụ nữ, nữ nhà khoa học có thể gặp gỡ các chuyên gia kinh tế để được tư vấn về mô hình kinh doanh, hoàn thiện quy trình công nghệ nhằm đưa các nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thị trường một cách hiệu quả nhất.

Thứ năm, tăng cường liên kết mô hình "Ba Nhà - Quốc tế" và phát triển thị trường, thúc đẩy mô hình mạng lưới liên kết chặt chẽ. Trong đó cần tạo cơ chế kết nối giữa Nhà nước (Cơ chế ưu đãi) - Nhà khoa học nữ (Giải pháp công nghệ xanh) - Doanh nghiệp nữ (Ứng dụng và thương mại hóa). Bên cạnh đó cần phát huy vai trò của Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp trong việc làm cầu nối đưa các công nghệ tái chế, xử lý nước, nông nghiệp sạch từ các viện nghiên cứu đến tận tay các nữ hộ kinh doanh, hợp tác xã ở nông thôn.

Cuối cùng, thúc đẩy kết nối mạng lưới toàn cầu, hỗ trợ các nhà khoa học nữ và doanh nghiệp nữ tham gia vào các diễn đàn, hội chợ quốc tế về kinh tế tuần hoàn để tìm kiếm đối tác, chuyển giao công nghệ tiên tiến từ nước ngoài, đồng thời mở rộng đường xuất khẩu cho các sản phẩm xanh của Việt Nam sang các thị trường khó tính như EU, Mỹ.