Phát triển thương mại cho hệ sinh thái sáng tạo Thủ đô

Thông qua các hoạt động trưng bày, kết nối, xúc tiến thương mại, lễ hội tạo điều kiện để các nhà thực hành sáng tạo gặp gỡ trực tiếp các nhà bán lẻ, doanh nghiệp quà tặng. Ảnh PV01

Từ cộng đồng sáng tạo đến chuỗi giá trị thị trường

Trong nhiều năm, một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất của các ngành công nghiệp văn hóa tại Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng là khoảng cách giữa người làm sáng tạo và thị trường. Không ít nhà thiết kế, nghệ nhân, studio sáng tạo có sản phẩm tốt, giàu bản sắc, nhưng gặp khó trong việc tiếp cận kênh phân phối, mở rộng quy mô hay chuẩn hóa để đáp ứng yêu cầu của các đối tác thương mại lớn.

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, với định hướng xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị, đã đặt bài toán này vào trung tâm. Thông qua các hoạt động trưng bày, kết nối, xúc tiến thương mại, lễ hội tạo điều kiện để các nhà thực hành sáng tạo gặp gỡ trực tiếp các nhà bán lẻ, nhà bán buôn, DN quà tặng và đơn vị xuất khẩu - những mắt xích then chốt trong chuỗi giá trị. Theo bà Bùi Thị Thanh Hương - Phó Tổng biên tập Tạp chí Kiến trúc, hệ sinh thái sáng tạo mà lễ hội hướng tới không chỉ dừng ở việc “giới thiệu sản phẩm”. “Chúng tôi muốn tạo ra một vòng tuần hoàn, nơi ý tưởng được ươm mầm, thử nghiệm thị trường, hoàn thiện sản phẩm và từng bước tham gia vào các chuỗi phân phối chuyên nghiệp. Chỉ khi đó, sáng tạo mới thực sự trở thành một động lực kinh tế”, bà Thanh Hương chia sẻ.

Thực tế tại chương trình “Tụ hội Sáng tạo” cho thấy, gần 200 đơn vị tham gia đã mang đến hàng trăm sản phẩm, dịch vụ sáng tạo sẵn sàng thương mại, trải rộng trên 8 lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Không gian trưng bày không chỉ là nơi “khoe” sản phẩm, mà còn là nơi lắng nghe phản hồi từ người tiêu dùng, nhà phân phối và đối tác tiềm năng - yếu tố then chốt để các nhà sáng tạo điều chỉnh chiến lược phát triển.

Một điểm nhấn quan trọng của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 là việc thiết kế các không gian kết nối mở, đặc biệt tại khu vực hồ Hoàn Kiếm và các không gian công cộng trung tâm. Tại đây, ranh giới giữa sáng tạo, tiêu dùng và thương mại được xóa nhòa, tạo nên những tương tác trực tiếp, chân thực. Ông Nguyễn Quốc Hoàng Anh - Giám đốc nghệ thuật Lên Ngàn, Giám đốc chiến lược của Lễ hội cho rằng việc đưa sáng tạo ra không gian công cộng là cách hiệu quả để “thử lửa” thị trường. “Khi sản phẩm được đặt giữa đời sống đô thị, tiếp xúc trực tiếp với người dân và du khách, các nhà sáng tạo sẽ thấy rất rõ sản phẩm của mình có sức sống ra sao, câu chuyện nào chạm được cảm xúc, yếu tố nào cần điều chỉnh để phù hợp thị trường”, ông Hoàng Anh nhận định.

Từ góc nhìn DN bán lẻ, bà Trần Thu Hà, đại diện một chuỗi cửa hàng quà tặng thiết kế tại Hà Nội cho biết lễ hội giúp DN tiếp cận nguồn cung mới, đa dạng và giàu bản sắc. “Chúng tôi luôn tìm kiếm các sản phẩm thủ công – thiết kế có câu chuyện văn hóa rõ ràng, có thể phát triển thành dòng quà tặng cho khách du lịch và DN. Thông qua lễ hội, việc gặp trực tiếp nhà sản xuất giúp hai bên hiểu nhau nhanh hơn rất nhiều”, bà Thu Hà chia sẻ. Không chỉ dừng ở thị trường nội địa, yếu tố xuất khẩu cũng được đặt ra rõ nét. Một số DN xuất khẩu hàng thủ công, quà tặng cho biết họ đặc biệt quan tâm đến các sản phẩm sáng tạo có khả năng tiêu chuẩn hóa, truy xuất nguồn gốc và kể câu chuyện văn hóa Việt Nam một cách hiện đại.

