Phó Thống đốc: Việt Nam cần huy động nguồn lực cho tăng trưởng cao

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Vietnam+)

Phát biểu tại Hội nghị Đầu tư Techcombank 2026 diễn ra ngày 19/9 với chủ đề “Việt Nam phồn vinh, kiến tạo và trao truyền giá trị qua thế hệ,” Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cho rằng ổn định kinh tế vĩ mô là nền tảng để củng cố niềm tin, tạo sức hấp dẫn cho môi trường đầu tư, qua đó hỗ trợ Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững.

Nhu cầu vốn lớn cho phát triển hạ tầng

Theo Phó Thống đốc, năm 2026 mở ra một giai đoạn phát triển mới khi Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao, nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030, nền kinh tế cần chuyển biến mạnh mẽ về năng suất, chất lượng thể chế và đặc biệt là hiệu quả phân bổ nguồn lực.

Kiểm soát lạm phát, duy trì ổn định lãi suất, tỷ giá và các cân đối lớn sẽ giúp doanh nghiệp, nhà đầu tư giảm rủi ro, dự báo tốt hơn chi phí và hiệu quả đầu tư. Khi có cơ sở để hoạch định dài hạn, doanh nghiệp mới có điều kiện mở rộng sản xuất, kinh doanh, tái đầu tư và tham gia các dự án có thời gian thu hồi vốn dài.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm bảo đảm các cân đối lớn, kiểm soát lạm phát, góp phần hỗ trợ tăng trưởng bền vững.

Một trong những điều kiện quan trọng để duy trì tốc độ tăng trưởng cao là phát triển đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng, đặc biệt trong các lĩnh vực giao thông, năng lượng, đô thị, logistics và chuyển đổi số.

Tuy nhiên, các dự án hạ tầng thường có quy mô vốn lớn, thời gian triển khai và hoàn vốn kéo dài. Vì vậy, bên cạnh vai trò dẫn dắt của đầu tư công, Việt Nam cần huy động hiệu quả hơn nguồn lực từ khu vực tư nhân, các nhà đầu tư có tổ chức, thị trường vốn trong nước và đặc biệt là các dòng vốn dài hạn quốc tế.

“Trong tiến trình đó, hệ thống ngân hàng đóng vai trò quan trọng, nhưng không chỉ với tư cách là bên cung cấp tín dụng, các ngân hàng thương mại cần từng bước trở thành đối tác tài chính toàn diện, có khả năng tư vấn, cấu trúc và thu xếp giải pháp vốn phù hợp với từng dự án,” Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh nhấn mạnh.

Đại diện Ngân hàng Nhà nước cũng lưu ý các ngân hàng cần nâng cao năng lực thẩm định, quản trị rủi ro, tài trợ hợp vốn và kết nối nguồn vốn trong nước với quốc tế. Việc cung ứng vốn phải gắn với an toàn hệ thống, chất lượng tín dụng, hiệu quả kinh tế-xã hội và tính thực chất của dự án.

Cùng với đó, Việt Nam cần phát triển cân bằng hơn giữa thị trường tiền tệ và thị trường vốn, qua đó mở rộng các kênh huy động vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước cũng đánh giá hệ thống ngân hàng đang đóng vai trò chủ đạo trong cung ứng vốn cho nền kinh tế và các dự án cơ sở hạ tầng.

Những năm qua, hạ tầng đất nước đã phát triển mạnh mẽ nhưng vẫn còn những hạn chế, nhất là hạ tầng giao thông thiếu tính đồng bộ và kết nối, chưa phát huy tối đa hiệu quả phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.

Các đại biểu thảo luận tại hội nghị. (Ảnh: Vietnam+)

Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, nhu cầu huy động nguồn lực cho phát triển hạ tầng trong thời gian tới là rất lớn. Trong khi đó, nguồn vốn tín dụng ngân hàng chủ yếu có kỳ hạn ngắn, còn các dự án hạ tầng đòi hỏi quy mô vốn lớn và thời gian thu hồi dài.

Do đó, ngân hàng chỉ là một kênh cung ứng vốn chứ không thể là nguồn duy nhất. Để phát triển hạ tầng nhanh và bền vững, Việt Nam cần huy động tổng lực nhiều nguồn vốn khác như ngân sách nhà nước, vốn ODA, các khoản vay từ tổ chức quốc tế và nguồn vốn từ nhà đầu tư nước ngoài.

