Phát triển nông nghiệp công nghệ cao, bảo đảm sinh kế cho nông dân

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đối thoại với nông dân Thủ đô năm 2026. Ảnh: Văn Điệp/TTXVN

Hội nghị do Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng chủ trì, được tổ chức trực tiếp tại trụ sở UBND thành phố và kết nối trực tuyến đến 79 điểm cầu, với gần 3.700 đại biểu tham gia. Cùng dự có đại diện Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, lãnh đạo Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố và các sở, ngành, địa phương.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung kiến nghị tháo gỡ khó khăn về đất đai, quy hoạch, hạ tầng sản xuất, phòng chống thiên tai, chuyển đổi nghề nghiệp, ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển kinh tế tập thể và tiêu thụ nông sản.

Tháo gỡ khó khăn từ thực tiễn sản xuất

Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Hà Nội Phạm Hải Hoa cho biết, qua tổng hợp kiến nghị của hội viên và khảo sát thực tế, nổi lên năm nhóm vấn đề cần quan tâm giải quyết, gồm: việc làm, chuyển đổi sinh kế khi thu hồi đất; tổ chức sản xuất, liên kết tiêu thụ nông sản; phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã; ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và tăng cường nguồn lực hỗ trợ nông dân.

Phản ánh khó khăn tại cơ sở, bà Nguyễn Thị Bích Vân, Chủ tịch Hội Nông dân xã Hạ Bằng cho biết, địa phương còn diện tích đất trồng lúa sản xuất kém hiệu quả, thường xuyên ngập úng, manh mún, xen kẹt. Nhiều hội viên có nhu cầu chuyển sang phát triển trang trại, nuôi trồng thủy sản, trồng hoa, cây cảnh và nông nghiệp sinh thái nhưng gặp vướng mắc về tích tụ đất đai, thủ tục chuyển đổi và điều kiện đầu tư.

Đại biểu kiến nghị thành phố hướng dẫn cụ thể việc tập trung đất đai, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp quy hoạch, đồng thời nâng cấp hệ thống thủy lợi, giao thông và hạ tầng phục vụ sản xuất.

Cùng quan tâm đến vấn đề đất đai, ông Phạm Đức Trọng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thư Lâm phản ánh, một số trang trại đang hoạt động hiệu quả nằm trong khu vực phải giải phóng mặt bằng. Việc tìm địa điểm thay thế, di chuyển chuồng trại, máy móc và đầu tư xây dựng lại đòi hỏi chi phí lớn, có nguy cơ gián đoạn sản xuất, mất thị trường và ảnh hưởng việc làm của người lao động.

Toàn cảnh buổi đối thoại. Ảnh: Văn Điệp/TTXVN

Đại biểu đề nghị thành phố rà soát, bố trí địa điểm sản xuất phù hợp quy hoạch và hỗ trợ các hộ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Trong khi đó, ông Lê Hoài Thi, Chủ tịch Hội Nông dân xã Trần Phú kiến nghị nâng cấp đê điều, hệ thống tiêu thoát nước và giao thông tại khu vực ven sông Bùi, đồng thời nghiên cứu chuyển đổi diện tích thường xuyên ngập úng sang mô hình kinh tế phù hợp.

Giải đáp những kiến nghị này, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Tạ Văn Tường cho biết, thành phố sẽ chỉ đạo rà soát hiện trạng sử dụng đất, xác định những khu vực sản xuất kém hiệu quả, khó khăn về tưới tiêu để đề xuất phương án sử dụng phù hợp. Hà Nội đã phê duyệt danh mục vùng quy hoạch trồng lúa có năng suất, chất lượng cao và vùng sản xuất nông nghiệp tập trung giai đoạn 2026–2030.

Phó Giám đốc Sở Tài chính Đỗ Thu Hằng thông tin, danh mục đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030 trong lĩnh vực thủy lợi có 23 công trình, dự kiến góp phần nâng cao năng lực tiêu thoát nước, phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân. Đối với nguồn lực hỗ trợ nông dân, vốn điều lệ Quỹ Hỗ trợ nông dân giai đoạn 2025–2029 được phê duyệt là 350 tỷ đồng; giai đoạn 2026–2030 tiếp tục được bổ sung 300 tỷ đồng, trong đó riêng năm 2026 ngân sách thành phố đã bổ sung 50 tỷ đồng.

Liên quan đến giải quyết việc làm, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Tây Nam cho biết, theo Nghị quyết số 56/2025/NQ-HĐND, mức vay giải quyết việc làm tối đa là 300 triệu đồng, lãi suất thông thường 6,6%/năm; đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo và một số nhóm ưu tiên là 4,8%/năm.

Trong năm 2026, thành phố đã bổ sung hơn 2.500 tỷ đồng cho Ngân hàng Chính sách xã hội, tạo thêm nguồn lực hỗ trợ phát triển sản xuất, giải quyết việc làm; đồng thời triển khai hơn 200 phiên giao dịch việc làm, trong đó có 17 phiên tại các xã, phường.

