Phó Thủ tướng: Đẩy nhanh tiến độ dự án trọng điểm nhưng phải bảo đảm chất lượng công trình

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Lâm Khánh – TTXVN

Sáng 1/10, chủ trì Phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm lĩnh vực công thương và xây dựng, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu đẩy nhanh tiến độ dự án nhưng phải bảo đảm chất lượng công trình, không vì tiến độ mà làm ảnh hưởng chất lượng.

* Điều phối vật liệu xây dựng trên toàn quốc để bảo đảm nguồn cung 

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh, các dự án trọng điểm trong lĩnh vực công thương và xây dựng có vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng, phát triển sản xuất, tăng cường năng lực hạ tầng, bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và tạo động lực phát triển cho giai đoạn mới. Đây là hai lĩnh vực có tính chất quyết định góp phần hoàn thành mục tiêu phát triển hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo. 

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Lâm Khánh – TTXVN

Nêu rõ Ban Chỉ đạo không làm thay chức năng quản lý nhà nước của các bộ, ngành, địa phương và chủ đầu tư, không thay thế trách nhiệm của người đứng đầu, Phó Thủ tướng yêu cầu vấn đề thuộc thẩm quyền của bộ, ngành, địa phương nào thì bộ, ngành, địa phương đó phải chủ động giải quyết và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện. Phương thức làm việc phải thực chất, hiệu quả, tập trung vào những vấn đề thực sự cần thiết, liên ngành, liên địa phương, những nội dung còn ý kiến khác nhau, những điểm nghẽn cần tháo gỡ vượt thẩm quyền của các bộ, ngành, các địa phương. 

Mục tiêu đặt ra là tăng cường phối hợp liên ngành, chỉ đạo phân công nhiệm vụ rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả, bảo đảm các công trình dự án được triển khai đúng tiến độ, chất lượng, an toàn, hiệu quả, tránh thất thoát lãng phí. Công việc phải chuyển biến, dự án phải có tiến độ, điểm nghẽn được tháo gỡ, nguồn lực phải được khơi thông và hiệu quả đầu tư các dự án được tăng cường. 

Phó Thủ tướng lưu ý tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong theo dõi, cập nhật tiến độ, từng bước hình thành hệ thống theo dõi, giám sát tiến độ của các dự án trọng điểm. Bảo đảm thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời cảnh báo những dự án có nguy cơ chậm tiến độ, chậm giải ngân, đồng thời tham mưu xử lý ngay những vấn đề phát sinh, không chờ các kỳ họp mới báo cáo. Kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ, thiếu trách nhiệm, đồng thời biểu dương kịp thời những tập thể, cá nhân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. 

Liên quan đến vấn đề cung ứng vật liệu xây dựng, Phó Thủ tướng cho rằng, về tổng thể trong toàn quốc là không thiếu mà thiếu cục bộ ở các địa phương, các dự án trọng điểm. Trong chiều nay Phó Thủ tướng sẽ ký quyết định điều phối vật liệu xây dựng trong toàn quốc để cân đối về nguồn cung. 

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính trên cơ sở kết quả cuộc họp tổng hợp các khó khăn, vướng mắc, cam kết về tiến độ giải ngân của các dự án đưa vào nghị quyết phiên họp Chính phủ trong tháng 9/2026; rà soát những công trình, dự án trọng điểm chậm tiến độ để đôn đốc, kiểm tra, giám sát, đánh giá việc hoàn thành nhiệm vụ KPI của người đứng đầu các cơ quan. 

* 11 dự án giải ngân dưới 20% 

Báo cáo tình hình triển khai các công trình trọng điểm lĩnh vực xây dựng, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết, tại hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026, Thủ tướng Chính phủ giao 30 nhiệm vụ cho các bộ, ngành và địa phương. Đến nay đã hoàn thành 4/5 nhiệm vụ đúng thời hạn; 25 nhiệm vụ đang được triển khai; 1 nhiệm vụ liên quan công tác giải phóng mặt bằng chưa đáp ứng tiến độ yêu cầu. 

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Lâm Khánh – TTXVN

Cụ thể, đối với các dự án thuộc Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành Giao thông vận tải trước đây, hiện có 55 dự án/124 dự án thành phần, số đã đưa vào khai thác là 30; đang lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, Báo cáo nghiên cứu khả thi là 33 và đang thi công là 61, trong đó có 26 dự án đang chậm so với kế hoạch. Trong 33 dự án/dự án thành phần đang chuẩn bị đầu tư và lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu, có 7 dự án/dự án thành phần chậm so với yêu cầu.

Một số địa phương còn chậm bàn giao mặt bằng, ảnh hưởng tiến độ dự án, tập trung tại dự án thành phần 2 Biên Hòa - Vũng Tàu; dự án Thành phố Hồ Chí Minh - Trung Lương - Mỹ Thuận và 2 trạm dừng nghỉ tại Cần Thơ, An Giang. 

Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng thông tin, ngoài một số dự án như Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội, Mỹ An - Cao Lãnh, Cao Lãnh - An Hữu, Thành phố Hồ Chí Minh - Trung Lương - Mỹ Thuận thiếu hụt nguồn vật liệu lớn, đang được các đơn vị chủ động tháo gỡ khó khăn, tại một số dự án vẫn thiếu hụt vật liệu đá do nhiều mỏ đã khai thác hết trữ lượng năm 2026 nhưng chưa được nâng công suất, ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ thi công. 