Mở rộng các kênh vốn dài hạn

Từ góc độ của Bộ Xây dựng, ông Nguyễn Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch-Tài chính cho rằng đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông, xây dựng và năng lượng luôn đòi hỏi nguồn lực rất lớn. Trong khi nhiều công trình có khả năng hoàn vốn thấp, trách nhiệm đầu tư ban đầu phần lớn thuộc về Nhà nước thông qua nguồn vốn đầu tư công.

Về định hướng phân bổ nguồn lực, Bộ Xây dựng xác định Nhà nước sẽ tập trung đầu tư vào các dự án hạ tầng chiến lược, trọng điểm quốc gia có tính lan tỏa nhưng khả năng thu hồi vốn thấp, đồng thời kết hợp thu hút nguồn vốn ODA và các khoản vay ưu đãi từ các tổ chức quốc tế như World Bank, ADB.

Đối với khu vực tư nhân, định hướng là lựa chọn các dự án gắn với hoạt động vận hành, khai thác dịch vụ và có dòng tiền hoàn vốn tốt để thu hút nguồn vốn đầu tư.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Jens Lottner - Tổng Giám đốc Techcombank cho rằng một câu hỏi lớn đối với kinh tế Việt Nam hiện nay là điều gì sẽ xảy ra nếu nền kinh tế bước vào quỹ đạo tăng trưởng GDP 10%.

Theo ông Jens Lottner, nhiều tổ chức đầu tư quốc tế hiện dự báo Việt Nam tăng trưởng khoảng 6%-7%. Tuy nhiên, nếu đạt mức 10%, quỹ đạo phát triển của nền kinh tế sẽ thay đổi đáng kể, cả về quy mô GDP và GDP bình quân đầu người.

“GDP bình quân đầu người có thể tăng rất nhanh từ khoảng 6.000 USD lên khoảng 8.000 USD,” ông Jens Lottner nhận định.

Theo CEO Techcombank, các nghị quyết của Bộ Chính trị về số hóa, hội nhập, cải cách pháp lý, tinh gọn bộ máy và phát huy vai trò khu vực tư nhân đang tạo những tín hiệu tích cực. Cùng với đó, xuất khẩu, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), giải ngân đầu tư công và tiêu dùng bán lẻ tăng 13,3% cho thấy sức chống chịu của nền kinh tế trong bối cảnh bên ngoài còn nhiều biến động.

Ông Jens Lottner - Tổng Giám đốc Techcombank cho rằng Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 10% thì cần khoảng 1.100 tỷ USD vốn trong 5 năm tới. (Ảnh: Vietnam+)

Theo ông Jens Lottner, để chuyển sang quỹ đạo tăng trưởng cao hơn, huy động vốn sẽ là một trong những yếu tố then chốt. Nếu Việt Nam tăng trưởng GDP 10%, nhu cầu hình thành vốn có thể lên tới khoảng 1.100 tỷ USD.

Riêng phát triển hạ tầng và chuyển đổi mô hình kinh tế theo hướng tham gia các chuỗi giá trị có giá trị gia tăng cao hơn, đồng thời đáp ứng các mục tiêu phát triển bền vững và cam kết trung hòa carbon vào năm 2050, cần khoảng 500 tỷ USD trong 5 năm tới.

Ngoài hạ tầng, nhu cầu vốn còn đến từ kinh tế số, trung tâm dữ liệu, bất động sản và đô thị hóa. Do đó, Việt Nam cần mở rộng các kênh huy động vốn bên cạnh tín dụng và trái phiếu.

“Chúng ta cần nhiều vốn cổ phần hơn, cần có các đợt IPO để doanh nghiệp huy động vốn chủ sở hữu, đồng thời cần trái phiếu hạ tầng kỳ hạn dài và các giải pháp tài chính cấu trúc,” ông Jens Lottner nói.

Theo ông, việc thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE nâng hạng có thể mở thêm dư địa thu hút vốn quốc tế, với quy mô dòng vốn ước tính khoảng 6-10 tỷ USD, dù con số thực tế chưa thể xác định chính xác.

Một hướng khác là khai thác các tài sản hiện hữu có dòng tiền rõ ràng và khả năng dự báo thông qua những công cụ như quỹ tín thác đầu tư bất động sản (REITs) và chứng khoán bảo đảm bằng tài sản. Đây có thể là nguồn lực bổ sung cho các dự án mới.

Các đại biểu cũng cho rằng để đáp ứng nhu cầu vốn cho hạ tầng và các dự án dài hạn, Việt Nam cần phát triển đồng bộ thị trường vốn, thu hút nguồn lực tư nhân và quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực của hệ thống tài chính trong việc cấu trúc, phân bổ và quản trị dòng vốn./.