Quan chức Mỹ và Iran gặp gỡ sau tuyên bố mạnh mẽ của Tổng thống Trump

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu trước khi lên đường tới New York dự phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. (Ảnh: Reuters)

Ngày 22/9, Tổng thống Mỹ Trump nói với báo chí, rằng hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã gặp các quan chức Iran bên lề kỳ họp thường niên của các nhà lãnh đạo thế giới tại New York. Tuy nhiên, ông không tiết lộ nhiều chi tiết về cách cuộc gặp diễn ra hay nội dung trao đổi.

“Đó là một cuộc gặp rất tốt”, ông Trump nói. Sau đó, tổng thống cho biết các quan chức Iran tham dự “không phải cấp cao nhất, nhưng ít nhất cũng là một điều gì đó”.

Cuộc gặp diễn ra sau nhiều tháng đối thoại đình trệ.

Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Tổng thống Trump sẵn sàng gặp Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, khi nhà lãnh đạo Iran có mặt tại New York để dự kỳ họp của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (LHQ).

“Tổng thống sẵn sàng gặp hầu hết mọi người, bởi ông ấy tin rằng đối thoại với các bên là điều quan trọng nếu muốn giải quyết vấn đề. Điều đó không có nghĩa là cuối cùng chúng tôi sẽ đồng ý với họ, nhưng đối thoại là điều quan trọng”, ông Rubio nói trên chương trình Today của NBC.

Ông Trump cũng gặp lãnh đạo và quan chức cấp cao của các nước thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (gồm Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Ả-rập Xê-út, UAE) cùng Jordan trong ngày 22/9, để thảo luận hướng đi tiếp theo của cuộc chiến với Iran.

Trong bài phát biểu trước Đại hội đồng LHQ, ông Trump khẳng định ông đã thể hiện sự kiên định, trong khi các nhà lãnh đạo khác do dự, đồng thời bảo vệ quyết định phát động chiến tranh với Iran.

Tuy nhiên, ông Trump cũng cho thấy cuộc xung đột có thể đang đứng trước một bước ngoặt.

“Tôi sẽ phải đưa ra một quyết định lớn”, ông Trump nói về điều ông sẽ làm với Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Phần lớn phái đoàn Iran đã rời khỏi phòng họp khi ông Trump chỉ trích Cộng hòa Hồi giáo trong bài phát biểu tại Đại hội đồng.

Nhắc lại lập trường cứng rắn của Iran từ trước đến nay, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf - người từng đứng đầu phái đoàn đàm phán của Iran trước đây, tuyên bố Tehran sẽ không bao giờ đầu hàng. “Ông Trump phải hiểu rằng ông ấy không thể áp đặt quyền lực của mình lên người dân Iran và các lực lượng vũ trang Iran”, ông Qalibaf nói.

Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Iran cho biết, Tehran có thể mở lại eo biển Hormuz trong vài ngày tới nếu Mỹ giảm áp lực quân sự và dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran.

Quan chức Iran này nói với Reuters rằng Tehran đã chuyển đề xuất mới nhất của mình tới Washington thông qua các bên trung gian vào tuần trước, và có thể mở lại eo biển cho hoạt động vận chuyển hàng hóa của các nước vùng Vịnh trong vòng 7 ngày nếu những yêu cầu của Iran được đáp ứng.

Theo các nguồn tin khu vực, đề xuất của Qatar về một khuôn khổ an ninh chung có sự tham gia của Iran và các quốc gia Ả-rập vùng Vịnh nằm trong số các vấn đề được thảo luận tại cuộc gặp giữa các nước vùng Vịnh và ông Trump dịp này. Một nguồn tin cho biết Iran đang xem xét đề xuất.

Trong khi đó, Ả-rập Xê-út, quốc gia lớn nhất trong số các nước vùng Vịnh, đang bị cuốn sâu hơn vào cuộc chiến khi lực lượng Houthi thân Iran tiến quân nhanh chóng ở Yemen, đánh tan các lực lượng của chính phủ được Ả-rập Xê-út hậu thuẫn và đe dọa hoạt động xuất khẩu dầu của Ả-rập Xê-út qua Biển Đỏ.

Theo báo New York Times, ông Trump đã hủy kế hoạch không kích Houthi vào phút chót.

Khi được hỏi tại sao Washington không tấn công Houthi, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói rằng Mỹ sẽ luôn ủng hộ Ả-rập Xê-út.

“Điều đó nói lên rằng, đây là một cuộc xung đột rất nguy hiểm và phức tạp đã tồn tại từ trước… Chúng tôi cũng có lịch sử với Houthi, và đó là điều mà chúng tôi không muốn bị ảnh hưởng”, ông nói.