Phòng, chống tác hại của thuốc lá: Bảo vệ mái ấm gia đình và cộng đồng

Bà Nguyễn Thị Minh Hương, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam trao giải Nhất cho Hội Phụ nữ Công ty 35, Binh đoàn 19. Ảnh: PV

Ngày 27/10/2026, tại Hà Nội, Báo Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế) tổ chức Lễ trao giải Cuộc thi tiểu phẩm truyền thông “Phụ nữ với phòng, chống tác hại của thuốc lá” năm 2026. Cuộc thi do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam chỉ đạo, nhằm phát huy vai trò của hội viên, phụ nữ và các đơn vị trong tuyên truyền phòng, chống tác hại của thuốc lá tại gia đình và cộng đồng.

Những câu chuyện gần gũi, khơi gợi sự chủ động của mỗi người

Sau 5 tháng phát động, Ban Tổ chức nhận được 153 tác phẩm dự thi của 22 tỉnh, thành, đơn vị. Qua 2 vòng chấm thi, Ban Giám khảo lựa chọn 20 tác phẩm để đề nghị trao giải, gồm 1 giải Nhất, 3 giải Nhì, 6 giải Ba, 7 giải Khuyến khích và 3 giải Chuyên đề.

Kết quả này cho thấy sự hưởng ứng của các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ, các đơn vị và những người trực tiếp tham gia sáng tạo nội dung truyền thông. Mỗi tác phẩm là một cách tiếp cận, một câu chuyện và một thông điệp hướng tới mục tiêu nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi trước những tác hại của thuốc lá điếu, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và tình trạng hút thuốc lá thụ động.

Ông Phí Quốc Thuyên – TBT Báo Phụ nữ Việt Nam phát biểu tại lễ trao giải.

Phát biểu tại lễ trao giải, ông Phí Quốc Thuyên - Tổng Biên tập Báo Phụ nữ Việt Nam - nhấn mạnh, truyền thông hiệu quả không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin chính xác mà còn cần giúp người xem nhận ra những vấn đề gắn với chính cuộc sống của mình, từ đó suy ngẫm và hướng tới thay đổi hành vi. Để thông điệp phòng, chống tác hại của thuốc lá thực sự đi vào đời sống, cần có những hình thức truyền tải gần gũi, đủ sức thuyết phục và khơi gợi sự chủ động của mỗi người.

Đánh giá về chất lượng các tác phẩm dự thi, ông Phí Quốc Thuyên cho biết, nhiều tác phẩm đã khai thác khá tốt các tình huống đời thường, những câu chuyện trong gia đình và quan hệ xã hội để chuyển tải thông điệp về tác hại của thuốc lá. Có tiểu phẩm tạo được tiếng cười, có tác phẩm để lại những khoảng lặng, sự xúc động và suy ngẫm.

“Những kết quả này chính là điều Ban Tổ chức mong muốn khi lựa chọn hình thức tiểu phẩm truyền thông. Bởi truyền thông hiệu quả không chỉ là cung cấp thông tin đúng, mà còn phải khiến người xem nhận ra vấn đề của chính mình, từ đó gợi suy ngẫm, thúc đẩy mong muốn thay đổi hành vi. Đặc biệt, việc xây dựng gia đình, cộng đồng không khói thuốc phải trở thành trách nhiệm chung của mỗi thành viên, để phụ nữ, trẻ em và những người xung quanh không phải chịu tác hại từ khói thuốc lá thụ động”- ông Phí Quốc Thuyên đánh giá.

"Lá chắn xanh" bảo vệ tổ ấm

Đánh giá ý nghĩa của cuộc thi dưới góc độ y tế dự phòng, TS.BS Trần Khánh Thu, Giám đốc Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế), trân trọng và đánh giá cao nỗ lực của ban tổ chức, các đội thi và cá nhân thí sinh. Bà cho rằng hình thức sân khấu hóa đã giúp chuyển tải những nội dung chuyên môn, quy định và kiến thức y học thành các câu chuyện sinh động, gần gũi với đời sống.

“Mỗi tiểu phẩm gửi về đều khẳng định mạnh mẽ vai trò của người phụ nữ trong việc làm "lá chắn xanh" bảo vệ tổ ấm, vận động người thân xây dựng những ngôi nhà hoàn toàn không khói thuốc”, TS.BS. Trần Khánh Thu nhấn mạnh.

Bà Trần Khánh Thu trao giải Nhì cho các đội. Ảnh: PV

Theo bà Trần Khánh Thu, thời gian qua, các mô hình như “Tổ ấm không khói thuốc”, “Gia đình không khói thuốc” và “Câu lạc bộ phụ nữ có người thân không hút thuốc” đã góp phần đưa hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá đến nhiều gia đình, khu dân cư.

Trong đó, mô hình “Gia đình không khói thuốc” được lồng ghép với phong trào “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”, gắn việc phòng, chống tác hại của thuốc lá với xây dựng nếp sống văn minh, gia đình an toàn và khỏe mạnh.

Điểm đáng chú ý là trách nhiệm xây dựng môi trường không khói thuốc không chỉ đặt lên vai phụ nữ. Thông qua tuyên truyền và vận động trong gia đình, các mô hình hướng tới nâng cao ý thức, trách nhiệm của nam giới và các thành viên, cùng thực hiện những thay đổi thiết thực để hạn chế khói thuốc trong không gian sinh hoạt chung.

Quỹ Phòng bệnh đang hướng tới việc nâng cao vai trò của y tế dự phòng, không chỉ ngăn chặn các yếu tố nguy cơ cụ thể mà còn thúc đẩy lối sống lành mạnh, giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật từ sớm. Định hướng này bao gồm nâng cao nhận thức về kiểm soát các bệnh không lây nhiễm, thúc đẩy dinh dưỡng hợp lý, rèn luyện thể chất và bảo vệ môi trường sống trong lành.

Ban tổ chức và các đội đoạt giải chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: PV

Trong quá trình đó, sự phối hợp giữa Quỹ Phòng bệnh với các tổ chức chính trị - xã hội, đặc biệt là các cấp Hội Phụ nữ, có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa mục tiêu phòng bệnh đến gần hơn với đời sống hằng ngày. Những thông điệp ở tầm chính sách cần được chuyển hóa thành thói quen và hành động cụ thể trong từng gia đình, khu dân cư.

Từ kết quả cuộc thi năm 2026, Giám đốc Quỹ Phòng bệnh mong muốn các cấp Hội và cơ quan liên quan tiếp tục mở rộng các hoạt động truyền thông sáng tạo, nhân rộng những mô hình hiệu quả trong phòng, chống tác hại của thuốc lá. Khi những thông điệp truyền thông trở thành lựa chọn tự giác trong đời sống, mục tiêu bảo vệ sức khỏe gia đình và cộng đồng sẽ có thêm nền tảng để lan tỏa bền vững.