Phi đội F-16 Ukraine tiêu thụ đạn pháo khổng lồ, NATO đối mặt bài toán nguồn cung
Ukraine cần tới 5.000-6.000 viên đạn pháo 20 mm mỗi ngày để duy trì hoạt động đánh chặn UAV Nga bằng tiêm kích F-16. Nhu cầu này có thể lên tới hơn 1 triệu viên trong sáu tháng, phơi bày thách thức hậu cần ít được chú ý đối với Kiev và cả NATO trong một cuộc xung đột kéo dài.

Máy bay F-16 trang bị tên lửa không đối không AIM-9. Ảnh: MW.
Nhu cầu đạn pháo 20 mm ngày càng lớn của Ukraine dành cho phi đội F-16 đang phơi bày một điểm yếu ít được chú ý trong năng lực phòng không hiện đại: khả năng duy trì nguồn đạn đủ lâu khi xung đột kéo dài. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Kiev cần khoảng 800.000 viên đạn để duy trì hoạt động của các tiêm kích F-16 trong 6 tháng, trong bối cảnh những máy bay này ngày càng phải sử dụng pháo trên khoang để đánh chặn UAV tấn công tốc độ cao của Nga.
Tại cuộc họp báo ở Kiev ngày 4/10, ông Zelensky cho biết các tiêm kích F-16 của Ukraine đạt tỷ lệ đánh chặn khoảng 50-55% đối với những UAV tấn công sử dụng động cơ phản lực, đôi khi lên tới 60%.
Theo nhà lãnh đạo Ukraine, Kiev đang tìm cách bảo đảm nguồn cung từ 5.000-6.000 viên đạn pháo 20 mm mỗi ngày. Ông mô tả việc duy trì lượng đạn lớn như vậy là nhiệm vụ đặc biệt khó khăn.
Nhu cầu này phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của tiêm kích trong nhiệm vụ đối phó với các UAV tấn công tốc độ cao của Nga. Những phương tiện này đang trở thành mục tiêu khó xử lý hơn đối với các hệ thống phòng không mặt đất truyền thống cũng như những máy bay đánh chặn có tốc độ thấp hơn.
Quy mô nhu cầu đạn dược của Ukraine được thể hiện rõ qua nỗ lực tìm kiếm nguồn cung từ các đối tác châu Âu. Trong tháng 10, Đan Mạch đã chuyển giao hơn 50.000 viên đạn pháo 20 mm, và các phi công Ukraine đã bắt đầu sử dụng số đạn này để đối phó với UAV trang bị động cơ phản lực.
Ông Zelensky cũng thảo luận vấn đề với nhiều chính phủ châu Âu khác, trong đó có Ba Lan và Pháp, nhằm thiết lập các thỏa thuận cung ứng đạn dược dài hạn.
Đến tháng 11, nhà lãnh đạo Ukraine cho biết Kiev đã đạt được thỏa thuận với Đan Mạch để giải quyết nhu cầu khoảng 800.000 viên đạn. Ông đồng thời nhấn mạnh số lượng F-16 sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ chiến đấu cần tăng gấp 2,5 lần.
Theo ông Zelensky, một phần nguyên nhân khiến số máy bay có thể triển khai còn hạn chế là nhiều chiếc đã cũ, cần được bảo dưỡng và nâng cấp liên tục.

