Phép thử bản lĩnh nghề nghiệp

Kiểm sát viên Nguyễn Kiên Cường phát biểu ý kiến trong cuộc họp giữa VKSND TP Hải Phòng và Thi hành án dân sự TP Hải Phòng.

Người lính kỷ luật và khát vọng học tập, cống hiến

Đồng chí Nguyễn Kiên Cường nhập ngũ năm 1994, khi vừa rời ghế nhà trường. Những ngày đầu trong quân đội, tại Trung đội 6, Tiểu đoàn 2, Sư đoàn 395, Quân khu 3 là quãng thời gian hun đúc những nền tảng quan trọng nhất của cuộc đời.

Đó là môi trường mà mọi thói quen cá nhân đều phải đặt dưới kỷ luật tập thể, từ giờ giấc, tác phong đến cách suy nghĩ, người lính trẻ học cách sống có nguyên tắc, có trách nhiệm với từng nhiệm vụ nhỏ nhất. Nhưng điều đáng chú ý ở đồng chí không chỉ là sự thích nghi, mà là khát vọng vươn lên.

Ngay trong thời gian tại ngũ, đồng chí Nguyễn Kiên Cường đăng ký học hệ tại chức của Trường Cao đẳng Kiểm sát Hà Nội. Những ngày vừa huấn luyện, vừa tranh thủ học tập, rồi lại quay về đơn vị hoàn thành nhiệm vụ, trở thành một phần ký ức không thể phai. Đó không chỉ là sự nỗ lực cá nhân, mà còn là bước ngoặt mở ra con đường nghề nghiệp sau này.

Đầu năm 1997, đồng chí Nguyễn Kiên Cường xuất ngũ, tiếp tục hoàn thành chương trình học. Một hành trình mới bắt đầu, nhưng những giá trị từ quân ngũ - kỷ luật, ý chí và tinh thần trách nhiệm - vẫn theo đồng chí như một “hành trang nghề nghiệp” bền vững.

Năm 1998, sau khi tốt nghiệp, đồng chí Nguyễn Kiên Cường trở về địa phương, bắt đầu hành trình gắn bó với ngành Kiểm sát. Hai năm đầu là thời gian học việc, cọ xát thực tế tại VKSND huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương (cũ). Đến năm 2000, đồng chí Nguyễn Kiên Cường chính thức được tuyển dụng vào Ngành.

Xuất phát điểm từ hệ đào tạo tại chức, lại vừa học vừa làm trong quân ngũ, kiến thức lý luận của Kiểm sát viên Nguyễn Kiên Cường có những khoảng trống nhất định so với đào tạo chính quy. “Có những hồ sơ đọc mà chưa hiểu hết bản chất vấn đề, có những quy định phải tra cứu nhiều lần mới nắm được. Khi đó, nếu không có sự hướng dẫn tận tình của các anh chị đi trước, có lẽ sẽ rất khó bắt nhịp”, Kiểm sát viên Nguyễn Kiên Cường chia sẻ.

Nhưng cũng chính trong giai đoạn này, phẩm chất người lính phát huy rõ nét. Thay vì né tránh khó khăn, Kiểm sát viên Nguyễn Kiên Cường chọn cách đối diện: Đọc nhiều hơn, nghiên cứu sâu hơn, học hỏi từ đồng nghiệp và từ chính từng vụ việc cụ thể. Dần dần, sự bỡ ngỡ nhường chỗ cho sự tự tin, bản lĩnh nghề nghiệp được hình thành qua từng hồ sơ, từng phiên tòa.

Trong hơn 25 năm công tác, từ VKSND huyện Kim Thành, VKSND huyện Kinh Môn đến các phòng nghiệp vụ của VKSND tỉnh Hải Dương (cũ) và nay là Phòng 11 - VKSND TP Hải Phòng, Kiểm sát viên Nguyễn Kiên Cường đã trải qua nhiều khâu công tác của Ngành.

Với Kiểm sát viên Nguyễn Kiên Cường, mỗi vụ án không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, mà là trách nhiệm trước pháp luật và xã hội. Một trong những vụ việc khiến Kiểm sát viên Nguyễn Kiên Cường nhớ nhất là việc một người đàn ông bị đề nghị khởi tố theo Điều 134 Bộ luật Hình sự do gây thương tích nghiêm trọng vùng mắt cho bị hại. Hồ sơ ban đầu cho thấy tỉ lệ thương tích cao, đủ căn cứ xử lý hình sự.

Tuy nhiên, sau khi nghiên cứu kỹ, Kiểm sát viên Nguyễn Kiên Cường nhận thấy có những vấn đề chưa được làm rõ. Người gây thương tích hành động trong trạng thái bị kích động mạnh, do mâu thuẫn kéo dài. Quan trọng hơn, tổn thương ở mắt của bị hại không hoàn toàn do hành vi của người này gây ra, mà có nhiều nguyên nhân khác.

