Quán cà phê mở ra cơ hội hòa nhập cho người tự kỷ
Giữa nhịp sống vội vã ở Thủ đô, Lá Lành Cafe, một quán cà phê nhỏ trên đường Nguyễn Cao Luyện, phường Long Biên, mang đến cho nhiều người cảm giác rất khác. Ở đó, những ly nước, cốc cà phê không chỉ được làm từ công thức pha chế mà còn từ sự kiên nhẫn của người tự kỷ, trẻ chậm phát triển.
Buổi chiều, quán không quá đông khách. Sau quầy pha chế, Hoàng Minh Hiếu, 16 tuổi, cẩn thận lau từng chiếc ly, đặt lên khay rồi nhìn sang người hỗ trợ đứng gần đó. Khi có khách bước vào, em khẽ cúi đầu chào: “Lá Lành Cafe xin chào”. Một lời chào tưởng như rất bình thường, nhưng với Hiếu, đó là kết quả của một quá trình dài luyện tập. Những ngày đầu đến quán, em chủ yếu làm các việc lặp lại phía sau quầy, ít giao tiếp với người lạ. Dần dần, nhờ sự hướng dẫn kiên trì, em đã có thể chào khách, phục vụ những vị khách quen và tự tin hơn trong công việc. Ở Lá Lành Cafe, mỗi bạn có một phần việc phù hợp với khả năng của mình: Quét sân, lau bàn ghế, chuẩn bị đồ uống, bưng nước, giới thiệu món trong thực đơn hoặc hỗ trợ thu ngân. Em Hoàng Minh Hiếu chia sẻ: “Hằng ngày, em được quét sân, lau bàn ghế, gọi đồ uống cho khách nên cảm thấy rất vui”.

Một góc quán Lá Lành Cafe.
Chị Đàm Thị Lan, quản lý Lá Lành Cafe cho biết, mô hình này không xuất phát từ một ý tưởng kinh doanh đơn thuần. Trong quá trình làm việc với trẻ tự kỷ, chị thường nghe người thân của các em băn khoăn: Khi lớn lên, con có thể làm gì, có thể tự kiếm sống không? Từ những câu hỏi ấy, chị muốn tạo ra một không gian để các em được học việc, học giao tiếp, học cách thích nghi với môi trường xã hội. Theo chị Lan, nhiều bạn tự kỷ có thể làm tốt các công việc mang tính lặp lại nếu được hướng dẫn bài bản. Tuy nhiên, khó nhất vẫn là những việc cần tương tác với khách hàng. Với các em, một lời chào, một ánh nhìn, một câu mời nước hay việc xử lý tình huống phát sinh đều là thử thách. Vì vậy, quá trình đào tạo tại quán được chia thành từng bước nhỏ, phù hợp với từng bạn. Có bạn 10 ngày đầu chỉ làm quen với không gian, đồ dùng và nhịp độ làm việc, sau vài tháng mới có thể phục vụ khách dưới sự hỗ trợ từ xa.
Từ một quán cà phê nhỏ, Lá Lành Cafe đã trở thành “lớp học xã hội” cho những bạn trẻ tự kỷ. Ở đó, các em được gặp khách hàng, học cách chào hỏi, phục vụ, lắng nghe, kiểm soát cảm xúc... để có thể hòa nhập tốt hơn.











