Quân đội Mỹ đang bị 'tước bỏ' vũ khí mới

Tạp chí 19FortyFive (1945) nhận xét, tổ hợp công nghiệp quốc phòng Mỹ đang "mắc kẹt", khi việc phát triển vũ khí mới mất nhiều thời gian, chi phí ngày càng cao và thường xuyên cho ra mắt sản phẩm với lỗi kỹ thuật nghiêm trọng.

Sự thất bại của nhiều dự án vũ khí đã cho thấy cuộc khủng hoảng của tổ hợp công nghiệp quân sự nước này. Các ví dụ được báo chí nhắc đến rất nhiều trong thời gian qua bao gồm dự án xe tăng hạng nhẹ M10 Booker, tàu chiến ven bờ LCS, hay tàu khu trục lớp Zumwalt.

Trong hầu hết các quân binh chủng của Quân đội Mỹ, quá trình phát triển vũ khí mới tiêu tốn quá nhiều thời gian, vượt quá ngân sách và thường được đưa vào sử dụng với khả năng hạn chế, phát sinh nhiều điểm yếu hoặc lỗi kỹ thuật.

Ngoài phát triển mới thì một số dự án hiện đại hóa như xe tăng M1 Abrams SEP v4 đã bị hủy bỏ hoàn toàn, bên cạnh đó là trường hợp Hệ thống chiến đấu tiên tiến FCS, đây không phải vụ việc riêng lẻ mà đã trở thành sai sót lặp đi lặp lại.

Mặc dù thực tế chiến trường đang thay đổi nhanh chóng, nhưng điều này không phải nguyên nhân chủ đạo. Tâm lý ngại rủi ro, rào cản hành chính, nền tảng công nghiệp suy giảm và những kỳ vọng không thực tế đều góp phần khiến quá nhiều dự án thất bại hoặc bị gác lại.

Chưa dừng lại đây, một yêu cầu nữa đó là cần phải nhanh chóng tích hợp các công nghệ mới vào những nền tảng cũ, được thiết kế cho việc sản xuất hàng loạt, đòi hỏi này rõ ràng không dễ thực hiện.

Những tham vọng công nghệ không gắn với thực tế thường dẫn đến nhiều vấn đề trong quá trình phát triển, điển hình như chương trình tàu sân bay USS Gerald Ford (CVN-79), cùng với một vài dự án khác.

Theo các nhà phân tích, trở ngại chính đối với các dự án phát triển vũ khí mới của Mỹ nằm ở kỳ vọng phải đáp ứng mọi nhu cầu cùng lúc, khiến các nền tảng công nghệ mới hiếm khi được phát triển cho nhiệm vụ cụ thể, chuyên biệt.

Điều này dẫn tới khuyến cáo đó là giới chức quốc phòng cần thực hiện bước đi mang tính cách mạng, thay thế đồng thời nhiều hệ thống và luôn đi trước mối đe dọa trong nhiều năm tới.

Một vấn đề khác ít được chú ý đến là sự suy yếu của nền tảng công nghiệp quân sự của Mỹ. Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Washington có rất nhiều nhà sản xuất cạnh tranh nhau, nhưng ngày nay do quá trình hợp nhất, chỉ còn lại một số ít nhà thầu lớn trong mỗi lĩnh vực.

Đồng thời vũ khí hiện đại phụ thuộc vào các thiết bị điện tử thương mại, được phát triển theo logic dân sự và không phải lúc nào cũng phù hợp với những dự án lâu dài.

Tình trạng thường xuyên xảy ra đó là cho đến khi vũ khí, trang thiết bị được đầy đủ chứng nhận sử dụng, chúng có thể đã lỗi thời hoặc linh kiện không còn được sản xuất trong lĩnh vực dân sự nữa.

Một số chuyên gia phân tích còn nhận định khó khăn mà Quân đội Mỹ gặp phải trong việc phát triển vũ khí mới không chỉ đơn thuần là những sai sót về kỹ thuật hay liên quan đến tầm nhìn hạn hẹp.

Đây thực chất là hệ quả trực tiếp của một hệ thống xuất hiện trong thời kỳ trước, khi các mối đe dọa phát triển chậm, ngân sách tăng trưởng ổn định và đột phá công nghệ có thể dự báo trước hàng thập kỷ.

Ngày nay chiến trường đề cao khả năng thích ứng, tính lặp lại và tốc độ, nhưng Quân đội Mỹ lại thường ngại rủi ro và quá lo sợ ngay cả những thất bại ngắn hạn, và cho đến khi điểm yếu này được giải quyết, tình hình sẽ không thay đổi.

Thời gian sẽ không chờ đợi Lầu Năm Góc, đặc biệt khi những đối thủ lớn của họ bao gồm Moskva và Bắc Kinh đã thu được tiến độ cực lớn trong nhiều dự án vũ khí, họ bỏ xa Washington phía sau ở một vài dự án cốt lõi, chẳng hạn như tên lửa siêu thanh.

Việt Dũng