Phụ nữ Mỹ thiết lập kỷ lục mới tại các cơ quan lập pháp cấp bang
Theo số liệu vừa công bố từ Trung tâm Phụ nữ và Chính trị Mỹ (CAWP) thuộc Đại học Rutgers, bước sang nhiệm kỳ năm 2027, sẽ có ít nhất 2.559 phụ nữ (34,6%) nắm quyền tại các cơ quan lập pháp cấp bang trên toàn quốc, xô đổ kỷ lục cũ 2.488 ghế thiết lập năm 2026.

Sẽ có ít nhất 2.559 phụ nữ (34,6%) nắm quyền tại các cơ quan lập pháp cấp bang ở Mỹ
Làn sóng cân bằng giới lan rộng
Một số lượng kỷ lục phụ nữ sẽ phục vụ tại các cơ quan lập pháp cấp bang vào năm tới sau cuộc bầu cử giữa kỳ diễn ra đầu tháng 11/2026, nơi phụ nữ đã phá vỡ nhiều rào cản mới ở mọi cấp độ ứng cử.
Theo Trung tâm Phụ nữ và Chính trị Mỹ (CAWP), sẽ có ít nhất 2.559 nữ nghị sĩ cấp bang, chiếm 34,6% tổng số ghế lập pháp trên toàn quốc. Các cột mốc mới cũng đồng loạt được xác lập ở cả thượng viện bang (ít nhất 650 ghế, chiếm 32,9%) và hạ viện bang (ít nhất 1.909 ghế, chiếm 35,3%).
Đáng chú ý hơn cả là làn sóng cân bằng giới đang lan rộng mạnh mẽ. Năm 2027 đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ có tới 6 bang cùng lúc đạt hoặc vượt ngưỡng 50% nữ giới trong toàn bộ cơ quan lập pháp - gấp đôi kỷ lục cũ là 3 bang hồi năm 2024. Bên cạnh những địa phương duy trì vững chắc vị thế dẫn đầu như Nevada (57,1%), New Mexico (54,5%), Arizona (53,3%) và Colorado (53%), hai tân binh là California và Delaware cũng lần đầu tiên chạm mốc cân bằng giới 50% ở cả cấp độ cơ quan lập pháp lẫn hạ viện bang.

Biểu đồ mô tả tỷ lệ phụ nữ phục vụ tại các cơ quan lập pháp cấp bang giai đoạn 1990 - 2027
Nhiều nghiên cứu khoa học chính trị chỉ ra rằng sự hiện diện của phụ nữ trong cơ quan lập pháp - bất kể thuộc đảng phái nào - thường thúc đẩy các cuộc thảo luận và sáng kiến luật pháp liên quan đến y tế, giáo dục, chăm sóc trẻ em và kinh tế gia đình.
Dù vừa thiết lập những cột mốc kỷ lục mới trong chu kỳ bầu cử năm 2026, tỷ lệ nữ giới tham gia lập pháp tại Mỹ vẫn tồn tại một nghịch lý đáng chú ý khi đặt lên bàn cân quốc tế: Mỹ đi sau đáng kể ở cấp Quốc hội liên bang. Theo dữ liệu của Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU), tỷ lệ nữ nghị sĩ tại Hạ viện Mỹ dự kiến đạt khoảng 30,3% (ít nhất 132/435 ghế) trong khóa Quốc hội thứ 120 bắt đầu từ năm 2027. Con số này thấp hơn mức trung bình của khối các nước phát triển (OECD, khoảng 34%).
Sự phân hóa sâu sắc về mặt đảng phái
Toàn bộ động lực tăng trưởng của năm nay đều thuộc về phía Đảng Dân chủ, với ít nhất 1.862 nữ nghị sĩ sẽ nhậm chức vào năm 2027 (tăng vọt so với mức kỷ lục 1.595 của năm 2026). Ngược lại, Đảng Cộng hòa ghi nhận một bước lùi đáng kể trên mọi phương diện: số nữ nghị sĩ cấp bang của đảng này dự kiến giảm xuống còn ít nhất 675 người, sụt mạnh so với con số 867 đương nhiệm và kỷ lục 873 hồi năm 2025.
Giới quan sát chính trị Mỹ nhận định sự sụt giảm này không chỉ dừng lại ở cán cân quyền lực tại địa phương. Nghị trường cấp bang vốn được xem là "vườn ươm" nhân sự chiến lược cho chính trường liên bang. Bằng chứng là có ít nhất 8 nữ nghị sĩ lần đầu bước chân vào Hạ viện Mỹ năm 2027 từng trưởng thành từ cơ quan lập pháp bang.

Thượng nghị sĩ Priya Sundareshan vừa được bầu chọn làm Chủ tịch Thượng viện bang Arizona
"Dù đây là bước tiến đầy ấn tượng đối với tổng số nữ nghị sĩ nói chung và phụ nữ Đảng Dân chủ nói riêng tại các cơ quan lập pháp bang trên toàn quốc, nhưng lại là bước lùi đáng kể đối với phụ nữ Đảng Cộng hòa", Giám đốc CAWP Debbie Walsh cho biết.
Bình luận về xu hướng này, bà Walsh thẳng thắn cảnh báo rằng, việc thiếu vắng tiếng nói của phụ nữ Đảng Cộng hòa tại cấp bang sẽ để lại hệ lụy lâu dài cho nguồn nhân lực lãnh đạo của đảng trong tương lai. Đồng thời bà nhấn mạnh, đã đến lúc đảng này phải hành động thực chất để thu hẹp khoảng cách giới ngày càng nới rộng.
Sự chênh lệch không phải là hiện tượng nhất thời của một chu kỳ bầu cử, mà phản ánh những khác biệt mang tính cấu trúc, chiến lược tuyển mộ và định hướng tư tưởng giữa hai chính đảng lớn nhất nước Mỹ.
Trong nhiều thập kỷ, các tổ chức vận động hành động chính trị (PAC) và mạng lưới đào tạo chuyên biệt - tiêu biểu như EMILY's List hay She Should Run - đã xây dựng một quy trình bài bản từ khâu phát hiện nhân tố, đào tạo kỹ năng tranh cử đến huy động tài chính sớm cho các nữ ứng cử viên Dân chủ. Điều này giúp phụ nữ vượt qua rào cản tâm lý và tài chính khi lần đầu bước vào chính trường.
Mặt khác, cử tri và ban lãnh đạo Đảng Dân chủ thường coi sự đa dạng về giới tính và sắc tộc là một mục tiêu chính trị quan trọng, phản ánh trực tiếp cơ cấu cử tri của đảng. Do đó, các ứng cử viên nữ thường nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ ngay từ vòng bầu cử sơ bộ.
Trong khi đó, ở nhiều cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa, các nữ ứng cử viên thường phải cạnh tranh khốc liệt với các ứng cử viên nam có sẵn mạng lưới tài trợ truyền thống mà không nhận được sự bảo trợ tập trung từ bộ máy đảng.
Nguồn: cawp.rutgers.edu

