Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Di sản là nguồn lực phát triển

Tối 1/10, Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai khai mạc tại Hoàng thành Thăng Long với chủ đề “Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai”. Lễ hội diễn ra nhân dịp kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO, quy tụ đông đảo nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà nghiên cứu và các đoàn quốc tế.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh di sản là ký ức của mỗi dân tộc, là kết tinh của trí tuệ, lao động và sáng tạo qua hàng nghìn năm lịch sử.

“Nhưng di sản không chỉ thuộc về quá khứ. Các giá trị di sản hiện diện trong hiện tại và là nguồn lực quan trọng để kiến tạo tương lai. Mỗi quốc gia, mỗi dân tộc đều có những di sản riêng; nhưng khi cùng hội tụ sẽ hòa quyện, tạo nên sự đa dạng về các giá trị biểu đạt văn hóa, làm giàu thêm kho tàng văn minh nhân loại”, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại lễ khai mạc.

Theo Phó Thủ tướng, trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang thay đổi cách con người sáng tạo, tiếp nhận và lan tỏa văn hóa, di sản cũng cần được tiếp cận bằng những phương thức mới. Bảo tồn phải gắn với phát huy, truyền thống gắn với sáng tạo, di sản gắn với đời sống đương đại; đồng thời ứng dụng khoa học, công nghệ và AI để số hóa, phục dựng, quảng bá, đưa các giá trị văn hóa đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Việt Nam xác định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là mục tiêu, động lực và nguồn lực phát triển. Thông qua giao lưu, hợp tác quốc tế và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, những giá trị văn hóa được kỳ vọng chuyển hóa thành sức mạnh nội sinh, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững.

Phó Thủ tướng mong muốn lễ hội không chỉ để lại ấn tượng đẹp mà còn lan tỏa những giá trị lâu dài với ba thông điệp: Hội tụ để thấu hiểu, kết nối để cùng phát triển; gìn giữ di sản để trao truyền, đồng thời sáng tạo để làm giàu giá trị di sản; xây dựng một không gian văn hóa quốc tế, nơi Việt Nam đến gần hơn với thế giới và thế giới đến gần hơn với Việt Nam.

Cũng tại lễ khai mạc, ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO cho biết ông đến với lễ hội ngay sau khi tham dự Hội nghị Đối thoại Châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực, diễn ra tại Hà Nội trong những ngày qua.

Ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO phát biểu.

Ông cho rằng từ hội nghị chuyên môn đó đến lễ hội văn hóa, có thể nhìn thấy cùng một nguyên lý: Di sản không tồn tại bằng cách đứng yên, mà được tiếp nối khi con người hiểu, giải mã, chia sẻ và trao truyền nó qua từng thế hệ.

Ông Lazare Eloundou Assomo nhấn mạnh, chủ đề “Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai” phản ánh tinh thần mà UNESCO theo đuổi, trong đó sự đa dạng văn hóa là nguồn cảm hứng cho sáng tạo, đối thoại và thấu hiểu lẫn nhau. Đặc biệt, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều biến động, từ xung đột đến biến đổi khí hậu, sự gặp gỡ giữa các nền văn hóa càng có ý nghĩa.

Theo ông, việc hơn 50 quốc gia và tổ chức quốc tế cùng hội tụ tại Hà Nội, mang đến những nét đặc sắc trong bản sắc và biểu đạt văn hóa của mình, là cơ hội để con người trải nghiệm trực tiếp một nền văn hóa khác thông qua âm nhạc, câu chuyện, nghệ thuật thủ công hay cách văn hóa hiện diện trong đời sống.

Ông cho rằng những cuộc gặp gỡ như vậy có thể mở ra những góc nhìn mới và nhắc nhở rằng phía sau mỗi truyền thống, di sản luôn là một cộng đồng sống động với những kinh nghiệm và giá trị có thể chia sẻ với thế giới.

Sau những thông điệp về di sản và đối thoại văn hóa, sân khấu khai mạc đưa khán giả bước vào một hành trình nghệ thuật được chia thành nhiều lớp.

Phần Việt Nam đa sắc mở đầu bằng việc tái hiện bản sắc văn hóa 54 dân tộc qua hoạt cảnh Lời ru của mẹ, liên khúc dân ca ba miền, Nhã nhạc cung đình Huế, Đất phương Nam và những giai điệu Quan họ Bắc Ninh với sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ và đơn vị nghệ thuật như Nhà hát Nghệ thuật truyền thống cung đình Huế, Nhà hát Quan họ Bắc Ninh, Nhóm Trống Đồng, Đoàn nghệ thuật Cồng chiêng Tây Nguyên...

Sân khấu khai mạc quy tụ các nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế, kết hợp chất liệu văn hóa truyền thống với ngôn ngữ nghệ thuật đương đại.

Từ câu chuyện về văn hóa Việt Nam, chương trình mở rộng sang “Năm châu hội tụ”, với sự xuất hiện của các đoàn nghệ thuật quốc tế đến từ Trung Quốc, Nga, Peru, Bangladesh, Indonesia, Pakistan, Israel, Azerbaijan, Lào, Ukraine, Hàn Quốc...

Mỗi đoàn mang theo một ngôn ngữ biểu đạt riêng, từ âm nhạc, vũ điệu đến phục trang truyền thống. Việc đặt những tiết mục ấy cạnh nhau tạo nên bức tranh nhiều màu sắc về sự đa dạng văn hóa.

Chất liệu dân gian tiếp tục được kết hợp với Rap, Hip-hop và EDM qua phần biểu diễn của Hòa Minzy, Đức Phúc, Trúc Nhân, Hà Myo, Hoàng Bách.

Một điểm nhấn khác của đêm khai mạc là màn 3D mapping trên Đoan Môn. Trên nền kiến trúc cổ kính của Hoàng thành Thăng Long, những biểu tượng văn hóa, di sản và cảnh quan Việt Nam được tái hiện bằng hình ảnh đa chiều.

Màn pháo hoa rực sáng bầu trời Hoàng thành Thăng Long trong đêm khai mạc Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai.

Sau lễ khai mạc, Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai tiếp tục diễn ra tại Hoàng thành Thăng Long với chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật và giao lưu quốc tế từ ngày 1/10 đến 4/10.

Lễ hội quy tụ 50 quốc gia và tổ chức quốc tế, với 45 không gian văn hóa, 35 gian ẩm thực, chương trình chiếu phim của 18 quốc gia, không gian thời trang với trang phục truyền thống của 15 quốc gia và 20 đoàn nghệ thuật quốc tế.

Các chương trình biểu diễn, giao lưu âm nhạc diễn ra xuyên suốt lễ hội, cùng nhiều hoạt động trải nghiệm. Đây cũng là dịp quảng bá hình ảnh Việt Nam, Hà Nội và các giá trị di sản tới bạn bè quốc tế.