Philippines hồi đáp Trung Quốc về thiện chí liên quan Biển Đông, khẳng định sẽ 'đáng tin cậy, chuyên nghiệp và vững vàng'

Theo hãng tin Manila Bulletin, tuyên bố trên được đưa ra sau khi Trung Quốc bày tỏ thiện chí đẩy nhanh tiến độ đàm phán về Bộ quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) trong nhiệm kỳ Chủ tịch Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) của Manila.

Trong một tuyên bố ngày 8/3, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nhấn mạnh, COC trong tương lai "sẽ cung cấp những nguyên tắc vàng để các bên quản lý hiệu quả những khác biệt, xây dựng lòng tin và thúc đẩy hợp tác".

Ông bày tỏ hy vọng với tư cách là Chủ tịch ASEAN năm nay, Philippines sẽ "nhận thức và hoàn thành trách nhiệm của mình, chống lại sự cám dỗ của lợi ích cá nhân và đóng vai trò tích cực cho hòa bình và ổn định trong khu vực".

Đáp lại, Ngoại trưởng Philippines Theresa Lazaro cho biết, Philippines đã ghi nhận tuyên bố gần đây của ông Vương Nghị và "với tư cách là Chủ tịch ASEAN năm 2026, Manila tiếp cận vấn đề này với tinh thần trách nhiệm rõ ràng đối với khu vực và cộng đồng quốc tế."

Bà khẳng định, Manila sẽ “thực hiện vai trò điều hành nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN năm nay một cách đáng tin cậy, chuyên nghiệp và vững vàng khi tìm kiếm các giải pháp tập thể cho những mối quan tâm của khu vực, trong đó có các vấn đề trên biển”.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Philippines cam kết nước này sẽ bảo đảm "Biển Đông vẫn là vùng biển hòa bình, ổn định và hợp tác, đồng thời phối hợp một cách xây dựng với tất cả các quốc gia thành viên ASEAN và Trung Quốc để hoàn tất COC hiệu quả, thực chất và mang tính ràng buộc pháp lý trong năm nay, phù hợp với những chủ trương đã được thống nhất”.

Ngoài ra, Ngoại trưởng Lazaro cũng nhấn mạnh, Philippines luôn ủng hộ một COC nhất quán với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS). COC không được phép “tạo ra một cơ chế khu vực đặc biệt, không làm giảm quyền, lợi ích của các quốc gia bên thứ ba và phải quản lý hiệu quả các hành vi trên biển”.

Theo bà Lazaro, hòa bình và ổn định lâu dài ở Biển Đông “đòi hỏi tất cả các quốc gia, dù lớn hay nhỏ, phải thực hiện các nghĩa vụ và trách nhiệm theo luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS. Các quốc gia phải thực hiện sự kiềm chế và tránh các hành động có thể làm phức tạp thêm tình hình hoặc gia tăng căng thẳng trên biển”.

Bà bày tỏ hoan nghênh hợp tác thiết thực giữa tất cả các nước thành viên ASEAN cũng như Trung Quốc “trong các lĩnh vực quan trọng như an toàn hàng hải, bảo vệ môi trường biển, tìm kiếm cứu nạn, phúc lợi của thuyền viên, cũng như duy trì tự do hàng hải và hàng không”.

Nhà ngoại giao kỳ cựu của Philippines khẳng định “sẽ tiếp tục kiên định duy trì khối đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN trong việc giải quyết các vấn đề trên biển trong khu vực”, mặc dù Philippnes “luôn kiên quyết bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán”.

Việc cả hai nước sẵn sàng giải quyết căng thẳng trên biển là một bước phát triển đáng chú ý trong các cuộc đàm phán về COC sau một thập kỷ bế tắc.

Bảo Minh