Phát triển kinh tế chăm sóc nhằm tăng trưởng bền vững, tạo việc làm và thúc đẩy bình đẳng giới

Các đại biểu tham gia Diễn đàn Kinh tế chăm sóc Việt Nam 2026.

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh và nhu cầu chăm sóc ngày càng gia tăng, Diễn đàn Kinh tế chăm sóc Việt Nam 2026 nhằm mở ra một hướng tiếp cận mới trong việc phát triển kinh tế chăm sóc như một động lực tăng trưởng bền vững, tạo việc làm và thúc đẩy bình đẳng giới.

Đồng thời, sự kiện cũng sẽ nâng cao nhận thức về vai trò và tiềm năng của kinh tế chăm sóc trong bối cảnh nhu cầu này ngày càng gia tăng.

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), đến năm 2038, ước tính có hơn 20% dân số Việt Nam sẽ bước vào nhóm trên 60 tuổi, các nhu cầu về dịch vụ chăm sóc dài hạn, chăm sóc sức khỏe, chăm sóc trẻ em và hỗ trợ người yếu thế sẽ tiếp tục tăng mạnh.

Hiện nay, các chính sách và mô hình doanh nghiệp thân thiện với gia đình đang được ghi nhận là một chiến lược tạo giá trị: giúp doanh nghiệp giữ chân lao động, nâng cao sự gắn kết và năng suất, đồng thời giảm chi phí tuyển dụng và thay thế nhân sự. Theo các nghiên cứu quốc tế, cứ mỗi 1 USD đầu tư cho chăm sóc có thể tạo ra tới 4 USD lợi ích kinh tế thông qua tăng năng suất, tạo việc làm và cải thiện phúc lợi xã hội (số liệu của UN Women, 2023).

Tại Việt Nam, phụ nữ hiện vẫn đảm nhận phần lớn công việc chăm sóc không được trả lương, trung bình khoảng 3 giờ mỗi ngày, cao gấp gần hai lần so với nam giới (theo Điều tra Quốc gia về sử dụng thời gian tại Việt Nam năm 2022, Ngân hàng Thế giới). Sự chênh lệch này không chỉ tạo ra “gánh nặng kép” đối với phụ nữ mà còn làm giảm năng suất lao động, hạn chế cơ hội tham gia thị trường việc làm và tác động đến chất lượng nguồn nhân lực trong dài hạn.

Diễn đàn Kinh tế Chăm sóc Việt Nam 2026 với mục tiêu đặt trọng tâm vào việc chuyển dịch từ mô hình chăm sóc dựa chủ yếu vào gia đình sang một hệ sinh thái chăm sóc chuyên nghiệp, bền vững và có sự tham gia mạnh mẽ của khu vực doanh nghiệp.

Phát biểu ý kiến tại Diễn đàn, Phó Chủ tịch phụ trách Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam (VCCI) Mai Thị Diệu Huyền cho rằng: Kinh tế chăm sóc đang nổi lên như một lĩnh vực kinh tế có tiềm năng tăng trưởng lớn, góp phần tạo việc làm bền vững, nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy bình đẳng giới và tăng cường năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp. Thúc đẩy kinh tế chăm sóc và nhân rộng mô hình doanh nghiệp thân thiện với gia đình sẽ góp phần tăng quyền kinh tế cho phụ nữ, giúp phụ nữ có tiếng nói mạnh mẽ hơn trong mọi lĩnh vực của đời sống.

Trưởng đại diện UN Women Việt Nam, bà Caroline T. Nyamayemombe cũng nhấn mạnh vai trò của khu vực doanh nghiệp trong việc cung cấp các dịch vụ chăm sóc chất lượng, dễ tiếp cận, chất lượng đồng thời bảo đảm điều kiện làm việc và an sinh cho lực lượng lao động trong ngành chăm sóc, phần lớn là phụ nữ. “Đầu tư vào kinh tế chăm sóc chính là đầu tư cho nguồn nhân lực, cho năng suất và cho sự phát triển dài hạn của nền kinh tế”.

Trưởng đại diện UN Women tại Việt Nam, bà Caroline T. Nyamayemombe phát biểu tại Diễn đàn.

Tại Diễn đàn, các đại biểu đến từ Cục Dân số (Bộ Y tế), Quỹ Dân số Liên hợp quốc, Tổ chức Lao động quốc tế … đã cung cấp bức tranh tổng thể về già hóa dân số, sự phát triển hệ thống chăm sóc sức khỏe và chăm sóc dài hạn; tiềm năng phát triển ngành Kinh tế chăm sóc tại Việt Nam; cũng như cơ hội tạo việc làm bền vững và phát triển doanh nghiệp trong lĩnh vực này.

Một số doanh nghiệp tham gia thảo luận và chia sẻ những mô hình kinh doanh thực tiễn, sáng kiến đổi mới và bài học kinh nghiệm trong việc cung cấp dịch vụ chăm sóc chất lượng, lấy con người làm trung tâm và hướng tới phát triển bền vững.

Có thể thấy, việc phát triển kinh tế chăm sóc cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, khu vực doanh nghiệp và các tổ chức xã hội, trong đó chính sách hỗ trợ phù hợp, đầu tư cho đổi mới sáng tạo và tăng cường kết nối hệ sinh thái là những yếu tố then chốt. Đây cũng là lĩnh vực được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy sự tham gia mạnh mẽ hơn của doanh nghiệp vào lĩnh vực giàu tiềm năng này, để kinh tế chăm sóc trở thành một trụ cột mới của tăng trưởng xanh, bao trùm và hướng tới bình đẳng giới tại Việt Nam.

NHẬT ANH