Phụ nữ trong ngành y tế cần thêm cơ hội để phát huy vai trò lãnh đạo

Phụ nữ từ lâu đã là lực lượng nòng cốt của ngành y tế, hiện diện ở hầu hết các tuyến chăm sóc sức khỏe, từ y tế cơ sở đến các bệnh viện chuyên sâu. Không chỉ đảm nhiệm vai trò khám, chữa bệnh, chăm sóc người bệnh hay nghiên cứu khoa học, đội ngũ nữ cán bộ y tế còn đóng góp quan trọng vào sự phát triển của hệ thống y tế Việt Nam. Tuy nhiên, dù chiếm tỷ lệ lớn trong lực lượng lao động, số phụ nữ đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo, quản lý vẫn còn khá khiêm tốn so với tiềm năng và những đóng góp thực tế.

Thực tế này đặt ra yêu cầu cần có những giải pháp đồng bộ nhằm tạo thêm cơ hội để phụ nữ phát triển năng lực lãnh đạo, tham gia nhiều hơn vào quá trình hoạch định chính sách, quản lý và điều hành trong lĩnh vực y tế. Đây cũng là nội dung trọng tâm được các chuyên gia, nhà quản lý trong nước và quốc tế thảo luận tại Hội thảo tham vấn xây dựng dự án "Tăng cường vai trò lãnh đạo của phụ nữ trong lĩnh vực y tế tại Việt Nam" diễn ra ngày 20/7 tại Trường Đại học Y Hà Nội.

Phụ nữ chiếm hơn 60% lực lượng lao động ngành y tế nhưng tỷ lệ lãnh đạo vẫn còn thấp

Tại hội thảo, các đại biểu đã cùng trao đổi về thực trạng đội ngũ nữ cán bộ y tế, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và tham vấn cho dự án "Tăng cường vai trò lãnh đạo của phụ nữ trong lĩnh vực y tế tại Việt Nam".

Chương trình có sự tham gia của đại diện Trường Đại học Y Hà Nội, Tổ chức The Fred Hollows Foundation tại Việt Nam (FHFVN), Đại học Monash (Australia), cùng nhiều chuyên gia, nhà quản lý và đại diện các cơ sở đào tạo, đơn vị y tế trên cả nước.

Theo số liệu được chia sẻ tại hội thảo, phụ nữ hiện chiếm khoảng 63% lực lượng lao động ngành y tế Việt Nam, song tỷ lệ đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo cấp cao vẫn dưới 30%. Khoảng cách này phản ánh những rào cản mà nhiều nữ cán bộ y tế vẫn đang phải đối mặt trong quá trình phát triển nghề nghiệp.

Các đại biểu cho rằng định kiến giới, cơ hội thăng tiến chưa đồng đều, áp lực cân bằng giữa công việc và gia đình cùng những hạn chế trong tiếp cận các chương trình phát triển năng lực là những nguyên nhân khiến tỷ lệ nữ lãnh đạo chưa tương xứng với tỷ lệ lao động nữ trong ngành.

Xây dựng môi trường để phụ nữ có cơ hội phát triển bình đẳng

Dự án dự kiến triển khai trong giai đoạn 2027-2029, hướng tới nâng cao năng lực lãnh đạo cho sinh viên nữ và cán bộ y tế nữ thông qua các chương trình đào tạo, hoạt động cố vấn (mentoring), xây dựng mạng lưới kết nối và thúc đẩy truyền thông về bình đẳng giới trong lĩnh vực y tế.

Trong phần tham luận, PGS.TS Hồ Thị Kim Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội, cho biết với vai trò là đơn vị chủ trì triển khai dự án, nhà trường sẽ tập trung kết nối các đối tác, xây dựng chương trình đào tạo và thúc đẩy các hoạt động phát triển năng lực lãnh đạo dành cho nữ cán bộ y tế.

"Dự án không chỉ hướng tới nâng cao năng lực lãnh đạo của phụ nữ mà còn góp phần xây dựng môi trường phát triển công bằng, bền vững trong lĩnh vực y tế."

PGS.TS Hồ Thị Kim Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội

Theo Ban tổ chức, bên cạnh đào tạo kỹ năng lãnh đạo, dự án cũng hướng tới xây dựng cơ chế hỗ trợ dài hạn để phụ nữ có thêm cơ hội phát triển nghề nghiệp và tham gia nhiều hơn vào các vị trí quản lý trong hệ thống y tế.