Máy bay F-16 của Không quân Ukraine. Ảnh: MW.
Nhu cầu đạn pháo có thể vượt xa dự tính khi F-16 phải đánh chặn UAV mỗi ngày
Những con số Ukraine công bố cho thấy nhu cầu đạn dược có thể tăng nhanh đến mức nào khi tiêm kích được giao nhiệm vụ phòng không thường trực.
Với mức tiêu thụ 5.000-6.000 viên đạn mỗi ngày như ông Zelensky đề cập, Ukraine sẽ cần khoảng 900.000-1,08 triệu viên trong 180 ngày. Trong khi đó, lượng 800.000 viên đạn được công bố ở một thời điểm khác chỉ đủ đáp ứng khoảng 133-160 ngày hoạt động theo tốc độ tiêu thụ nói trên, thay vì trọn vẹn sáu tháng.
Sự chênh lệch này có thể xuất phát từ những giả định khác nhau về số máy bay sẵn sàng chiến đấu, cường độ hoạt động hoặc tỷ lệ các vụ đánh chặn sử dụng pháo trên máy bay. Tuy nhiên, phép tính cho thấy cần phân biệt rõ giữa mục tiêu dự trữ đạn dược và lượng đạn thực tế cần thiết để duy trì một nhịp độ tác chiến nhất định.
Dù phi đội F-16 của Ukraine có quy mô tương đối nhỏ, mức tiêu thụ đạn của lực lượng này vẫn gây sức ép đáng kể lên kho dự trữ đạn pháo 20 mm của NATO. Điều đó làm dấy lên những câu hỏi về khả năng duy trì hoạt động của vũ khí tích hợp trên tiêm kích trong một cuộc xung đột cường độ cao kéo dài.
Tầm quan trọng của đạn pháo trên F-16 từng thể hiện rõ trong giai đoạn Ukraine thiếu tên lửa không đối không tầm ngắn AIM-9 vào cuối tháng 11 và tháng 12/2025.
Theo Reuters, trong một bài viết tháng 3/2026 dẫn lời ba nguồn tin am hiểu vấn đề, phi đội F-16 Ukraine từng chỉ còn rất ít tên lửa AIM-9 trong hơn ba tuần sau khi nguồn cung từ các đối tác bị gián đoạn.
Tình trạng này khiến phi công Ukraine phần lớn chỉ có thể thực hiện nhiệm vụ vào ban ngày, đồng thời phải dựa nhiều hơn vào pháo 20 mm trên máy bay để đánh chặn UAV.

Máy bay không người lái Shahed-136/ Geran 2 của Nga (dùng một lần) bay trên bầu trời Kiev. Ảnh: MW.
Đạn pháo rẻ hơn tên lửa, nhưng nguồn cung vẫn là thách thức
Một lợi thế quan trọng của đạn pháo là chi phí thấp hơn rất nhiều so với tên lửa không đối không. Ngay cả AIM-9, vốn được xem là loại tên lửa có chi phí tương đối thấp, cũng đắt hơn nhiều lần so với giá trị của không ít mẫu UAV giá rẻ mà Nga sử dụng để tấn công các mục tiêu tại Ukraine.
Với mức tiêu thụ được công bố là 5.000-6.000 viên mỗi ngày, nhu cầu của Kiev cho thấy kho đạn vốn đủ phục vụ nhiều năm huấn luyện trong thời bình có thể nhanh chóng cạn kiệt chỉ sau một giai đoạn tác chiến cường độ cao tương đối ngắn.
Ukraine từng thừa hưởng một nền tảng công nghiệp quốc phòng đáng kể từ thời Liên Xô và các nhà sản xuất trong nước đã mở rộng mạnh mẽ năng lực sản xuất đạn dược. Tuy nhiên, nước này vẫn phải phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu thuốc phóng và một số vật liệu khác trong các công đoạn của chuỗi cung ứng đạn dược.
Việc xây dựng năng lực sản xuất trong nước đối với các vật liệu năng lượng cao dùng trong đạn dược đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn, chuyên môn kỹ thuật đặc thù và nhiều năm chuẩn bị.
Những trở ngại đó khiến Ukraine chưa thể tự sản xuất đầy đủ loại đạn cần thiết để trang bị cho các tiêm kích F-16 của mình.
Vấn đề vì thế không chỉ nằm ở số lượng máy bay hay tên lửa mà phương Tây có thể chuyển giao cho Kiev. Khả năng duy trì nguồn cung những loại đạn tưởng chừng đơn giản hơn, như đạn pháo 20 mm, cũng có thể trở thành yếu tố quyết định hiệu quả chiến đấu của lực lượng không quân trong một cuộc xung đột kéo dài.
Theo MW, Reuters
Vũ khí, khí tài quân sự
16/11/2026 09:29
Top 7 loại vũ khí nguy hiểm nhất thế giới với sức hủy diệt khủng khiếp
16/11/2026 07:57
Tiêm kích J-10C Trung Quốc bất ngờ xuất hiện với tên lửa Kh-29T cải tiến của Nga
15/11/2026 19:32
UAV phản lực Geran-5 của Nga bị tên lửa RBS-70 Thụy Điển bắn hạ như thế nào?
15/11/2026 16:03
Trung Quốc biến xe tăng xuất khẩu VT-4 thành “pháo đài diệt UAV”
14/11/2026 19:03
Iran tuyên bố đánh trúng radar cảnh báo sớm của Mỹ tại Bahrain
Xem thêm


