Phòng cháy, chữa cháy, giữ bình yên cơ sở
Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH) không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà còn gắn liền với sự an toàn của mỗi gia đình, mỗi khu dân cư. Với đặc thù miền núi, địa bàn rộng, dân cư phân tán, nhiều bản xa trung tâm, Điện Biên xác định chủ động phòng ngừa, nâng cao ý thức người dân và phát huy vai trò của lực lượng chữa cháy tại chỗ là giải pháp quan trọng, góp phần hạn chế nguy cơ, giảm thiểu thiệt hại do cháy, nổ, giữ bình yên ngay từ cơ sở.

Trường PTDTBT Tiểu học Sam Măn, xã Na Son phối hợp lực lượng chức năng tổ chức diễn tập PCCC cho cán bộ giáo viên, học sinh.
Thực tế cho thấy, khi công tác phòng ngừa được triển khai từ sớm, từ cơ sở và ý thức của người dân được nâng lên, nguy cơ cháy, nổ có thể được kiểm soát, hạn chế thiệt hại. Từ tháng 11/2025 đến tháng 7/2026, toàn tỉnh xảy ra 6 vụ cháy, giảm 57,14% so với cùng kỳ năm trước; không có thiệt hại về người, thiệt hại về tài sản ước tính khoảng 460 triệu đồng, giảm 81,98%. Những con số này cho thấy tình hình cháy, nổ có chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, nguy cơ vẫn hiện hữu trong sinh hoạt và sản xuất hàng ngày. Sự bất cẩn khi sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt và sự cố thiết bị điện vẫn là những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các vụ cháy.
Thực tế một số vụ cháy xảy ra trong khu dân cư cho thấy, bên cạnh ý thức phòng ngừa của mỗi gia đình, việc phát hiện và xử lý kịp thời ngay từ đầu vô cùng quan trọng.
Chiều 12/3, tại tổ dân phố Chiến Thắng, phường Điện Biên Phủ xảy ra cháy tại nhà ở của gia đình ông N.T.H. Ngay sau khi nhận được tin báo, lực lượng cảnh sát PCCC&CNCH Công an tỉnh đã huy động phương tiện chữa cháy cùng 60 cán bộ, chiến sĩ đến hiện trường. Đám cháy xảy ra tại ngôi nhà cấp 4, kết cấu khung thép, mái tôn, với diện tích khu vực cháy khoảng 20m2. Do nằm trong khu dân cư nên nguy cơ cháy lan sang các hộ liền kề. Nhờ triển khai kịp thời các biện pháp chữa cháy, lực lượng chức năng nhanh chóng khống chế đám cháy, không để lan rộng.
Nếu chữa cháy là yêu cầu khẩn cấp khi sự cố xảy ra thì phòng cháy lại bắt đầu từ rất sớm, ngay từ những việc nhỏ của mỗi gia đình. Kiểm tra đường dây điện định kỳ, bố trí khu vực đun nấu an toàn, giữ lối thoát nạn thông thoáng... đều có thể góp phần ngăn chặn nguy cơ cháy, nổ. Thời gian qua, lực lượng cảnh sát PCCC&CNCH Công an tỉnh đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các quy định về an toàn cháy, nổ. Nội dung tuyên truyền được cụ thể hóa theo từng địa bàn, loại hình cơ sở và điều kiện sinh hoạt, sản xuất.
Từ những quy định chung, điều quan trọng là làm sao để kiến thức phòng cháy trở thành thói quen trong từng gia đình. Chị Nguyễn Thị Hồng, tổ dân phố Thanh Xương, phường Mường Thanh chia sẻ: “Trước đây, gia đình tôi chưa quan tâm đúng mức đến công tác phòng cháy. Qua tuyên truyền, hướng dẫn của lực lượng chức năng, chúng tôi thường xuyên kiểm tra đường điện, sắp xếp đồ đạc gọn gàng, để ý nguồn nhiệt và chuẩn bị phương tiện chữa cháy trong nhà. Quan trọng nhất là mỗi thành viên đều phải biết cách xử lý và thoát ra ngoài an toàn khi có cháy”.
