Phát triển chăn nuôi gia súc, tạo sinh kế bền vững ở vùng cao

Người dân thôn Mạ Khao, xã Cao Minh chăn nuôi ngựa theo hình thức sinh sản, phát triển đàn.

Từng bước chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa

Tại xã Nghiên Loan, chăn nuôi trâu, bò và lợn từ lâu đã trở thành nguồn thu nhập quan trọng của nhiều hộ dân. Những năm gần đây, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, từng bước chuyển từ phương thức chăn thả tự nhiên sang bán chăn thả kết hợp nuôi nhốt nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và hạn chế dịch bệnh.

Trước đây, phần lớn các hộ dân vùng cao chăn nuôi theo tập quán truyền thống, việc vệ sinh chuồng trại, phòng chống dịch bệnh, dự trữ thức ăn hay chống rét cho vật nuôi chưa được quan tâm đúng mức, khiến đàn gia súc phát triển chậm, năng suất và giá trị kinh tế thấp.

Tuy nhiên, khoảng 5 năm trở lại đây, nhờ được tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật về chăm sóc, nuôi dưỡng, trồng cỏ và phòng chống dịch bệnh, người dân đã từng bước thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn đầu tư mở rộng quy mô chăn nuôi.

Nếu như năm 2021, tổng đàn gia súc của xã chỉ đạt hơn 4.200 con thì đến hết năm 2025 đã tăng lên gần 7.000 con (bao gồm cả số lượng đã xuất bán và giết mổ), hoàn thành và vượt chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã đề ra.

Gia đình ông Lã Văn Đốc, ở thôn Pác Liển, là một trong những hộ tiêu biểu phát triển mô hình nuôi trâu, bò sinh sản kết hợp vỗ béo. Từ quy mô ban đầu chỉ từ 5 đến 7 con vào năm 2020, đến nay gia đình đã duy trì đàn gia súc hơn 30 con.

Ông Đốc cho biết, trước đây việc chăn nuôi chủ yếu dựa vào kinh nghiệm nên hiệu quả chưa cao, đầu ra sản phẩm thiếu ổn định. Những năm gần đây, nhờ được tập huấn kỹ thuật, chủ động trồng cỏ, dự trữ thức ăn và áp dụng phương thức nuôi nhốt vỗ béo nên đàn gia súc phát triển tốt hơn. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm gia đình thu nhập từ 150-180 triệu đồng từ chăn nuôi trâu, bò.

Theo ông Dương Văn Quỳnh, Chủ tịch UBND xã Nghiên Loan, tổng đàn gia súc của địa phương hiện duy trì ở mức gần 7.000 con. Xã đang tiếp tục triển khai các giải pháp nhằm thực hiện mục tiêu đến năm 2030 nâng tổng đàn lên trên 9.000 con theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã.

Tương tự, tại xã Bằng Thành, chăn nuôi gia súc đang trở thành hướng phát triển kinh tế quan trọng đối với nhiều hộ dân vùng cao. Chính quyền địa phương tích cực vận động người dân cải tạo chuồng trại, vệ sinh môi trường chăn nuôi và thực hiện tiêm phòng đầy đủ cho đàn vật nuôi.

Nhờ tận dụng nguồn vốn tích lũy của gia đình kết hợp với các chương trình tín dụng ưu đãi, nhiều hộ dân đã mạnh dạn mở rộng quy mô sản xuất. Hiện nay, tổng đàn gia súc của xã đạt trên 2.000 con, tăng hơn 800 con so với năm 2021.

Ông Hoàng Văn Minh, ở thôn Phiêng Lủng, cho biết: Trước đây gia đình chỉ nuôi vài con trâu phục vụ sản xuất nông nghiệp, nhưng nay đã chuyển sang nuôi trâu sinh sản kết hợp vỗ béo để phát triển kinh tế. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm gia đình có thêm khoảng 50 triệu đồng thu nhập từ chăn nuôi trâu, bò.

Chủ động phòng dịch, hướng tới phát triển bền vững

Người dân thôn Nà Vài, xã Nghiên Loan phát triển chăn nuôi trâu theo hình thức sinh sản.

Song song với việc phát triển đàn gia súc, các địa phương đặc biệt chú trọng công tác phòng, chống dịch bệnh nhằm bảo đảm chăn nuôi an toàn, hiệu quả. Hằng năm, các xã phối hợp với cơ quan chuyên môn tổ chức tiêm phòng định kỳ, kiểm soát việc vận chuyển gia súc, hướng dẫn người dân xử lý môi trường chăn nuôi và nâng cao ý thức phòng bệnh.

Tại xã Cao Minh, phát triển chăn nuôi gia súc được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Theo ông Ma Văn Tuấn, Chủ tịch UBND xã Cao Minh, ngoài việc tranh thủ nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia, địa phương còn tạo điều kiện cho người dân tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để phát triển sản xuất; đồng thời khuyến khích mở rộng diện tích trồng cỏ, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn cho vật nuôi nhằm giảm chi phí chăn nuôi.

Đến nay, tổng đàn gia súc của xã đạt trên 5.600 con. Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, địa phương phấn đấu nâng tổng đàn lên trên 7.800 con.

Tuy nhiên, phát triển chăn nuôi ở vùng cao vẫn còn gặp nhiều khó khăn như giá thức ăn chăn nuôi tăng cao, thời tiết diễn biến thất thường, nguy cơ phát sinh dịch bệnh và thị trường tiêu thụ chưa thực sự ổn định.

Vì vậy, các địa phương xác định tiếp tục đẩy mạnh liên kết sản xuất, xây dựng thương hiệu sản phẩm chăn nuôi, mở rộng thị trường tiêu thụ và tăng cường tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho người dân.

Có thể thấy, việc duy trì và phát triển đàn gia súc tại các xã vùng cao như Nghiên Loan, Bằng Thành, Cao Minh đang mang lại những hiệu quả thiết thực. Không chỉ tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân, chăn nuôi gia súc còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, thực hiện hiệu quả mục tiêu giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới ở vùng cao.