Quân khu 9 triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm: Hành trình tri ân nối dài giữa thời bình

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ chưa bao giờ khép lại. Trong dòng chảy của thời gian, đó vẫn là nhiệm vụ mang ý nghĩa đặc biệt thiêng liêng, đòi hỏi sự bền bỉ, trách nhiệm và lòng biết ơn sâu sắc của những người lính hôm nay.

Hưởng ứng “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027), lực lượng vũ trang Quân khu 9 đang đồng loạt triển khai nhiều giải pháp với quyết tâm đưa thêm nhiều liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương và đồng đội.

Chiến dịch quy mô lớn nhất từ trước đến nay

Ngay sau khi Ban Chỉ đạo quốc gia và Bộ Quốc phòng ban hành các quyết định triển khai, Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 9 đã nhanh chóng cụ thể hóa bằng Kế hoạch số 867, xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ và lộ trình phù hợp với thực tiễn toàn địa bàn.

Theo kế hoạch, từ nay đến trước tháng 7/2027, toàn Quân khu phấn đấu tìm kiếm, quy tập khoảng 1.450 hài cốt liệt sĩ. Trong đó, riêng năm 2026 dự kiến hoàn thành khoảng 900 hài cốt, số còn lại sẽ tập trung thực hiện trong 7 tháng đầu năm 2027.

Điểm đặc biệt của chiến dịch lần này nằm ở quy mô triển khai đồng bộ trên toàn Quân khu đối với nhiệm vụ lấy mẫu sinh phẩm ADN từ 40.928 phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính. Đây là nhiệm vụ chưa từng có tiền lệ, đồng thời mở ra bước tiến quan trọng trong công tác xác minh danh tính liệt sĩ bằng công nghệ hiện đại.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN được kỳ vọng sẽ tạo đột phá trong hành trình “trả lại tên” cho hàng trăm nghìn liệt sĩ còn chưa xác định được danh tính. Theo thống kê, cả nước hiện vẫn còn khoảng 300.000 mộ liệt sĩ chưa có tên, riêng TP Cần Thơ có hơn 5.000 phần mộ thuộc diện cần lấy mẫu.

Ngay trong ngày đầu triển khai, lực lượng làm nhiệm vụ đã tiến hành lấy mẫu tại Nghĩa trang Liệt sĩ TP Cần Thơ, địa điểm hiện có 827 phần mộ chưa xác định danh tính. Toàn thành phố có 5.112 phần mộ thuộc diện lấy mẫu, phân bố tại 17 nghĩa trang.

Dù nhiều phần mộ đã được xây dựng kiên cố, quá trình lấy mẫu vẫn được thực hiện nghiêm ngặt theo quy trình 8 bước của Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia nhằm bảo đảm tính khoa học, khách quan, chính xác, đồng thời giữ trọn sự trang nghiêm đối với các anh hùng liệt sĩ.

“Trả lại tên” cho những người đã hy sinh

Nếu việc lấy mẫu ADN mở ra hy vọng xác định danh tính cho hàng chục nghìn phần mộ vô danh, thì phía sau mỗi kết quả là hành trình thầm lặng nhưng đầy gian khó của những người lính đang ngày đêm đi tìm đồng đội.

Họ không bước vào chiến trường với tiếng súng như thế hệ cha anh năm xưa, nhưng vẫn băng rừng, vượt suối, lần theo từng dấu vết nhỏ nhất với một niềm tin chưa bao giờ thay đổi: còn thông tin là còn tiếp tục tìm kiếm.

Trong Chiến dịch 500 ngày đêm, Đội K91 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Tháp tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Campuchia.

Đồng hành cùng đơn vị trong nhiều năm qua là Thượng tá Võ Thành Dẫn, Đội trưởng Đội K91, người đã dành phần lớn cuộc đời quân ngũ cho hành trình tìm đồng đội còn nằm lại nơi chiến trường xưa. Theo ông, khi nguồn tin ngày càng ít dần và dấu tích chiến tranh bị thời gian xóa nhòa, mỗi manh mối dù nhỏ đến đâu cũng đều mang giá trị đặc biệt.

Không chỉ khai thác thông tin từ nhân chứng, cán bộ chiến sĩ Đội K91 còn chủ động thu thập dữ liệu từ mạng xã hội, kết hợp bám phum, sóc để xác minh, đối chiếu trước khi tổ chức tìm kiếm thực địa.

Trong mùa khô 2025-2026, đơn vị đã tiếp nhận và xử lý 44 nguồn tin tại hai tỉnh Pursat, Prey Veng của Campuchia cùng 18 nguồn tin trên địa bàn Đồng Tháp. Sau nhiều tháng kiên trì đào tìm hàng chục nghìn mét khối đất đá, đơn vị đã quy tập được 65 hài cốt liệt sĩ.

Hành trình tri ân ấy cũng được tiếp nối bởi Đội K92 và K93 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang. Giữa cái nắng gay gắt hơn 40 độ C của mùa khô Campuchia, họ vẫn bền bỉ băng rừng, vượt suối, mang theo lương thực, nước uống cùng toàn bộ trang thiết bị chuyên dụng để tìm kiếm đồng đội.

Có những ngày cả đội phải đi bộ hàng chục km xuyên rừng do xe cơ giới không thể tiếp cận. Đêm xuống giữa rừng sâu không điện, không sóng điện thoại, họ mắc võng nghỉ tạm rồi sáng hôm sau lại tiếp tục lên đường.

Theo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang, từ năm 2001 đến nay, Đội K92 và K93 đã tìm kiếm, quy tập gần 2.700 hài cốt liệt sĩ trên địa bàn trong nước và tại Campuchia. Mỗi hài cốt được đưa về là thêm một gia đình vơi đi nỗi mong ngóng, thêm một người con của Tổ quốc trở về với đất mẹ.

Không để ai bị lãng quên

Theo Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon, Phó Chính ủy Quân khu 9, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quân khu, từ nay đến trước tháng 7/2027, lực lượng vũ trang Quân khu sẽ tiếp tục nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp, đẩy mạnh tuyên truyền để người dân cung cấp thông tin về liệt sĩ, đồng thời huy động tối đa nguồn lực để hoàn thành việc lấy mẫu ADN cho 40.928 phần mộ đúng tiến độ.

Song song với công tác lấy mẫu, việc tu bổ, tôn tạo các phần mộ và nghĩa trang liệt sĩ cũng sẽ được triển khai đồng bộ nhằm bảo đảm sự trang nghiêm, thành kính. Quân khu 9 cũng chuẩn bị ký kết Biên bản lần thứ 26 với Ban Chuyên trách 10 tỉnh thuộc Campuchia vào tháng 10/2026 để tiếp tục duy trì hiệu quả phối hợp trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên đất bạn.

Chiến dịch 500 ngày đêm vì thế không đơn thuần là một nhiệm vụ chính trị đặc biệt của lực lượng vũ trang Quân khu 9, mà còn là hành trình tri ân thấm đẫm nghĩa tình. Mỗi hài cốt được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định là thêm một gia đình được nguôi ngoai sau nhiều năm chờ đợi, đồng thời góp phần thực hiện trọn vẹn đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.

Đó cũng là lời khẳng định đầy nhân văn rằng, dù chiến tranh đã lùi xa, những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc sẽ mãi được ghi nhớ và không bao giờ bị lãng quên.