Phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc, thích ứng với già hóa dân số
Trong phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc, người cao tuổi vừa là trung tâm thụ hưởng các chính sách, dịch vụ, vừa phát huy năng lực, kinh nghiệm, tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội phù hợp, đóng góp vào tăng trưởng bền vững.

Các đồng chí chủ trì Hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang
Sáng 16/11, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; đồng chí Đoàn Minh Huấn - Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì hội nghị trực tuyến đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc.
Cùng chủ trì có Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng; Phó Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về Người cao tuổi Việt Nam Phạm Thị Thanh Trà; Chủ tịch Hội người cao tuổi Việt Nam Nguyễn Thanh Bình.
Đồng chí Nguyễn Thị Nguyệt - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban công tác người cao tuổi tỉnh điều hành điểm cầu Hà Tĩnh.

Đồng chí Nguyễn Thị Nguyệt - Phó Chủ tịch UBND tỉnh điều hành điểm cầu Hà Tĩnh.
Việt Nam hiện có gần 17 triệu người cao tuổi (người từ 60 tuổi trở lên); trong đó, hơn 9 triệu người đang tham gia lao động, sản xuất kinh doanh. Dự báo đến năm 2034, số người từ 60 tuổi trở lên sẽ đạt khoảng 21 triệu người.

Điểm cầu Hà Tĩnh.
Kinh tế bạc là hệ thống các hoạt động kinh tế, sản phẩm và dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi. Trong bối cảnh già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng, kinh tế bạc đang trở thành xu hướng phát triển tất yếu, là một bộ phận cấu thành nền kinh tế quốc gia, là nhiệm vụ chính trị quan trọng của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội.
Việc chủ động xây dựng hệ sinh thái kinh tế thích ứng với tốc độ già hóa dân số không chỉ là giải pháp an sinh xã hội, mà còn là mở ra mô hình tăng trưởng mới, bền vững và nhân văn.

Đại biểu tại điểm cầu Hà Tĩnh.
Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh: Cần xác định đúng vị trí, vai trò của kinh tế bạc trong mô hình phát triển mới. Cần nhận thức người cao tuổi không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà còn là nguồn lực, chủ thể và động lực của phát triển. Kinh tế bạc không chỉ là thị trường hàng hóa dịch vụ dành cho người cao tuổi mà còn bao gồm các hoạt động phát huy năng lực lao động, trí tuệ, kinh nghiệm sáng tạo, truyền nghề và tham gia xã hội của người cao tuổi, phù hợp với sức khoẻ, điều kiện. Cần sớm xây dựng phương pháp xét định đo lường kinh tế bạc phù hợp với Việt Nam; làm rõ phạm vi cấu phần quy mô và đóng góp đối với GDP, năng suất, việc làm và chất lượng cuộc sống.
Đồng thời, tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, kiến tạo môi trường và thị trường phát triển. Phát triển kinh tế bạc phải xác định người cao tuổi là trung tâm, doanh nghiệp là hạt nhân sáng tạo, tổ chức triển khai; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, định hướng và dẫn dắt.

Đại biểu tại điểm cầu Hà Tĩnh.
Tại Hà Tĩnh, toàn tỉnh hiện có hơn 275.000 người cao tuổi. Phát huy vai trò, uy tín và kinh nghiệm, thời gian qua, người cao tuổi Hà Tĩnh tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ở cơ sở.
Đồng thời, tích cực tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, góp phần xây dựng đời sống văn hóa, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân. Hiện nay, có 3.856 câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao với tổng số 195.112 người cao tuổi tham gia thường xuyên, mang lại nhiều giá trị tinh thần thiết thực cho người cao tuổi.
Tại hội nghị, đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận các vấn đề, giải pháp khai thác hiệu quả tiềm năng từ quá trình già hóa dân số, hình thành hệ sinh thái kinh tế bạc đồng bộ, bền vững.

Đại biểu Hà Tĩnh theo dõi hội nghị.
Đại biểu cho rằng, cần xác lập vị trí chiến lược kinh tế bạc, phải đặt phát triển kinh tế bạc trong tổng thể phát triển kinh tế; hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế bạc; thống nhất cách tiếp cận phát triển kinh tế; cơ chế phát huy năng lực, trí tuệ người cao tuổi; xây dựng hạ tầng chiến lược phục vụ phát triển kinh tế bạc; phát triển đồng bộ thị trường, dịch vụ, chuỗi giá trị kinh tế bạc...
Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà khẳng định tầm quan trọng của phát triển kinh tế bạc. Đồng thời, nhấn mạnh yêu cầu thống nhất nhận thức về vị trí, vai trò của kinh tế bạc trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đất nước; xem đây vừa là giải pháp thích ứng với già hóa dân số, bảo đảm an sinh xã hội, vừa là động lực thúc đẩy tăng trưởng mới. Trong đó, người cao tuổi vừa là trung tâm thụ hưởng các chính sách, dịch vụ, vừa tiếp tục phát huy năng lực, kinh nghiệm, tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội phù hợp, đóng góp vào sự phát triển bền vững.
Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Nội vụ phối hợp Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nghiên cứu xây dựng, hoàn thiện đề án phát triển kinh tế bạc. Các bộ, ngành, cơ quan Trung ương nghiên cứu cơ chế, chính sách tài chính, thuế, đầu tư; thúc đẩy phát triển thị trường thương mại, dịch vụ và hệ thống phân phối; nghiên cứu phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với hệ sinh thái kinh tế bạc. Hoàn thiện tiêu chuẩn về nhà ở, công trình thân thiện với người cao tuổi; phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hoá, thể thao, du lịch phù hợp với người cao tuổi; thúc đẩy nghiên cứu, giáo dục công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số hỗ trợ người cao tuổi; sớm hoàn thiện xây dựng kết nối dữ liệu về người cao tuổi.
Hội người cao tuổi Việt Nam phối hợp các cơ quan liên quan tham mưu xây dựng cơ chế, chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc và thực hiện hiệu quả Đề án “Người cao tuổi tham gia đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm”.
Các bộ, ngành, địa phương đưa nhiệm vụ phát triển kinh tế bạc vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 và những năm tiếp theo; căn cứ mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và điều kiện thực tiễn, chủ động tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế bạc.