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã báo cáo đánh giá tổng thể việc rà soát, điều phối nguồn vật liệu xây dựng thông thường phục vụ các công trình trọng điểm quốc gia. Các địa phương đang chủ động phối hợp giải quyết các khó khăn, vướng mắc để bảo đảm nguồn cung vật liệu cho các dự án. 

Thứ trưởng Bộ Xây dựng cũng cho biết, trong 61 dự án/dự án thành phần đang thi công, có 19 dự án/dự án thành phần chậm. Đáng chú ý là 5 dự án/dự án thành phần khởi công năm 2025 triển khai còn chậm. Dự án Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình (giai đoạn 1.1) và tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, các nhà đầu tư, nhà thầu đã tổ chức thi công nhưng tiến độ tổng thể vẫn chậm so với yêu cầu.

Dự án thành phần 3 Cảng Hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 do ACV làm chủ đầu tư đang gấp rút triển khai hoàn thiện, trong đó 4/16 gói thầu đang chậm tiến độ so với kế hoạch, nguy cơ không hoàn thành theo chỉ đạo của Chính phủ. 

Đối với các dự án thuộc Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt, dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam chủ đầu tư đã hoàn tất thủ tục mở thầu lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi. Tuy nhiên, nhà thầu nhận hồ sơ yêu cầu chưa đáp ứng yêu cầu, nên việc lựa chọn tư vấn không thể hoàn thành trong quý III/2026. Bộ Xây dựng phấn đấu hoàn thành lựa chọn nhà thầu tư vấn trong quý IV/2026. 

* Nhiều vướng mắc trong triển khai các dự án điện

Theo Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh, trong 77 dự án của địa phương và 10 dự án của các cơ quan, bộ, ngành có 61 dự án được chuyển nguồn từ năm 2025 sang năm 2026 nhưng có tới 11 dự án giải ngân dưới 20%, 15 dự án giải ngân dưới 40%. 

Về tình hình triển khai các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết, trong 18 dự án nhà máy nhiệt điện LNG, có 16 dự án đã lựa chọn được chủ đầu tư (2 dự án đã khởi công, 14 dự án đang hoàn thiện các bước chuẩn bị đầu tư), 2 dự án đang thực hiện lựa chọn nhà đầu tư là dự án Nhà máy Nhiệt điện LNG Nghi Sơn và Long Sơn.

Với dự án Nam Định I, Bộ Công Thương đã có văn bản gửi các bên liên quan đề nghị rà soát các thủ tục và các cam kết cần thiết, báo cáo Bộ trước ngày 30/10/2026 để tổng hợp báo cáo Thủ tướng. Tuy nhiên dự án đang bị chậm tiến độ, dự kiến đưa 1 tổ máy vận hành sau năm 2031. 

Với dự án Sông Hậu II, Bộ Công Thương đang phối hợp với các bộ, ngành giải quyết dứt điểm các vấn đề tranh chấp sau khi hợp đồng BOT của dự án chấm dứt; kiến nghị hoàn trả toàn bộ phần ký quỹ đảm bảo ban đầu để không tiếp tục phát sinh tranh chấp. 

Trong 9 dự án nhà máy thủy điện, Thứ trưởng Trương Thanh Hoài cho hay, dự án Nhà máy Thủy điện Trị An mở rộng và Nhà máy Thủy điện tích năng Bác Ái đang thi công, số còn lại đang thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư. Tập đoàn Điện lực Việt Nam đang phối hợp với các cơ quan chuyên môn của các tỉnh triển khai các bước chuẩn bị đầu tư theo quy định. 

Khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án nguồn điện được Thứ trưởng này nêu ra là công tác chuẩn bị đầu tư và lựa chọn nhà đầu tư, xây dựng các dự án nhà máy nhiệt điện mất nhiều thời gian, ảnh hưởng đến tiến độ các dự án. Công tác đàm phán hợp đồng mua bán điện gặp nhiều khó khăn. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng là yếu tố ảnh hưởng lớn đến tiến độ các dự án nếu không được sự quan tâm của các địa phương. 

Còn đối với các dự án nhà máy thủy điện, vướng mắc chủ yếu nằm ở vấn đề giải phóng mặt bằng và di dân tái định cư, thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất và rừng, đặc thù địa chất phức tạp và yếu tố thời tiết.

Cũng theo Thứ trưởng Bộ Công Thương, qua rà soát 3 chuỗi dự án khí – điện, Chuỗi Lô B đang có tiến độ tích cực nhất, Chuỗi Cá Voi Xanh chưa thể tái khởi động do khâu thượng nguồn bị chậm, Chuỗi LNG Sơn Mỹ tiếp tục chậm do việc triển khai các bước chuẩn bị đầu tư bị chậm. 

Tại phiên họp, đại diện các địa phương, doanh nghiệp đã báo cáo về tình hình triển khai các dự án, những khó khăn, vướng mắc, đề xuất, kiến nghị và đưa ra cam kết cụ thể đối với từng dự án. Lãnh đạo các bộ cũng giải đáp một số ý kiến của các địa phương, đơn vị.