Thương mại hóa nhưng không đánh mất bản sắc

Từ phía các nhà sản xuất và nghệ nhân, việc tham gia Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 mang lại nhiều kỳ vọng nhưng cũng đi kèm không ít trăn trở. Anh Lê Minh Tuấn, một nghệ nhân trẻ tham gia trưng bày sản phẩm thủ công ứng dụng, cho rằng cơ hội lớn nhất là được tiếp cận thị trường rộng hơn. “Trước đây, chúng tôi bán chủ yếu qua kênh nhỏ lẻ. Khi làm việc với nhà bán buôn hay DN quà tặng, yêu cầu về số lượng, chất lượng, thời gian giao hàng rất khác. Lễ hội giúp chúng tôi hiểu rõ hơn những tiêu chuẩn đó để chuẩn bị”, anh Minh Tuấn chia sẻ.

Ở chiều ngược lại, nhiều nhà sáng tạo cũng lo ngại việc thương mại hóa quá nhanh có thể làm mờ đi bản sắc. Theo các chuyên gia văn hóa, đây là bài toán cần sự đồng hành của cả hệ sinh thái. Việc kết nối với thị trường không có nghĩa là đánh mất giá trị cốt lõi, mà là tìm cách chuyển tải bản sắc đó dưới hình thức phù hợp hơn với nhu cầu tiêu dùng hiện đại. Ý kiến từ người dân tham gia lễ hội cũng cho thấy tín hiệu tích cực. Chị Nguyễn Thu Trang, một người dân phường Hoàn Kiếm cho rằng các sản phẩm sáng tạo trưng bày tại lễ hội mang lại cảm giác gần gũi nhưng mới mẻ. “Tôi sẵn sàng mua những sản phẩm có thiết kế đẹp, câu chuyện rõ ràng và giá cả hợp lý. Nếu những sản phẩm này xuất hiện nhiều hơn ở các cửa hàng, chắc chắn sẽ có chỗ đứng”, chị Thu Trang cho biết.

Sự tham gia của các tổ chức quốc tế, DN lớn và mạng lưới 82 không gian sáng tạo đã được chứng nhận tạo ra nền tảng quan trọng để các mối liên kết không bị đứt gãy sau lễ hội. Theo đại diện một DN phân phối, điều họ kỳ vọng nhất là cơ chế tiếp nối: các kênh kết nối, cơ sở dữ liệu nhà sáng tạo, các chương trình hỗ trợ tiêu chuẩn hóa sản phẩm và xúc tiến xuất khẩu.

Nhìn tổng thể, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đang mở ra một cách tiếp cận mới cho phát triển thương mại sáng tạo: lấy cộng đồng sáng tạo làm trung tâm, lấy thị trường làm động lực và lấy bản sắc văn hóa làm giá trị cốt lõi. Khi các nhà thực hành sáng tạo có cơ hội gặp gỡ trực tiếp nhà bán lẻ, nhà bán buôn, DN quà tặng và đơn vị xuất khẩu, chuỗi giá trị sáng tạo - thương mại không còn là khái niệm lý thuyết, mà dần trở thành thực tiễn. Nếu những kết nối này được nuôi dưỡng và mở rộng, Hà Nội không chỉ có thêm một lễ hội sáng tạo, mà còn từng bước hình thành một hệ sinh thái thương mại sáng tạo năng động - nơi sáng tạo được trao cơ hội, thị trường được làm giàu bằng bản sắc, và kinh tế sáng tạo trở thành động lực phát triển bền vững của Thủ đô trong những năm tới.

Thái Phương