Cùng với tuyên truyền, công tác kiểm tra, hướng dẫn và chấn chỉnh các điều kiện an toàn PCCC được tăng cường tại những lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ như xăng dầu, nhà hàng, khách sạn và giao thông vận tải. Tại các bến xe trực thuộc, Ban Quản lý Bến xe tỉnh Điện Biên tổ chức kiểm tra việc xây dựng, thực hiện phương án chữa cháy; công tác tuyên truyền cho người lao động; tình trạng hoạt động của thiết bị chữa cháy tại chỗ, hệ thống điện, khu vực đỗ xe, bán vé và các vị trí có nguy cơ cao. Theo Ban Quản lý Bến xe tỉnh, qua kiểm tra, các bến xe cơ bản thực hiện nghiêm quy định, chủ động bố trí lực lượng trực, chuẩn bị phương tiện chữa cháy. Một số tồn tại như sắp xếp vật dụng chưa gọn gàng, bình chữa cháy cần được bảo dưỡng định kỳ cũng được chỉ ra để khắc phục.
Kiểm tra để phòng ngừa nhưng khi phát hiện vi phạm, việc xử lý nghiêm cũng là cách buộc các cơ sở nhìn đúng vào những nguy cơ có thể dẫn đến sự cố cháy nổ. Đối với lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, trong 7 tháng đầu năm, Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an tỉnh đã kiểm tra 75 cơ sở trên địa bàn, phát hiện và xử phạt vi phạm hành chính 5 cơ sở do chưa thực hiện đầy đủ quy định PCCC&CNCH. Vi phạm chủ yếu liên quan đến hồ sơ quản lý, phân công người thực hiện nhiệm vụ PCCC và việc gửi báo cáo kết quả thực hiện công tác PCCC&CNCH không đúng thời hạn. Việc kiểm tra, xử lý vi phạm góp phần nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở, chấn chỉnh những thiếu sót có thể ảnh hưởng đến điều kiện an toàn cháy, nổ.
Thượng tá Nguyễn Văn Thưởng, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC&CNCH khẳng định, với đặc thù địa bàn miền núi, nhiều khu dân cư nằm xa trung tâm, địa hình chia cắt, việc phát huy khả năng ứng phó tại chỗ càng có ý nghĩa quan trọng. Khi lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp cần thời gian tiếp cận hiện trường, sự phát hiện sớm, xử lý ban đầu và phối hợp của người dân có thể góp phần hạn chế cháy lan, giảm thiểu thiệt hại. Tăng cường công tác phòng ngừa, chữa cháy tại cơ sở, đến nay, toàn tỉnh đã xây dựng 238 tổ liên gia an toàn PCCC và 229 điểm chữa cháy công cộng. Các mô hình góp phần tăng cường sự phối hợp giữa các hộ gia đình, hỗ trợ phát hiện, xử lý ban đầu các tình huống cháy, nổ, đồng thời nâng cao kỹ năng sử dụng phương tiện chữa cháy và thoát nạn.
Chỉ đạo tăng cường công tác PCCC&CNCH, tỉnh yêu cầu xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC&CNCH thực hiện phương châm “4 tại chỗ”, nhân rộng các mô hình bảo đảm an toàn phòng, chống cháy, nổ tại khu dân cư. Chính quyền xã, phường rà soát, tuyên truyền, vận động các hộ gia đình, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh chưa có lối thoát nạn thứ hai chủ động mở lối thoát nạn qua ban công, lối lên mái, thang dây; trang bị bình chữa cháy xách tay và dụng cụ, thiết bị phá dỡ cần thiết. Kiện toàn lực lượng dân phòng, nhân rộng mô hình “Tổ liên gia an toàn PCCC”, “Điểm chữa cháy công cộng”.
Giữ bình yên từ cơ sở trong công tác PCCC ngoài khả năng ứng phó khi sự cố xảy ra, quan trọng hơn là chủ động ngăn ngừa nguy cơ từ trước. Từ mỗi mái nhà, cơ sở sản xuất, kinh doanh đến từng thôn, bản, ý thức tự giác của người dân, trách nhiệm của mỗi tổ chức và sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng chức năng với cộng đồng sẽ tạo nên thế trận PCCC vững chắc. Khi phòng cháy trở thành thói quen, kỹ năng chữa cháy và thoát nạn được trang bị rộng rãi, mỗi người dân đều chủ động bảo vệ mình và những người xung quanh, nguy cơ cháy, nổ sẽ từng bước được kiểm soát, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản, giữ gìn cuộc sống bình yên và an toàn.