Kiểm sát viên Nguyễn Kiên Cường đề nghị giám định lại, yêu cầu làm rõ cơ chế hình thành thương tích. Kết quả sau đó cho thấy tỉ lệ thương tật không đủ căn cứ để khởi tố. Vụ án được xem xét lại, một người dân không phải đối mặt với vòng tố tụng hình sự.

“Làm nghề này, mỗi quyết định đều có thể ảnh hưởng đến cả cuộc đời một con người. Chỉ cần chủ quan hoặc làm qua loa, hậu quả sẽ rất lớn”, Kiểm sát viên Nguyễn Kiên Cường chia sẻ.

Trong bối cảnh hiện nay, khi yêu cầu cải cách tư pháp ngày càng cao, áp lực công việc lớn, nguyên tắc ấy càng đòi hỏi sự thận trọng, tỉnh táo và bản lĩnh.

Điểm tương đồng giữa người lính và Kiểm sát viên

Giữa quân nhân và Kiểm sát viên, thoạt nhìn là hai môi trường rất khác nhau. Nhưng với Kiểm sát viên Nguyễn Kiên Cường, đó lại là hai hành trình có nhiều điểm tương đồng. Người lính bảo vệ Tổ quốc bằng vũ khí, người Kiểm sát viên bảo vệ pháp luật bằng trí tuệ và bản lĩnh, nhưng điểm chung là ý chí hoàn thành nhiệm vụ và tinh thần kỷ luật.

Trong quân đội, mệnh lệnh là tuyệt đối. Trong ngành Kiểm sát, pháp luật là tối thượng. Cả hai đều không cho phép sự tùy tiện. Sự chuẩn xác, nghiêm túc trong từng chi tiết nhỏ chính là nền tảng để tránh sai sót lớn.

Bản lĩnh của người Kiểm sát viên thể hiện rõ nhất ở những thời điểm phải đưa ra quyết định khó khăn: Phê chuẩn hay không phê chuẩn một quyết định tố tụng, giữ nguyên hay thay đổi quan điểm truy tố, hoặc bảo vệ quan điểm trước phiên tòa. Đó là lúc không thể dựa vào cảm tính, mà phải dựa trên chứng cứ, pháp luật và lương tâm nghề nghiệp.

Hành trình của Kiểm sát viên Nguyễn Kiên Cường không phải là câu chuyện đặc biệt, nhưng lại tiêu biểu cho một thế hệ cán bộ trưởng thành từ kỷ luật quân ngũ, từng bước khẳng định mình trong môi trường pháp lý đầy thách thức.

Phép thử bản lĩnh nghề nghiệp

Sự phát triển của Nhà nước pháp quyền đòi hỏi mỗi cán bộ tư pháp không chỉ giỏi chuyên môn, mà còn phải có tư duy pháp lý hiện đại, tôn trọng quyền con người và chuẩn mực nghề nghiệp. Ngành Kiểm sát cũng không đứng ngoài xu thế đó, với những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng kiểm sát, ứng dụng công nghệ và minh bạch hóa hoạt động.

Theo Kiểm sát viên Nguyễn Kiên Cường, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, cùng với quá trình cải cách thể chế, xây dựng Nhà nước pháp quyền và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, yêu cầu đặt ra đối với mỗi Kiểm sát viên cũng ngày càng cao hơn. Đây không chỉ là cơ hội để ngành Kiểm sát nâng cao chất lượng công tác, mà còn là phép thử rõ nét đối với bản lĩnh, trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của mỗi cán bộ.

Công nghệ giúp xử lý công việc nhanh hơn, dữ liệu nhiều hơn, nhưng cũng đòi hỏi người làm nghiệp vụ phải tỉnh táo, thận trọng và sâu sắc hơn trong đánh giá vấn đề. Trong môi trường số hóa, khi quy trình công tác ngày càng được chuẩn hóa, Kiểm sát viên không thể chỉ dừng ở việc làm đúng thao tác, mà phải hiểu đúng bản chất vụ việc, đánh giá toàn diện chứng cứ và giữ được sự độc lập trong tư duy.

Đặc biệt, khi các nền tảng số, dữ liệu điện tử, trí tuệ nhân tạo ngày càng được ứng dụng sâu rộng trong hoạt động tư pháp, người cán bộ kiểm sát càng phải biết tận dụng công nghệ như một công cụ hỗ trợ, chứ không thể thay thế vai trò, trách nhiệm của con người. Với thế hệ Kiểm sát viên trẻ, điều quan trọng không chỉ là nhanh nhạy với cái mới, mà còn phải giữ được sự công tâm, khách quan, bản lĩnh và ý thức thượng tôn pháp luật trong từng quyết định nghề nghiệp.