Thúc đẩy chuyển đổi số, mở rộng thị trường nông sản

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho 3 nông dân Thủ đô xuất sắc năm 2026. Ảnh: Văn Điệp/TTXVN

Bên cạnh khó khăn về đất đai, hạ tầng và nguồn vốn, nhiều đại biểu đề nghị thành phố hỗ trợ ứng dụng công nghệ, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường tiêu thụ. Ông Phùng Đắc Kiêu, Giám đốc Hợp tác xã sản xuất tinh bột nghệ và tinh dầu Bà Bé cho biết, số hóa quy trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc góp phần nâng cao tính minh bạch, tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Tuy nhiên, nhiều nông dân, nhất là người lớn tuổi, còn gặp khó khăn khi sử dụng điện thoại thông minh, phần mềm quản lý và nền tảng số. Chi phí đầu tư thiết bị, phần mềm cũng là trở ngại đối với các cơ sở sản xuất nhỏ. Đại biểu kiến nghị thành phố tăng cường hướng dẫn trực tiếp, hỗ trợ giải pháp công nghệ phù hợp, kết nối nhật ký điện tử, dữ liệu vùng sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và mã QR truy xuất nguồn gốc trên hệ thống thuận tiện, dễ sử dụng.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Cù Ngọc Trang cho biết, thành phố đã phối hợp với các sở, ngành và doanh nghiệp công nghệ triển khai nền tảng số tới 126 xã, phường; đồng thời trình HĐND thành phố ban hành nghị quyết về chính sách hỗ trợ chuyển đổi số phục vụ hoạt động của hợp tác xã và hộ kinh doanh.

Ngành khoa học và công nghệ sẽ tiếp tục khảo sát nhu cầu thực tế, nghiên cứu thí điểm nền tảng truy xuất nguồn gốc nông sản, từng bước hình thành cơ sở dữ liệu về vùng trồng, vùng sản xuất và sản phẩm nông nghiệp. Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường khẳng định, những kiến nghị chưa được giải đáp trực tiếp sẽ được tiếp thu, giao cơ quan liên quan nghiên cứu, trả lời bằng văn bản. Thành phố tiếp tục quan tâm đầu tư hạ tầng, phát triển vùng sản xuất tập trung, tăng cường liên kết và nâng cao giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích.

Đô thị hóa phải gắn với bảo đảm sinh kế lâu dài

Các cá nhân được nhận Bằng khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội. Ảnh: Văn Điệp/TTXVN

Kết luận hội nghị, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng ghi nhận những kiến nghị xuất phát từ thực tiễn sản xuất và đời sống nông dân, đồng thời yêu cầu các sở, ngành tiếp tục giải quyết những vấn đề còn vướng mắc, không dừng lại ở việc trả lời tại hội nghị. Theo Chủ tịch UBND thành phố, với đặc điểm của một đô thị lớn, Hà Nội không thể phát triển nông nghiệp theo hướng mở rộng diện tích hay chạy theo sản lượng mà phải chuyển mạnh sang nông nghiệp sinh thái, công nghệ cao, sản xuất hàng hóa chất lượng cao, nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Thành phố cần phát huy vai trò trung tâm về khoa học công nghệ, giống, chế biến, logistics, thương mại và tiêu thụ nông sản; tăng cường liên kết với các tỉnh trong Vùng Thủ đô và Đồng bằng sông Hồng, chủ động tổ chức chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, ổn định. Cùng với đó, đô thị hóa phải gắn với tổ chức lại không gian nông thôn, bảo tồn làng cổ, làng nghề, cảnh quan sinh thái và những giá trị văn hóa truyền thống. Mô hình “làng trong phố, phố trong làng” cần được tính toán ngay từ khâu quy hoạch.

Đặc biệt, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu quan tâm đến việc làm, thu nhập và sinh kế của nông dân khi thu hồi đất phục vụ các dự án phát triển đô thị, công nghiệp và hạ tầng. Các địa phương không thể chỉ quan tâm đến phương án bồi thường, hỗ trợ thu hồi đất mà thiếu phương án sinh kế lâu dài cho người dân. Việc triển khai dự án phải đồng thời gắn với đào tạo nghề, kết nối việc làm, hỗ trợ chuyển đổi sản xuất và ổn định đời sống.

Sở Nội vụ được giao phối hợp với các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, Hội Nông dân và chính quyền địa phương tổ chức đào tạo nghề gắn với nhu cầu tuyển dụng, đặc biệt quan tâm lao động trung niên, lao động lớn tuổi. Đối với những vùng thường xuyên ngập úng tại lưu vực sông Tích, sông Bùi, sông Đáy, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu rà soát hệ thống đê điều, tiêu thoát nước, hồ điều hòa và công trình thủy lợi, xác định giải pháp trước mắt và phương án đầu tư lâu dài.

Về chuyển đổi số và tiêu thụ nông sản, thành phố sẽ tập trung hỗ trợ nông dân, hợp tác xã ứng dụng công nghệ phù hợp quy mô sản xuất; phát triển hệ thống sơ chế, chế biến, bảo quản, kho lạnh và logistics; tăng cường kết nối với doanh nghiệp phân phối, siêu thị, chợ đầu mối và hệ thống bán lẻ.

Các cá nhân được nhận Bằng khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội. Ảnh: Văn Điệp/TTXVN

Chủ tịch UBND thành phố lưu ý, phát triển sản xuất phải gắn với thị trường ngay từ đầu, tránh tái diễn tình trạng được mùa nhưng khó tiêu thụ. Để bảo đảm hiệu quả đối thoại, Chủ tịch UBND thành phố giao Văn phòng UBND thành phố phối hợp với Hội Nông dân tổng hợp đầy đủ kiến nghị, tham mưu ban hành thông báo kết luận, xác định rõ cơ quan chủ trì, thời hạn xử lý và trách nhiệm báo cáo kết quả.

Các sở, ngành phải chủ động giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền, không đùn đẩy, kéo dài; những nội dung vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, kết quả đối thoại phải được thể hiện bằng việc tháo gỡ khó khăn và những chuyển biến cụ thể tại cơ sở, tạo điều kiện để nông dân tiếp tục làm giàu từ nông nghiệp tại những nơi có lợi thế, đồng thời có cơ hội chuyển đổi nghề nghiệp, tham gia các ngành kinh tế mới, ổn định cuộc sống và nâng cao thu nhập.