Phối hợp tương trợ tư pháp hình sự giữa các địa phương biên giới Việt-Lào

Quang cảnh cuộc họp.

Cuộc họp do Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Lào và Cơ quan Phòng, chống Ma túy và Tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC) tại Việt Nam tổ chức. Tham dự có khoảng 50 đại biểu đến từ các cơ quan Trung ương và Viện Kiểm sát các tỉnh, thành phố có chung đường biên giới của hai nước.

Bà Vũ Thị Hải Yến, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế và Tương trợ tư pháp về hình sự (Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam) cho biết, cùng với sự phát triển của giao lưu dân cư, thương mại và hợp tác giữa các địa phương hai bên biên giới, tội phạm xuyên biên giới đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với hoạt động phối hợp giữa các cơ quan thực thi pháp luật và tư pháp hai nước. Các loại tội phạm về ma túy, mua bán người, rửa tiền, sử dụng công nghệ cao và nhiều loại tội phạm xuyên quốc gia khác ngày càng có phương thức, thủ đoạn tinh vi. Trong một vụ án, người phạm tội, người làm chứng, tài liệu, chứng cứ, dữ liệu điện tử hoặc tài sản liên quan có thể nằm trên lãnh thổ của cả hai nước.

Theo bà Vũ Thị Hải Yến, tương trợ tư pháp về hình sự là công cụ quan trọng để các cơ quan có thẩm quyền phối hợp thu thập chứng cứ, xác minh thông tin, truy tìm tài sản và xử lý người phạm tội; qua đó không để biên giới quốc gia trở thành khoảng trống trong đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Bà Vũ Thị Hải Yến, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế và Tương trợ tư pháp về hình sự, Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam, phát biểu tại cuộc họp.

Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh Luật Tương trợ tư pháp về hình sự năm 2025 của Việt Nam đã có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Luật tiếp tục xác định Viện Kiểm sát nhân dân tối cao là cơ quan Trung ương của Việt Nam về tương trợ tư pháp hình sự. Bên cạnh đó, Hiệp định tương trợ tư pháp về hình sự giữa Việt Nam và Lào ký năm 2020 cho phép Viện Kiểm sát nhân dân các tỉnh có chung đường biên giới của hai nước liên hệ trực tiếp trong việc chuyển giao, tiếp nhận và thực hiện yêu cầu tương trợ tư pháp.

Phát biểu tại cuộc họp, ông Sibounzom Bounlom, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Lào) đánh giá, hoạt động này góp phần nâng cao hiệu quả hợp tác giữa cơ quan kiểm sát hai nước; đồng thời thúc đẩy thực hiện Hiệp định tương trợ tư pháp về hình sự và Hiệp định dẫn độ giữa Việt Nam và Lào.

Ông Sibounzom Bounlom, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Viện kiểm sát nhân dân tối cao Lào, phát biểu tại cuộc họp.

Tại các phiên làm việc, đại diện Viện Kiểm sát các địa phương chia sẻ kinh nghiệm phối hợp giữa tỉnh Điện Biên, Nghệ An với các địa phương của Lào. Các đại biểu tập trung trao đổi về khó khăn trong chuyển giao, tiếp nhận và thực hiện yêu cầu tương trợ tư pháp; đồng thời đề xuất giải pháp tăng cường phối hợp trực tiếp giữa các địa phương biên giới. Các đại biểu cũng cập nhật quy định mới của pháp luật Việt Nam và Lào; trao đổi về trình tự, thủ tục xử lý yêu cầu tương trợ tư pháp hình sự; rà soát một số yêu cầu đang được hai bên phối hợp giải quyết và chia sẻ kinh nghiệm quốc tế.

Bà Nguyễn Nguyệt Minh, Trưởng Văn phòng UNODC tại Việt Nam cho biết, chương trình tại Đà Nẵng tiếp nối các hoạt động trao đổi giữa cơ quan Trung ương về tương trợ tư pháp và dẫn độ của Việt Nam và Lào tại Viêng Chăn vào tháng 10/2025 và Hà Nội vào tháng 3/2026. UNODC tiếp tục hỗ trợ hai nước thúc đẩy đối thoại chuyên môn, nâng cao năng lực thể chế và hiệu quả hợp tác trong phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Việc tăng cường các kênh liên hệ trực tiếp giữa các cơ quan của hai nước được kỳ vọng góp phần rút ngắn thời gian xử lý yêu cầu, nâng cao hiệu quả thu thập chứng cứ, xác minh thông tin và truy tìm tài sản trong các vụ án có yếu tố xuyên biên giới.