Phát huy vai trò 'tiền đồn' của cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. cùng các đại biểu hai nước dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam-Philippines tháng 6/2026. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Mỗi cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài được xem một "tiền đồn" tin cậy trên mặt trận đối ngoại của Đảng, Nhà nước trên từng địa bàn; là trung tâm tham mưu chiến lược, kết nối nguồn lực, bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc và đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp vươn tầm quốc tế.

Đó là nhận định của Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Bộ, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường tại phiên họp "Tăng cường lãnh đạo, quản lý và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ quan đại diện" chiều 4/8, trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33.

Đổi mới ba trụ cột ngoại giao-quốc phòng-an ninh

Bối cảnh thế giới đang biến đổi nhanh, phức tạp và khó dự báo. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, tái cấu trúc chuỗi cung ứng, các làn sóng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và các thách thức an ninh phi truyền thống đang tạo ra các cơ hội và thách thức mới đối với công tác đối ngoại. Điều này đòi hỏi hệ thống cơ quan đại diện không chỉ làm tốt các nhiệm vụ truyền thống, mà còn phải thực sự trở thành” bộ cảm biến nhạy bén,” tham mưu chiến lược, kết nối nguồn lực và kiến tạo cơ hội phát triển.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Bộ, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường phát biểu dẫn đề tại phiên họp. (Ảnh: Anh Tuấn)

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, trước yêu cầu phát triển mới của đất nước và đòi hỏi ngày càng cao của công tác đối ngoại, hoạt động của hệ thống cơ quan đại diện vẫn còn một số vấn đề cần tiếp tục đổi mới. Công tác đổi mới phải chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ; từ thực hiện nhiệm vụ sang quản trị mục tiêu; từ hoàn thiện công việc sang tập trung vào kết quả và tác động thực chất.

Phát biểu tại Phiên họp, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an đánh giá thời gian qua, lực lượng Công an đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng cùng các bộ, ngành triển khai hiệu quả công tác đối ngoại, góp phần bảo đảm an ninh, an toàn các đoàn lãnh đạo cấp cao, cơ quan đại diện và công dân Việt Nam ở nước ngoài; đấu tranh, ngăn chặn các hoạt động chống phá từ bên ngoài; tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, cứu hộ, cứu nạn và hỗ trợ nhân đạo quốc tế.

Để tăng cường sự phối hợp giữa Bộ Công an và Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Phạm Thế Tùng đề xuất tăng cường phối hợp liên ngành trong triển khai đối ngoại và hội nhập quốc tế về an ninh; đổi mới tư duy từ xử lý tình huống sang chủ động dự báo, kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định; củng cố thế trận an ninh từ bên ngoài biên giới; thúc đẩy ký kết và thực thi các hiệp định quốc tế về phòng, chống tội phạm và tương trợ tư pháp; phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác an ninh, tình báo, cảnh sát; mở rộng tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc và tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm công nghệ cao.

(Từ trái sang) Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung; Phó Thủ tướng Chính phủ-Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang tại chương trình nghệ thuật "Giai điệu Tổ quốc" chào mừng Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33. (Ảnh: Mạnh Nguyễn/Vietnam+)

Thượng tướng Phạm Thế Tùng cho rằng cần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan đại diện ở nước ngoài với lực lượng Công an; rà soát, khắc phục các sơ hở về an ninh; nâng cao nhận thức, ý thức tự bảo vệ của cán bộ, đảng viên và công dân Việt Nam ở nước ngoài; kiểm soát chặt chẽ việc tiếp xúc, trao đổi thông tin, sử dụng thiết bị công nghệ và quản lý dữ liệu; đồng thời hoàn thiện cơ chế trao đổi thông tin, phát hiện và xử lý kịp thời các nguy cơ, vi phạm nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia.

Cũng tại phiên họp, Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, khẳng định, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài giữ vai trò quan trọng trong triển khai đường lối đối ngoại, hội nhập quốc tế, góp phần bảo vệ môi trường hòa bình, ổn định và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển đất nước.

Theo Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, công tác phối hợp giữa các cơ quan đại diện và lực lượng quốc phòng cần tiếp tục được tăng cường, nhất là trong công tác nghiên cứu, dự báo chiến lược, thúc đẩy hợp tác quốc tế, ngoại giao kinh tế, khoa học-công nghệ, thông tin đối ngoại và triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có, qua đó đóng góp thiết thực vào việc thực hiện đường lối đối ngoại của Đảng và mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Cầu nối đối ngoại mở ra triển vọng phát triển kinh tế

Bên cạnh nhiệm vụ phối hợp bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, các cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài thể hiện vai trò tích cực trong việc xúc tiến thương mại, thu hút đầu tư nước ngoài.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương khẳng định các cơ quan đại diện không chỉ là cầu nối đối ngoại mà còn là lực lượng tiên phong trong ngoại giao kinh tế, góp phần quảng bá hình ảnh quốc gia, cung cấp thông tin chiến lược, hỗ trợ doanh nghiệp và tạo dựng niềm tin đối với cộng đồng nhà đầu tư quốc tế.

Hiện nay, Bộ Tài chính đã bố trí đội ngũ công chức làm công tác xúc tiến đầu tư tại một số cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Đây là lực lượng nòng cốt, đồng thời là thành tố trong hệ thống ngoại giao kinh tế của Việt Nam, hoạt động dưới sự lãnh đạo thống nhất của trưởng cơ quan đại diện và phối hợp chặt chẽ với các bộ phận kinh tế, thương mại cũng như các cơ quan liên quan trên địa bàn.

Hệ thống các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã hoàn thành khối lượng lớn nhiệm vụ, đóng góp quan trọng vào triển khai đường lối đối ngoại của Đảng; tham mưu và phục vụ hiệu quả các hoạt động đối ngoại cấp cao; thúc đẩy ngoại giao kinh tế. (Ảnh: TTXVN)

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, trong bối cảnh thế giới đang dịch chuyển sang các lĩnh vực như công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và tài chính bền vững, vai trò của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài ngày càng quan trọng.

Trên cơ sở đó, Thứ trưởng Bộ Tài chính đề xuất các cơ quan đại diện cần nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, dự báo và chia sẻ thông tin phục vụ điều hành chính sách và xúc tiến đầu tư, từ đó hỗ trợ các bộ, ngành, địa phương xây dựng chính sách phù hợp, có trọng điểm, nắm bắt các giá trị mới, cơ hội phát triển mới của thế giới.

Cùng quan điểm đó, Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình cũng cho rằng các cơ quan đại diện cần tiếp tục nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược.

Đại sứ Phạm Thanh Bình kiến nghị xây dựng đội ngũ cán bộ ngoại giao kinh tế có tư duy liên ngành, năng lực thực tiễn; đồng thời phát huy hiệu quả nguồn lực doanh nhân, chuyên gia và trí thức người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ phát triển đất nước./.