Phép màu đầu Xuân: Ghép tim người chết não cứu bé trai 11 tuổi

Rạng sáng mùng 7 Tết Bính Ngọ 2026, khi bầu không khí của kỳ nghỉ lễ lớn nhất trong năm vẫn còn hiện diện trên mọi nẻo đường, một “phép màu” y học đã âm thầm diễn ra tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM. Trong ca phẫu thuật căng thẳng kéo dài xuyên đêm, đội ngũ y bác sĩ đã thực hiện thành công ca ghép tim thứ 9 từ người hiến chết não, kịp thời kéo một bệnh nhi 11 tuổi bị suy tim giai đoạn cuối thoát khỏi lưỡi hái tử thần. Đây không chỉ là một thành tựu y khoa đáng nể về mặt kỹ thuật mà còn là minh chứng cho sự nỗ lực phi thường của toàn ê-kíp, khi ca ghép được triển khai khẩn cấp trong bối cảnh nhiều nhân viên y tế vừa trở lại thành phố sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.

GS-TS-BS Nguyễn Hoàng Định – Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, Trưởng ê-kíp ghép tim cùng ê-kíp tập trung cao độ, phối hợp chặt chẽ trong từng thao tác để thực hiện ca ghép tim cho bệnh nhân

Cuộc chạy đua với thời gian

Trong y khoa, suy tim giai đoạn cuối ở trẻ em là một thách thức đặc biệt lớn. Khi các phương pháp điều trị nội khoa gần như không còn đáp ứng, hy vọng sống chỉ còn đặt vào một trái tim hiến tặng phù hợp về kích thước, nhóm máu và các chỉ số miễn dịch – điều vốn vô cùng hiếm hoi.

Trong lĩnh vực ghép tim, có một khái niệm mang tính sống còn là “thời gian thiếu máu lạnh” – khoảng thời gian từ khi trái tim được lấy ra khỏi cơ thể người hiến cho đến khi được nối thành công và đập trở lại trong lồng ngực người nhận. Mỗi phút trôi qua đều mang ý nghĩa quyết định đối với chất lượng tạng ghép và tiên lượng sau mổ.

Mọi thứ thực sự bắt đầu “nóng” lên vào 16 giờ chiều mùng 6 Tết, khi Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM nhận được thông tin từ Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia về một nguồn tim hiến phù hợp tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội).

Tuy nhiên, áp lực chuyên môn lập tức đặt ra: tình trạng người hiến tạng không ổn định, nếu kéo dài thời gian hồi sức chết não có thể ảnh hưởng đến chất lượng tạng. Giới hạn sinh tử ấy khiến quỹ thời gian cho việc tiếp nhận và vận chuyển tạng trở nên vô cùng gấp rút.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Ban giám đốc bệnh viện đã kích hoạt quy trình ghép tim khẩn cấp ở mức cao nhất. Một cuộc đua với thời gian thực sự bắt đầu. Chỉ trong hơn một giờ, ê-kíp gồm phẫu thuật viên tim mạch, bác sĩ gây mê hồi sức, điều dưỡng và kỹ thuật viên đã tập trung đầy đủ, sẵn sàng lên đường ra Hà Nội trên chuyến bay gần nhất.

Đáng trân trọng hơn, nhiều nhân viên y tế đã chủ động quay lại bệnh viện khi nhận lệnh điều động, gác lại những giây phút sum vầy đầu năm để bước vào “trận chiến” không tiếng súng. Sự chuyên nghiệp và tinh thần trách nhiệm đã tạo nên một guồng máy vận hành chính xác đến từng phút.

Trái tim mang theo niềm hy vọng sống mãnh liệt vượt qua hàng ngàn kilômét trên không trung, hạ cánh và được vận chuyển thần tốc về TP.HCM lúc 3 giờ 45 phút sáng mùng 7 Tết.

Các y bác sĩ tri ân người hiến và gia đình - những người đã trao món quá vô giá thắp lên hy vọng sống cho người bệnh

Liên tiếp hai ca ghép tim trong những ngày giáp Tết

Tại phòng mổ, không khí đặc quánh sự tập trung. Ca ghép được tiến hành ngay sau đó trong điều kiện kiểm soát chuyên môn nghiêm ngặt. Phẫu thuật trên cơ thể trẻ em luôn đòi hỏi kỹ thuật tinh vi hơn do cấu trúc giải phẫu nhỏ bé và hệ tuần hoàn mong manh.

Từng đường dao, từng mũi chỉ khâu nối các đại mạch máu đều được thực hiện với độ chính xác tuyệt đối. Và rồi, khoảnh khắc xúc động nhất đã đến: khoảng 4 giờ 45 phút, trái tim mới bắt đầu đập trở lại trong lồng ngực bệnh nhi với những nhịp đầu tiên mạnh mẽ, đều đặn. Các thông số sinh tồn trên máy theo dõi liên tục phát đi tín hiệu khả quan.

Diễn tiến sau mổ ban đầu thuận lợi, huyết động ổn định. Bệnh nhi được chuyển về khoa hồi sức để tiếp tục theo dõi sát sao, mở ra hy vọng về một tương lai khỏe mạnh phía trước.

Ê-kíp tiến hành tiếp nhận và xử lý tạng theo quy trình trước khi đưa vào ghép cho người nhận

Đánh giá về chuỗi sự kiện y khoa đặc biệt này, GS-TS-BS Nguyễn Hoàng Định – Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, Trưởng ê-kíp ghép tim, phẫu thuật viên chính – cho biết chỉ trong vòng một tuần, ngay trước và sau Tết, bệnh viện đã thực hiện liên tiếp hai ca ghép tim thành công.

Dưới góc độ quản lý và vận hành một hệ thống y tế phức tạp, điều đó cho thấy sự chủ động và mức độ sẵn sàng cao của toàn bộ hệ thống ghép tim. Từ khâu điều phối, vận chuyển, gây mê hồi sức cho đến phẫu thuật và chăm sóc sau mổ, tất cả đều được phối hợp nhịp nhàng nhằm bảo đảm triển khai kịp thời trong mọi hoàn cảnh, với mục tiêu cao nhất là mang lại cơ hội sống tốt nhất cho người bệnh.

Phía sau ánh đèn rực sáng của phòng mổ và sự kỳ diệu của khoa học là câu chuyện thấm đẫm tính nhân văn. Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM trân trọng tri ân nghĩa cử cao đẹp của người hiến và gia đình. Giữa nỗi đau mất mát tột cùng, quyết định nhân văn ấy đã góp phần trao tặng sự sống cho người khác, đồng thời lan tỏa thông điệp sâu sắc về ý nghĩa của việc hiến mô, tạng trong cộng đồng.

Sự hy sinh từ một cuộc đời khép lại đã trở thành nguồn sáng thắp lên hy vọng cho nhiều số phận khác.

Tính đến nay, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM đã thực hiện tổng cộng 214 ca ghép tạng, gồm 97 ca ghép thận, 108 ca ghép gan và 9 ca ghép tim. Những con số ấy không chỉ là cột mốc đáng tự hào của một trung tâm y khoa hàng đầu mà còn là minh chứng cho sự trưởng thành vượt bậc của ngành ghép tạng Việt Nam.

Hướng tới tương lai, lãnh đạo bệnh viện cho biết đơn vị sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia và các cơ sở y tế trên cả nước nhằm rút ngắn thời gian vận chuyển, tối ưu hóa kết quả điều trị và mở rộng hơn nữa cơ hội sống cho người bệnh suy tạng giai đoạn cuối.

Hồ Quang