Phổ biến quy định mới về xác định xuất xứ Việt Nam cho hàng hóa nội địa

Sáng 13/11, tại TP Huế, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) chủ trì hội thảo lấy ý kiến và phổ biến văn bản quy phạm pháp luật về xuất xứ hàng hóa.

Hội thảo có sự tham dự của đại diện Sở Công Thương các tỉnh, thành phố, các hiệp hội ngành hàng cùng gần 100 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, kinh doanh hàng hóa trong nước và xuất nhập khẩu.

 Quang cảnh hội thảo.

Đây là hoạt động tiếp nối hội nghị đánh giá công tác quản lý nhà nước về xuất xứ hàng hóa tổ chức tại TP Hồ Chí Minh ngày 30/10. Tại TP Huế, nội dung được tập trung trao đổi là việc triển khai Nghị định số 384/2026/NĐ-CP ngày 9/10/2026 của Chính phủ quy định về xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước.

Phát biểu tại hội thảo, bà Trịnh Thị Thu Hiền – Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu nhấn mạnh yêu cầu minh bạch thông tin về sản phẩm, hàng hóa để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Theo bà Hiền, việc hoàn thiện quy định về xuất xứ cần gắn với yêu cầu quản lý chất lượng sản phẩm và xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh. Công tác quản lý phải công khai, khách quan, phù hợp với mức độ rủi ro của hàng hóa và tránh tạo thêm rào cản kỹ thuật không cần thiết cho doanh nghiệp.

Theo Cục Xuất nhập khẩu, Việt Nam đã tham gia 19 hiệp định thương mại tự do và ban hành nhiều quy định để xác định xuất xứ hàng hóa trong hoạt động xuất nhập khẩu. Với doanh nghiệp xuất khẩu, việc đáp ứng quy tắc xuất xứ là căn cứ để hàng hóa được hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu theo cam kết tại từng hiệp định.

Trong khi đó, với sản phẩm làm ra và tiêu thụ ngay tại thị trường trong nước, doanh nghiệp còn thiếu một bộ tiêu chí riêng để xác định khi nào hàng hóa của mình có xuất xứ Việt Nam.

 Bà Trịnh Thị Thu Hiền – Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu phát biểu tại hội thảo.

Nghị định số 384/2026/NĐ-CP, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027, là văn bản đầu tiên thiết lập khung pháp lý riêng, thống nhất cho việc xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước.

Trên cơ sở các tiêu chí này, thương nhân có thể tự xác định và công bố xuất xứ sản phẩm, đồng thời có căn cứ để tiếp cận các chính sách ưu đãi của Nhà nước có liên quan đến xuất xứ hàng hóa.

Đối với cơ quan quản lý, việc áp dụng cùng một hệ tiêu chí tạo cơ sở để kiểm tra thông tin xuất xứ do thương nhân công bố và xác định việc chấp hành pháp luật. Đối với người mua, thông tin rõ ràng về xuất xứ giúp họ biết hàng hóa mình lựa chọn có nguồn gốc từ đâu.

Theo Cục Xuất nhập khẩu, một trong những mục tiêu của nghị định là hạn chế tình trạng giả mạo xuất xứ Việt Nam, bảo vệ người tiêu dùng cũng như uy tín của doanh nghiệp sản xuất trong nước.

Tại hội thảo, đại diện Cục Xuất nhập khẩu trình bày các quy định về hàng hóa có xuất xứ thuần túy, hàng hóa có xuất xứ không thuần túy và các công đoạn gia công, chế biến đơn giản.

Một nội dung được đại biểu đi sâu trao đổi là khi xem xét quá trình sản xuất một mặt hàng, doanh nghiệp cần căn cứ vào những công đoạn nào, xử lý các yếu tố trung gian ra sao và loại trừ những yếu tố nào khi xác định xuất xứ. Các nội dung này gắn trực tiếp với trách nhiệm của thương nhân khi thể hiện xuất xứ Việt Nam trên hàng hóa.

 Các đại biểu dự hội thảo.

Bên cạnh các quy định áp dụng cho thị trường nội địa, hội thảo cũng lấy ý kiến về nội dung dự kiến của một số dự thảo thông tư của Bộ trưởng Bộ Công Thương hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương trong lĩnh vực xuất xứ hàng hóa. Các đại biểu trao đổi về những điểm doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần lưu ý khi thực hiện quy tắc xuất xứ theo các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam tham gia.

Đại diện các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp đề nghị tăng cường phối hợp giữa Bộ Công Thương với các địa phương trong quá trình triển khai nghị định.

Trong đó, nội dung cần phổ biến đến cơ sở là phương pháp xác định xuất xứ và trách nhiệm của từng chủ thể, để doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh có thể áp dụng khi công bố xuất xứ sản phẩm. Cục Xuất nhập khẩu ghi nhận các ý kiến đóng góp tại hội thảo để phục vụ công tác hướng dẫn trong thời gian tới.