Phú Quốc kiến tạo hệ thống giao thông hiện đại, chuẩn quốc tế trước thềm APEC 2027

Qua khảo sát thực tế, Cục Cảnh sát giao thông cho rằng Phú Quốc cần triển khai đồng thời 3 nhóm việc là đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng đường bộ, tháo gỡ vướng mắc và rà soát quy hoạch lại theo hướng đồng bộ, dài hạn, đủ năng lực đáp ứng tốc độ phát triển du lịch, đô thị hóa và phương tiện cá nhân. Phát triển giao thông tĩnh với hệ thống bãi đỗ tập trung, đa tầng, thông minh tại khu trung tâm và các điểm du lịch; đồng thời quản lý chặt việc dừng, đỗ để hạn chế ùn tắc. Tăng kết nối giữa sân bay, cảng biển, khu đô thị và điểm du lịch; thúc đẩy giao thông xanh và vận tải công cộng thông qua phát triển hạ tầng cho xe phi cơ giới, trạm sạc, phương tiện xanh...

Công tác quy hoạch giao thông Phú Quốc cần có tầm nhìn xa, triển khai đồng bộ giữa hạ tầng, công nghệ, tổ chức giao thông, vận tải công cộng.

- Phóng viên: Việc chọn các tuyến đại diện dựa trên tiêu chí nào và hiệu quả thí điểm sẽ được đo lường ra sao?

- Đại tá Phạm Quang Huy: Qua khảo sát, có 5 tuyến được lựa chọn đại diện cho 3 không gian giao thông điển hình của Phú Quốc. Các tuyến đường tỉnh 973 và đường tỉnh 975B là trục cửa ngõ, kết nối bắc đảo, nam đảo, sân bay và các khu du lịch lớn, phù hợp để đánh giá khả năng điều tiết luồng phương tiện liên vùng. Đường 30 Tháng 4 và đường Nguyễn Trung Trực nằm tại khu vực trung tâm Dương Đông, mật độ dân cư, thương mại và dịch vụ cao, là khu vực phù hợp để thí điểm tổ chức lại giao thông; đồng thời nghiên cứu các mô hình giao thông xanh, phố đi bộ, không gian thân thiện với du lịch. Đường Trần Hưng Đạo là trục du lịch ven biển phía tây, có mật độ xe cá nhân và taxi cao, phù hợp để đánh giá hệ thống biển báo, chỉ dẫn song ngữ và các giải pháp nâng cao trải nghiệm giao thông cho du khách.

Việc chọn các tuyến có tính chất khác nhau giúp tạo mô hình thử nghiệm toàn diện, từ đó hoàn thiện giải pháp trước khi xem xét nhân rộng. Hiệu quả được đo bằng việc so sánh số liệu trước và sau thí điểm, tập trung vào các nhóm chỉ số chính như mức giảm tai nạn và vi phạm; tốc độ lưu thông, thời gian chờ, khả năng điều chỉnh khi có ùn tắc; mức độ chấp hành biển báo, tín hiệu giao thông; hiệu quả vận hành camera giám sát, đèn tín hiệu và dữ liệu giao thông; mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp và du khách.

Quan điểm của Cục Cảnh sát giao thông là mô hình chỉ thực sự hiệu quả khi tạo ra chuyển biến có thể đo đếm. Giao thông an toàn, thông suốt hơn, quản lý chủ động hơn và người dân, du khách cảm nhận rõ sự thuận tiện, văn minh trong mỗi hành trình.

- Phóng viên: Từ kết quả thí điểm, lộ trình tổ chức giao thông trên toàn Phú Quốc sẽ được triển khai như thế nào để bảo đảm đồng bộ, theo kịp tốc độ phát triển của đảo và từng bước đạt chuẩn quốc tế?

- Đại tá Phạm Quang Huy: Sau khi đánh giá kết quả thí điểm trên 5 tuyến trọng điểm, việc tổ chức giao thông trên toàn địa bàn Phú Quốc cần triển khai theo 3 bước, bảo đảm đồng bộ và phù hợp với tốc độ phát triển của đảo.

