Phía trước vẫn còn một chuyến đi

Qua đó nhà văn Thụy Điển Jonas Jonasson đặt ra một câu hỏi: Con người có nhất thiết phải sống theo những gì cuộc đời đã sắp đặt?

Quyền lựa chọn phần đời còn lại

Ngày sinh nhật thứ 100 của cụ ông Allan Karlsson được chuẩn bị như một sự kiện đáng nhớ tại Nhà Già. Nhưng nhân vật chính không xuất hiện trong buổi lễ. Ông trèo qua cửa sổ, rời khỏi nơi mình đang sống. Từ đây, Jonas Jonasson mở ra chuỗi phiêu lưu bất ngờ của Allan Karlsson.

Điều thú vị là Allan chẳng hề có tham vọng trở thành nhân vật có tiếng tăm. Ông không muốn cứu thế giới, cũng không tìm cách thay đổi nó. Allan chỉ làm những gì cần làm trước mắt, rồi tiếp tục đi. Chính sự bình thản ấy khiến ông trở thành một nhân vật đặc biệt: một người luôn có mặt giữa những biến động lớn nhưng gần như không bao giờ xem mình là nhân vật quan trọng trong những biến cố ấy.

Jonas Jonasson xây dựng Allan Karlsson bằng một nghịch lý thú vị. Một người không chủ động tìm kiếm phiêu lưu lại liên tục bị đẩy vào những tình huống không thể đoán trước. Khả năng đặc biệt về chất nổ chỉ là một phần nguyên nhân; phần còn lại đến từ những cuộc gặp tình cờ, những lựa chọn bất ngờ và sự trớ trêu của hoàn cảnh.

Nhờ vậy, câu chuyện giữ được nhịp kể linh hoạt, nơi những điều tưởng khó tin lại diễn ra tự nhiên qua cách nhìn bình thản của Allan. Tiếng cười trong tác phẩm vì thế không chỉ để giải trí mà còn tạo nên sắc thái châm biếm. Allan đứng giữa tất cả điều ấy với vẻ thản nhiên gần như khó tin. Ông không cố giải thích thế giới. Ông sống trong thế giới đó và chính thái độ ấy tạo nên phần sâu sắc nhất của tác phẩm.

Nếu chỉ xem đây là một cuốn tiểu thuyết phiêu lưu hài hước, người đọc vẫn có thể có một trải nghiệm thú vị. Nhưng hình ảnh Allan trèo qua cửa sổ ở tuổi 100 khiến câu chuyện có thêm một tầng nghĩa.

Cửa sổ của Nhà Già có thể được nhìn như ranh giới giữa một cuộc đời đã được định sẵn và phần đời mà con người vẫn có quyền tự lựa chọn. Allan không bỏ đi vì có một kế hoạch vĩ đại. Ông bỏ đi đơn giản vì không muốn ngồi đó chờ thời gian trôi qua theo lịch trình của người khác.

Bước tiếp giữa những bất định

Điều đáng nói là Jonas Jonasson không biến nhân vật thành một “ông già truyền cảm hứng” theo kiểu quen thuộc. Allan không phải người hoàn hảo. Ông có những thói quen kỳ quặc, những lựa chọn khó đoán và đôi khi hành động chẳng giống một người có ý thức sâu sắc về cuộc đời.

Nhưng Allan có một phẩm chất đáng quý là ông không quá bận tâm đến việc mình đáng lẽ phải trở thành ai. Và ở tuổi 100, ông vẫn có thể bắt đầu một chuyến đi.

Thông điệp ấy vì thế không chỉ dành cho người cao tuổi. Nó dành cho bất kỳ ai từng nghĩ rằng mình đã quá muộn để thay đổi, quá quen với một cuộc sống để bắt đầu lại, hoặc quá sợ những điều chưa biết phía bên kia “cửa sổ”.

Với một câu chuyện có tiết tấu nhanh, nhiều tình huống bất ngờ và một nhân vật chính khó quên, Ông trăm tuổi trèo qua cửa sổ và biến mất (NXB Trẻ) là lựa chọn đáng đọc cho những ai muốn tìm một cuốn sách vừa có thể đem lại tiếng cười, vừa để lại dư âm về tuổi tác, tự do và cách con người đối diện với những bất định của cuộc đời.

Cuốn sách đã trở thành hiện tượng quốc gia ở Thụy Điển, đem lại cho người đọc một cái nhìn hài hước kín đáo của văn hóa Bắc Âu, nơi có truyền thống tôn quý văn học lâu đời.

Allan Karlsson đã 100 tuổi khi ông trèo qua cửa sổ để xem bên ngoài kia có gì. Liệu chúng ta, khi đọc xong cuốn sách ấy có từng nghĩ về những giới hạn mà mỗi người tự đặt ra cho mình?