Không chỉ hỗ trợ từng cá nhân mà cần thay đổi cả hệ thống

Chia sẻ tại hội thảo, Giáo sư Helena Teede, Giáo sư Sức khỏe Phụ nữ, Đại học Monash (Australia) cho rằng, việc gia tăng số lượng phụ nữ giữ vai trò lãnh đạo trong ngành y tế sẽ mang lại lợi ích không chỉ cho phụ nữ mà còn cho cả cộng đồng và trẻ em.

Theo Giáo sư Helena Teede, giải pháp quan trọng nhất không phải chỉ tập trung hỗ trợ từng cá nhân phụ nữ mà cần tạo ra những thay đổi ở cấp chính sách và tổ chức.

"Việc có nhiều phụ nữ giữ vai trò lãnh đạo trong lĩnh vực y tế sẽ mang lại những kết quả tốt hơn cho cộng đồng, cho phụ nữ và cho trẻ em."

Bà nhấn mạnh, các chính sách cần được triển khai hiệu quả thông qua các cơ quan, đơn vị sử dụng lao động, từ đó xây dựng môi trường làm việc bình đẳng hơn để phụ nữ có cơ hội phát triển, được đào tạo và hỗ trợ trong suốt quá trình xây dựng sự nghiệp.

Giáo sư Helena Teede, Giáo sư Sức khỏe Phụ nữ, Đại học Monash (Australia)

Giáo sư Helena Teede cũng bày tỏ mong muốn Đại học Monash sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với Trường Đại học Y Hà Nội, các tổ chức phi lợi nhuận và Bộ Y tế nhằm thúc đẩy việc triển khai các chính sách bình đẳng giới, hỗ trợ đào tạo và phát triển đội ngũ nữ lãnh đạo trong ngành y tế Việt Nam.

Tăng cường hợp tác để phát triển đội ngũ nữ lãnh đạo ngành y tế

Đại diện Tổ chức The Fred Hollows Foundation tại Việt Nam (FHFVN) cho biết, dự án kỳ vọng sẽ tạo thêm cơ hội để phụ nữ phát huy năng lực lãnh đạo, từng bước gia tăng tỷ lệ nữ giới đảm nhiệm các vị trí quản lý trong ngành y tế.

Thông qua sự phối hợp giữa các cơ sở đào tạo, cơ quan quản lý, đơn vị y tế và các đối tác quốc tế, dự án hướng tới xây dựng môi trường làm việc bình đẳng hơn, đồng thời phát triển đội ngũ nữ lãnh đạo có đủ năng lực để đóng góp vào sự phát triển bền vững của hệ thống y tế Việt Nam.

Ông Lê Quang Trần Tĩnh, Trưởng Đại diện Tổ chức The Fred Hollows Foundation tại Việt Nam

Các chuyên gia cũng cho rằng để dự án đạt hiệu quả lâu dài cần có cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các bên, bảo đảm nguồn lực triển khai, duy trì các hoạt động sau khi dự án kết thúc và tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực đào tạo lãnh đạo nữ.

Kết thúc hội thảo, toàn bộ ý kiến đóng góp sẽ được Ban tổ chức tổng hợp nhằm hoàn thiện thiết kế dự án, hướng tới xây dựng những giải pháp phù hợp để nâng cao vai trò lãnh đạo của phụ nữ trong lĩnh vực y tế tại Việt Nam.

Trong bối cảnh ngành y tế đang hướng tới phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng hệ thống y tế công bằng, bền vững, việc tăng cường vai trò lãnh đạo của phụ nữ được xem là một trong những yếu tố quan trọng. Các ý kiến tại hội thảo sẽ được Ban Tổ chức tổng hợp để hoàn thiện thiết kế dự án, hướng tới xây dựng những giải pháp phù hợp nhằm mở rộng cơ hội phát triển cho phụ nữ, góp phần hình thành đội ngũ nữ lãnh đạo có đủ năng lực, bản lĩnh và tầm nhìn, đóng góp vào sự phát triển của ngành y tế Việt Nam trong giai đoạn mới.