Trước hết, tổng kết mô hình thí điểm dựa trên các chỉ số về an toàn, năng lực thông hành, chấp hành giao thông và hiệu quả hạ tầng, từ đó nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí chung để chuẩn hóa báo hiệu, phân luồng, điểm dừng đỗ và phương án điều hành trên toàn đảo. Tiếp đó là nhân rộng theo lộ trình, ưu tiên các trục phục vụ APEC 2027, tuyến kết nối sân bay, cảng biển, khu vực sự kiện, lưu trú và du lịch trọng điểm, sau đó mở rộng ra mạng lưới đô thị và khu dân cư. Cuối cùng là tích hợp các loại hình vận tải hiện có với các tuyến đường bộ và đường sắt đô thị, từng bước đưa dữ liệu vào Trung tâm ITS để giám sát, điều hành theo thời gian thực.

Xuyên suốt lộ trình là nguyên tắc quy hoạch và tổ chức giao thông phải chủ động đi trước, qua đó hình thành mạng lưới an toàn, thông suốt và phát triển bền vững.

- Phóng viên: Hệ thống giao thông thông minh tại Phú Quốc dự kiến sẽ kết nối các tuyến, tổ chức vận hành và điều tiết giao thông theo mô hình nào, thưa đại tá?

- Đại tá Phạm Quang Huy: Đó là mô hình quản lý, điều hành tập trung trên nền tảng dữ liệu thời gian thực. Mạng lưới camera giám sát và cảm biến đóng vai trò mắt thần, liên tục thu thập dữ liệu về lưu lượng, mật độ phương tiện, nhận diện biển số, tự động phát hiện sự cố, hành vi vi phạm hoặc nguy cơ ùn tắc. Toàn bộ dữ liệu được truyền về trung tâm điều hành để phân tích, cảnh báo và điều chỉnh linh hoạt chu kỳ đèn tín hiệu theo tình hình thực tế, từng bước hình thành các làn sóng xanh trên những trục chính; đồng thời ưu tiên phương tiện công cộng và phương tiện làm nhiệm vụ khi cần.

Hệ thống cũng kết nối, chia sẻ dữ liệu về bãi đỗ xe, phương tiện, đường sắt nhẹ (LRT - Light Rail Transit), xe buýt; cung cấp thông tin qua bảng điện tử, ứng dụng di động và nền tảng số để người dân, du khách chủ động chọn tuyến đường, điểm đỗ và phương thức di chuyển. Mục tiêu cốt lõi không chỉ là xử lý nhanh tình huống phát sinh mà là chuyển từ quản lý giao thông theo kinh nghiệm sang chủ động điều hành, chính xác và có khả năng dự báo trên cơ sở dữ liệu.

- Phóng viên: Đường tỉnh 975, Đại lộ APEC và các tuyến kết nối sân bay là những trục giao thông quan trọng của Phú Quốc. Các tuyến này cần đáp ứng những tiêu chuẩn nào để vừa bảo đảm yêu cầu phục vụ APEC 2027 vừa hướng tới vận hành lâu dài theo chuẩn quốc tế?

- Đại tá Phạm Quang Huy: Các tuyến này phải đồng thời phục vụ an toàn, thông suốt trong thời gian diễn ra APEC 2027 và đáp ứng nhu cầu lâu dài của Phú Quốc. Vì vậy, phương án phân luồng cần linh hoạt, có tuyến, làn ưu tiên khi diễn ra sự kiện nhưng vẫn bảo đảm việc đi lại bình thường của người dân, du khách. Các nút giao phải được tổ chức khoa học để hạn chế ùn tắc và xung đột.

Hệ thống báo hiệu, chỉ dẫn cần thống nhất, song ngữ Việt - Anh kết hợp biểu tượng quốc tế; đồng thời ứng dụng phần mềm quản lý trung tâm, camera giám sát… để cập nhật, cảnh báo và điều tiết giao thông theo thời gian thực. Quan điểm của Cục Cảnh sát giao thông là các công trình phục vụ APEC 2027 phải tạo tiền đề lâu dài cho một hệ thống giao thông Phú Quốc an toàn, thông minh và thân thiện.

- Phóng viên: Cảm ơn đại tá!

TÂY HỒ thực hiện