Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Tạo chuyển biến thực chất trong ứng dụng khoa học, công nghệ vào nông nghiệp

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì hội nghị, sáng 2-11

Ngày 2-11, tại TP Cần Thơ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công an tổ chức Hội nghị Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp - khu vực phía Nam.

Tham dự hội nghị có các đồng chí: Hồ Quốc Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; Trịnh Việt Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an; cùng lãnh đạo các địa phương khu vực phía Nam, viện, trường, doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp.

Đại biểu tham dự hội nghị

Theo báo cáo từ Bộ NN-MT, năm 2025, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng 3,78%, kim ngạch xuất khẩu đạt 70,63 tỷ USD. Trong 9 tháng năm 2026, nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục tăng trưởng 4,02%, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 56,3 tỷ USD, tăng 7,8% so với cùng kỳ.

Bên cạnh kết quả đạt được, đại biểu cũng chỉ ra nhiều điểm nghẽn, thách thức đối với ngành nông nghiệp như: đất sản xuất manh mún làm tăng chi phí đầu tư thiết bị IoT, tự động hóa và hạ tầng công nghệ; hệ thống dữ liệu nông nghiệp chưa kết nối đồng bộ, liên thông, còn tình trạng “ốc đảo dữ liệu” cản trở công tác quản lý, dự báo; mối liên kết giữa viện, trường và doanh nghiệp chưa sâu sắc; tỷ lệ thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học còn khiêm tốn; chính sách thu hút đầu tư tư nhân vào khoa học, công nghệ nông nghiệp chưa đủ hấp dẫn; ngành nông nghiệp đang đứng trước thách thức từ suy giảm tài nguyên đất - nước, biến đổi khí hậu, hạn hán, xâm nhập mặn…

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo hội nghị

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định, dư địa trong lĩnh vực nông nghiệp của các địa phương phía Nam còn rất lớn. Thế nhưng, ở nhiều ngành hàng chủ lực hiện chưa thể làm chủ được chuỗi cung ứng. Minh chứng là trong 10 tháng qua, kim ngạch xuất khẩu nông - lâm - thuỷ sản đạt hơn 62 tỷ USD nhưng phải nhập khẩu gần 45 tỷ USD nguyên liệu.

Phó Thủ tướng dẫn chứng, ngành nông nghiệp hiện phải chịu tổn thất sau thu hoạch rất lớn, từ 20 đến 30%. Cụ thể, bình quân chi phí logistics của thế giới khoảng 10% nhưng ở nước ta là 16%. Diện tích sản xuất lớn nhưng mỗi năm phải mất hơn 8 tỷ USD chỉ để nhập bắp, đậu tương và một số phụ phẩm khác.

Theo Phó Thủ tướng, chúng ta có nhiều phụ phẩm từ ngành nông nghiệp, có các viện, trường, nhà khoa học, doanh nghiệp dư sức để làm ra thức ăn, thế nhưng trong tổng số 24 doanh nghiệp cung ứng thức ăn tôm, chỉ duy nhất có 1 doanh nghiệp trong nước, còn lại phải nhập khẩu từ nước ngoài. Hay như lĩnh vực chăn nuôi khác, vẫn phụ thuộc chính vào nhập khẩu, có đến 80% vaccine chăn nuôi phải nhập khẩu.

Nhìn thẳng vào thực trạng ứng dụng khoa học, công nghệ, Phó Thủ tướng cho rằng, khó khăn lớn nhất hiện nay là làm sao đưa được kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Trong 5 năm vừa qua, chỉ khoảng 12% đề tài nghiên cứu gắn với doanh nghiệp, các nghiên cứu còn lại không đưa được ra thị trường.

Từ đó, Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương phải đánh giá lại hiệu quả đầu ra của đề tài nghiên cứu trong nông nghiệp. Bên cạnh đó, xác định được danh mục các nhiệm vụ trọng tâm, cấp thiết có tác động trực tiếp đến tăng trưởng, năng lực cạnh tranh của địa phương. Từ đây đến hết tháng 11, mỗi địa phương phải chọn được từ 3-5 bài toán ưu tiên, thể hiện rõ mô hình liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ, xây dựng thương hiệu.

Phó Thủ tướng giao Bộ NN-MT có trách nhiệm theo dõi và có báo cáo đầy đủ đến Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời yêu cầu các địa phương cần nhìn nhận đầy đủ các điểm nghẽn; quyết liệt, nghiêm túc nghiên cứu giải pháp để tạo chuyển biến thực chất trong ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào lĩnh vực nông nghiệp.