Phòng, chống thông đồng, dìm giá, 'quân xanh, quân đỏ' trong đấu giá tài sản

Phát biểu tại phiên họp, các đại biểu QH tán thành việc xây dựng, ban hành Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) nhằm thể chế hóa chủ trương, định hướng, chính sách của Đảng về phân cấp, phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; phát triển dịch vụ đấu giá tài sản theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Kế thừa những quy định đang phát huy hiệu quả trong thực tiễn và khắc phục những hạn chế, bất cập hiện nay trong hoạt động đấu giá tài sản; nâng cao hiệu quả, hiệu lực của công tác quản lý nhà nước về đấu giá tài sản đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Nhấn mạnh một số vấn đề trọng tâm của dự án Luật, Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn nêu rõ yêu cầu tăng cường các chế tài phòng, chống thông đồng, dìm giá, “quân xanh, quân đỏ”, bỏ cọc trong đấu giá tài sản. Theo Chủ tịch QH, đây là vấn đề bức xúc hiện nay, trực tiếp liên quan đến yêu cầu phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và bảo vệ tài sản công. “Đặc biệt, trong lĩnh vực đất đai, các hành vi thao túng đấu giá có thể gây tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản, ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp”, Chủ tịch QH nói.

Do đó, Chủ tịch QH bày tỏ nhất trí với việc nâng tỷ lệ tiền đặt trước đối với đấu giá quyền sử dụng đất ở cho cá nhân lên mức từ 20 đến 50% nhằm luật hóa Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP của Chính phủ và mở rộng áp dụng có chọn lọc với một số loại tài sản dễ bị thao túng; bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm như tiết lộ danh sách, hồ sơ người tham gia đấu giá trước thời điểm công khai, hành vi can thiệp, chỉ đạo trái quy định vào việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, đấu giá viên.

Nhất trí quy định rõ chế tài cấm tham gia đấu giá trong thời hạn từ 6 tháng đến 5 năm đối với người trúng đấu giá nhưng bỏ cọc hoặc có hành vi thông đồng, Chủ tịch QH cũng đề nghị công khai danh sách những người trúng đấu giá nhưng bỏ cọc trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia. Bên cạnh đó, Chủ tịch QH đề nghị xem xét quy định người đã nộp hồ sơ và tiền đặt trước hợp lệ khi tham gia đấu giá được coi là đồng ý mua với giá khởi điểm, hạn chế tình trạng “cò mồi” và thao túng kết quả đấu giá.

Phù hợp với chủ trương chuyển đổi số quốc gia, xây dựng Chính phủ số, Chủ tịch QH bày tỏ đồng tình việc quy định đẩy mạnh đấu giá trực tuyến và chuyển đổi số thực chất, an toàn. Ngoài ra, Chủ tịch QH cũng đề cập đến các yêu cầu nâng cao chất lượng, trách nhiệm của đấu giá viên và tổ chức hành nghề đấu giá tài sản. Để bảo đảm công khai, minh bạch tối đa và trách nhiệm giải trình, Chủ tịch QH nhấn mạnh yêu cầu bắt buộc đăng tải đầy đủ thông tin cuộc đấu giá, kết quả, danh sách người trúng đấu giá nhưng bỏ cọc trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia theo quy định; quy định rõ trách nhiệm của người có tài sản đấu giá trong việc cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của tài sản đưa ra đấu giá.

Với quan điểm đấu giá tài sản là một bước tiến bộ trong công tác quản lý nhằm lựa chọn tổ chức, cá nhân mua hoặc bán tài sản đấu giá có lợi nhất cho người bán, Phó Chủ tịch Thường trực QH Đỗ Văn Chiến nhấn mạnh yêu cầu sửa đổi các quy định để mọi cuộc đấu giá diễn ra minh bạch, khách quan, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước và các chủ thể tham gia đấu giá.

Phát biểu tại Tổ, liên quan đến ý kiến đại biểu về đề xuất nâng tỷ lệ tiền đặt trước lên thành từ 20% đến 50% giá khởi điểm trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, đây không phải là nội dung mới, mà đã được quy định tại Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP quy định xử lý khó khăn, vướng mắc về đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở theo quy định của Luật Đất đai. Mục đích là để khắc phục và xử lý tình trạng đặt cọc nhưng không phải để tham gia đấu giá mà để thổi giá, dìm giá, tác động tiêu cực vào giá mặt bằng chung của thị trường bất động sản ở khu vực diễn ra cuộc đấu giá đó.

“Kết quả thực hiện quy định tại Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP trong 9 tháng vừa qua là tích cực, có tác động hiệu quả, khắc phục một bước tình trạng tham gia đấu giá rồi bỏ cọc”, Bộ trưởng thông tin. Vẫn theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, dự thảo Luật cũng quy định mức đặt trước từ 20 đến 50%, giao thẩm quyền quyết định cho bên có tài sản đấu giá xem xét, quyết định chứ không quy định cứng là 20% hay 50% để tạo sự linh hoạt.