PVcomBank: Lãi lớn nhưng 'lõi tín dụng âm' và tăng nợ xấu

Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PvcomBank) vừa công bố báo tài chính quý III/2025 với lợi nhuận trước thuế đạt 576,4 tỷ đồng, cao gấp gần 30 lần cùng kỳ năm ngoái. Kết quả này đến trong bối cảnh hoạt động tín dụng tiếp tục gặp áp lực, khi thu nhập lãi thuần của ngân hàng trong quý âm 260,6 tỷ đồng, đảo chiều mạnh so với mức dương 719,1 tỷ đồng cùng kỳ.

Thu nhập lãi thuần của PVCombank âm hơn 260 tỷ đồng trong quý III/2025. Ảnh: PVcomBank

Nguyên nhân chính khiến “lõi tín dụng” suy yếu nằm ở chi phí vốn tăng nhanh hơn thu nhập lãi. Trong quý III, thu nhập lãi và các khoản tương tự của PVcomBank đạt 5.884,2 tỷ đồng, tăng 69,7%, song chi phí lãi lên tới 6.144,8 tỷ đồng, tăng 123,7%. Chênh lệch này khiến biên lãi ròng bị thu hẹp mạnh, phản ánh môi trường cạnh tranh huy động vốn gay gắt và áp lực duy trì thanh khoản.

Trái ngược với diễn biến của mảng tín dụng, các nguồn thu ngoài lãi lại trở thành điểm tựa chính cho lợi nhuận của PVcomBank. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ trong quý III đạt 96,8 tỷ đồng, tăng 59,6%. Hoạt động kinh doanh ngoại hối mang về 104 tỷ đồng, cao gấp hơn 21 lần so với cùng kỳ. Đặc biệt, lãi thuần từ hoạt động khác đạt 4.357,1 tỷ đồng, tăng hơn 81 lần, đóng vai trò quyết định trong việc đưa lợi nhuận quý III của ngân hàng lên mức cao.

Lũy kế 9 tháng đầu năm 2025, PVcomBank đạt lợi nhuận trước thuế 1.389,3 tỷ đồng, cao gấp hơn 15 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, bức tranh kinh doanh cho thấy sự lệch pha rõ rệt giữa tăng trưởng lợi nhuận và hiệu quả hoạt động cốt lõi. Thu nhập lãi thuần 9 tháng chỉ đạt 1.446,8 tỷ đồng, giảm 16,4% so với cùng kỳ, do chi phí lãi tăng 46,4% trong khi thu nhập lãi tăng 36,4%.

Ở chiều tích cực, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 217,5 tỷ đồng, tăng 21,6%, còn hoạt động kinh doanh ngoại hối đạt 93,7 tỷ đồng, cải thiện mạnh so với khoản lỗ 200,7 tỷ đồng cùng kỳ. Dù vậy, nguồn đóng góp lớn nhất vẫn là thu nhập từ hoạt động khác, đạt 6.276,6 tỷ đồng, tăng hơn 41 lần chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng lợi nhuận.

Trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh của ngân hàng đạt 5.233,2 tỷ đồng, tăng 304%. Tuy nhiên, chi phí dự phòng tăng mạnh lên 3.843,9 tỷ đồng, cao gấp 3,2 lần cùng kỳ, cho thấy áp lực xử lý rủi ro tín dụng vẫn hiện hữu và tiếp tục bào mòn kết quả kinh doanh.

Tại ngày 30/9/2025, tổng tài sản hợp nhất của PVcomBank đạt 253.141,2 tỷ đồng, tăng 12,1% so với cuối năm 2024. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ tín dụng, khi cho vay khách hàng đạt 132.406,5 tỷ đồng, tăng 15,2% và chiếm hơn một nửa tổng tài sản. Dự phòng rủi ro cho vay tăng lên 2.005,4 tỷ đồng, phản ánh áp lực kiểm soát chất lượng tín dụng trong bối cảnh dư nợ mở rộng.

Bên cạnh tín dụng, ngân hàng đẩy mạnh đầu tư ngắn hạn khi chứng khoán kinh doanh tăng mạnh lên 14.953,1 tỷ đồng, gấp gần 2,7 lần cuối năm trước. Ngược lại, tiền gửi và cho vay các tổ chức tín dụng khác giảm 20,9% xuống còn 29.103,6 tỷ đồng, cho thấy xu hướng thu hẹp kênh liên ngân hàng để tái phân bổ tài sản. Chứng khoán đầu tư đạt 28.237,7 tỷ đồng, tăng 11,2%, trong khi các khoản phải thu tăng mạnh, là yếu tố cần theo dõi về chất lượng tài sản.

Xét về chất lượng nợ vay, tại ngày 30/9/2025, tổng nợ xấu nội bảng của PVcomBank tăng hơn 36% so với cuối năm 2024, lên 4.897 tỷ đồng. Trong đó, Nợ dưới tiêu chuẩn giảm mạnh 33,5%, xuống còn 225,6 tỷ đồng, kéo tỷ trọng từ 0,29% xuống 0,17% tổng dư nợ. Nợ nghi ngờ tăng 17,3%, lên 791,7 tỷ đồng, khiến tỷ trọng nhích nhẹ lên 0,60%.

Đáng chú ý, nợ có khả năng mất vốn tăng mạnh 50,1%, đạt 3.879,6 tỷ đồng, kéo tỷ trọng từ 2,25% lên gần 2,93% tổng dư nợ, phản ánh áp lực rõ nét ở nhóm nợ rủi ro cao nhất. Theo đó, tỷ lệ nợ xấu của PVcomBank tại cuối quý III/2025 ước khoảng 3,70%, tăng so với mức khoảng 3,13% cuối năm 2024, cho thấy chất lượng tài sản tiếp tục chịu sức ép trong bối cảnh tín dụng mở rộng.

Bên cạnh đó, PvcomBank cũng đang sở hữu khoản nợ xấu 3.463 tỷ đồng do Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) phát hành dưới dạng mệnh giá trái phiếu đặc biệt.

Về nguồn vốn, tổng nợ phải trả đạt 240.900,6 tỷ đồng, tăng tương ứng với tốc độ tăng tài sản. Tiền gửi khách hàng đạt 184.252,2 tỷ đồng, tăng 8,3% và tiếp tục là nguồn vốn chủ đạo. Đáng chú ý, tiền gửi và vay từ Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước tăng lên 8.781,3 tỷ đồng, cho thấy ngân hàng gia tăng sử dụng nguồn vốn hỗ trợ thanh khoản. Phát hành giấy tờ có giá duy trì ở mức 25.196,3 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu đạt 12.240,6 tỷ đồng, tăng 12,4% so với cuối năm 2024, trong khi vốn điều lệ giữ nguyên ở mức 9.000 tỷ đồng.

Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam được thành lập ngày 01/10/2013 trên cơ sở hợp nhất Tổng công ty Tài chính Cổ phần Dầu khí Việt Nam (PVFC) và Ngân hàng TMCP Phương Tây, theo quyết định của Ngân hàng Nhà nước. Theo công bố trên website, ngân hàng có cổ đông lớn nhất là Tập đoàn Dầu khí Việt Nam nắm giữ 52% vốn điều lệ, cùng sự tham gia của Morgan Stanley (6,7%), số cổ phần 41,34% còn lại do tổ chức, cá nhân khác nắm giữ. Hiện PVCombank được lãnh đạo bởi ông Nguyễn Đình Lâm - Chủ tịch HĐQT.

Xuân Bắc