'Quả ngọt' trong đấu tranh phòng, chống tội phạm

Thời gian gần đây, một điều dường như ai cũng thấy rõ trong công tác đấu tranh tội phạm tại TP HCM, là tốc độ xử lý được rút ngắn rõ rệt. Nhiều vụ cướp, cướp giật, trộm cắp được khám phá chỉ sau vài giờ đến dưới 24 giờ.

Sa lưới chỉ sau vài giờ

Vụ cướp giật vé số tại đường Quang Trung (phường Gò Vấp) chiều 6-4 là ví dụ. Đỗ Trần Phú Thịnh (41 tuổi) giả vờ mua vé số của người khuyết tật rồi tăng ga bỏ chạy. Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Công an phường Gò Vấp phối hợp Phòng Cảnh sát Hình sự - Công an TP HCM khẩn trương vào cuộc truy xét, làm việc xuyên đêm. Chưa đầy 24 giờ đã xác định nghi phạm đang lẩn trốn tại Đắk Lắk và bắt giữ trong thời gian ngắn.

Tương tự, vụ trộm nhiều tài sản tại phường Chánh Hưng, ngay sau khi được người dân trình báo ngày 6-4, "siêu trộm" Huỳnh Vũ Linh (36 tuổi) đã bị Công an phường Chánh Hưng và Phòng Cảnh sát Hình sự - Công an TP HCM bắt cùng tang vật. Thậm chí vụ cướp giật điện thoại tại phường Tân Hưng do Nguyễn Tấn Đạt (23 tuổi) thực hiện, được phá chỉ sau gần 2 giờ.

Công an phường Bình Tân (TP HCM) nhanh chóng bắt đối tượng trộm chó. Ảnh: NGUYỄN TRANG

TP HCM cũng đang siết chặt xử lý các hành vi trộm cắp vật nuôi, loại tội phạm có giá trị tài sản không cao nhưng gây bức xúc trong dân. Quý I/2026, lực lượng công an phát hiện 12 vụ với 31 đối tượng trộm chó, mèo. Các vụ việc đều được xử lý kịp thời. Điển hình như vụ trộm chó (giá trị 5 triệu đồng) ở phường Bình Tân, Công an TP HCM đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Trần Văn Bình (46 tuổi) để điều tra về hành vi trộm cắp tài sản. Hay vụ trộm mèo (giá trị khoảng 3 triệu đồng) tại phường Phú Định, 2 đối tượng Nguyễn Hoài Thanh (20 tuổi) và Nguyễn Hữu Đạt (22 tuổi) bị khởi tố, bắt tạm giam ngay.

Điểm chung của các vụ việc là lực lượng chức năng vào cuộc ngay từ đầu, triển khai đồng bộ biện pháp truy xét, không để "khoảng trống thời gian" cho đối tượng tẩu thoát. Việc xử lý nhanh, nghiêm khắc những vụ việc này đã góp phần hạn chế phát sinh các loại tội phạm khác có tính chất nghiêm trọng hơn.

Tăng cường lực lượng điều tra tại chỗ

Tháng 10-2023, Công an TP HCM bố trí điều tra viên tại công an cấp xã. Theo đó, 88 cán bộ là trưởng, phó trưởng công an cấp xã được bổ nhiệm chức danh điều tra viên. Đây là bước kiện toàn quan trọng nhằm nâng cao chất lượng công tác điều tra ngay từ cơ sở.

Theo các chuyên gia, việc đưa lực lượng điều tra xuống cơ sở đã góp phần nâng cao hiệu quả tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, đồng thời tăng khả năng phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ.

"Mô hình này giúp xử lý nhanh ngay từ đầu, hạn chế tình trạng chậm trễ hoặc bỏ lọt dấu vết. Nhiều vụ việc được làm rõ trong vài giờ nhờ nắm chắc địa bàn và đối tượng, góp phần nâng cao hiệu quả phá án, hạn chế tối đa việc tội phạm có cơ hội bỏ trốn hoặc tẩu tán tang vật. Cũng nhờ nắm chắc tình hình cơ sở, am hiểu địa bàn, đối tượng, điều tra viên cấp xã đã cung cấp những thông tin quan trọng, hỗ trợ đắc lực cho công tác điều tra mở rộng, truy bắt nhanh tội phạm. Sự chủ động, linh hoạt và quyết liệt ngay từ tuyến đầu đã tạo nên thế trận phòng, chống tội phạm vững chắc, liên hoàn" - Luật sư Lưu Tấn Anh Toàn, Giám đốc Công ty Luật Lưu Vũ, phân tích.

Ở góc độ khác, luật sư Mai Thanh Bình, Công ty Luật TNHH Mai Thanh Bình, nhận định: "Chủ trương này cũng góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp của lực lượng công an cấp xã, tăng tính chủ động, từng bước đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Hình ảnh người chiến sĩ công an gần dân, xử lý nhanh, hiệu quả các vụ việc ngay tại địa bàn đã củng cố niềm tin của nhân dân, tạo sự đồng thuận, ủng hộ trong công tác giữ gìn an ninh trật tự. Có thể khẳng định, việc đưa điều tra viên về cấp xã là quyết sách đúng đắn, mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần giữ vững bình yên cho thành phố".

Không chỉ với tội phạm xâm phạm tài sản, việc tăng lực lượng tại cơ sở cũng giúp phát hiện sớm các vụ việc liên quan đến ma túy, loại tội phạm tiềm ẩn nhiều nguy cơ, diễn biến phức tạp tại cơ sở. Theo bà Vũ Thị Xuân Nhuệ, nguyên Trưởng Phòng 7 VKSND TP HCM, điều tra viên cấp xã có lợi thế nắm địa bàn, phát hiện nhanh dấu hiệu nghi vấn, các đường dây, ổ nhóm hoạt động tinh vi. Nhờ đó, nhiều điểm phức tạp được xử lý sớm, không để hình thành "điểm nóng". Không ít vụ việc liên quan đến ma túy đã được phát hiện, bắt giữ chỉ trong thời gian ngắn sau khi có thông tin từ người dân. Mô hình này cũng tạo điều kiện để công tác quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy được thực hiện chặt chẽ, sát thực tế hơn.