Quản lý bến bãi đường thủy: Bảo vệ an toàn đê điều trong mùa mưa bão

Tiềm ẩn những nỗi lo

Thực hiện Chỉ thị số 15/CT-UBND ngày 29-6 của UBND thành phố Hà Nội về việc tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về đê điều, thủy lợi và phòng, chống thiên tai, các lực lượng chức năng đã khẩn trương vào cuộc. Ghi nhận tại địa bàn xã Phú Xuyên cho thấy, tình trạng vi phạm hành lang thoát lũ diễn ra khá phức tạp.

Một điểm tập kết vật liệu xây dựng dọc sông Hồng thuộc địa bàn xã Phú Xuyên đã dừng hoạt động. Ảnh: Thành Công

Theo số liệu thống kê của cơ quan chức năng, trên địa bàn toàn xã có tổng cộng 12 điểm tập kết, trung chuyển vật liệu xây dựng. Điều đáng nói là trong số này, chỉ có vỏn vẹn 2 bến bãi có đầy đủ giấy phép hoạt động hợp pháp. 10 bến bãi còn lại đều thuộc diện hoạt động "chui", không có phép hoặc đã rơi vào tình trạng hết hạn cấp phép từ lâu, nhưng vẫn chưa được cơ quan chức năng xem xét gia hạn.

Ông Đào Văn Thành (chủ một bến bãi) chia sẻ: “Sau khi được lực lượng chức năng đến tận nơi giải thích rõ tác hại của việc dựng bến bãi, chất đống cát sỏi làm cản trở dòng chảy, thu hẹp không gian thoát lũ của sông trong mùa bão, chúng tôi đã tự nguyện dừng toàn bộ hoạt động bốc xếp để tập trung hoàn thiện hồ sơ xin cấp phép tạm thời. Trong thời gian chờ cơ quan quản lý xem xét, bến sẽ tuyệt đối đóng cửa, không kinh doanh”. Có mặt tại khu vực này trong sáng 9-7, chúng tôi ghi nhận, toàn bộ máy móc, mố cẩu tại bến này đã dừng hoạt động.

Tuy nhiên, số lượng chủ bãi tự giác như ông Thành chưa nhiều. Không ít chủ bến bãi trên tuyến sông này vẫn tìm mọi cách lách luật để trục lợi. Do nhu cầu tiêu thụ cát, sỏi tăng mạnh, lợi nhuận cao, nên nhiều bãi vẫn lén lút cho phương tiện thủy neo đậu đón trả hàng vào ban đêm tại các bến bãi không phép. Thậm chí, tại một số điểm, lượng cát sỏi được chất cao như những ngọn núi nhỏ, vượt quá mốc giới và chiều cao quy định cho phép trong hành lang bảo vệ đê. Việc tập kết vật liệu bừa bãi này, không chỉ lấn chiếm nghiêm trọng lòng sông, bãi sông, gây cản trở trực tiếp đến dòng chảy và khả năng thoát lũ, mà còn trực tiếp uy hiếp đến sự an toàn của thân đê khi có báo động lũ lớn trên sông Hồng.

Xử lý nghiêm, không có vùng cấm và ngoại lệ

Trước tình trạng ý thức chấp hành của nhiều chủ bãi chưa cao, các lực lượng chức năng thành phố Hà Nội đã thay đổi phương thức tiếp cận, chuyển từ nhắc nhở sang áp dụng các biện pháp chế tài mạnh mẽ, nhằm siết lại kỷ cương. Để giải quyết dứt điểm các bến bãi lậu, Công an xã Phú Xuyên đã phối hợp chặt chẽ với Đội Cảnh sát giao thông đường thủy số 2 (Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội) triển khai mô hình tổ công tác liên ngành, lập các chốt chặn và tổ chức tuần tra, kiểm soát khép kín địa bàn liên tục 24/24h.

Lực lượng chức năng làm việc với đại diện cơ sở kinh doanh vật liệu dọc sông Hồng. Ảnh: Vân Nhi

Đối với các trường hợp cố tình chống đối, đóng cửa bên ngoài, nhưng bên trong vẫn lén lút bốc xếp vật liệu, tổ công tác liên ngành kiên quyết áp dụng các biện pháp cưỡng chế kỹ thuật. Thiếu tá Trịnh Minh Tùng, Trưởng Công an xã Phú Xuyên khẳng định: “Chúng tôi đã chủ động tham mưu cho Đảng ủy, UBND xã xây dựng phương án giải tỏa chi tiết cho từng điểm vi phạm. Quan điểm của lực lượng công an là xử lý nghiêm, triệt để, không có vùng cấm. Lực lượng chức năng tiến hành quây rào lưới B40, lập rào chắn cứng chặn đứng lối vào bến bãi từ phía đường đê, đồng thời tổ chức lực lượng phá dỡ, nhổ bỏ toàn bộ các mố cẩu bốc xếp vật liệu ven bờ. Đây là giải pháp căn cơ, nhằm triệt tiêu hoàn toàn hạ tầng cơ học, buộc các bến bãi lậu phải chấm dứt hoạt động”.

Song song với việc dẹp bến lậu, công tác hậu kiểm và siết chặt quản lý đối với các bến bãi đã được cấp phép trên địa bàn cũng được đẩy lên mức cao nhất. Các chủ bến bãi hợp pháp bắt buộc phải thực hiện nghiêm ngặt việc hạ tải vật liệu, duy trì cao trình chứa hàng đúng quy định của ngành thủy lợi. Đồng thời, các bến phải lắp đặt hệ thống cân và thực hiện cân tải trọng phương tiện ngay tại đầu bến, kiên quyết không cho xe quá tải trọng lưu thông lên đê, làm suy yếu kết cấu mặt đê.

Quản lý hơn 100km tuyến sông đi qua nhiều địa bàn giáp ranh phức tạp, Đội Cảnh sát giao thông đường thủy số 2 đã tăng cường lực lượng ứng trực, thường trực phương tiện trên sông để kịp thời lập biên bản xử lý các tàu thuyền chở quá vạch dấu mớn nước an toàn, các sà can vận chuyển cát sỏi không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Thiếu tá Lều Quang Minh, cán bộ Đội Cảnh sát giao thông đường thủy số 2 khẳng định: “Thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 15/CT-UBND của UBND thành phố, chúng tôi xem việc bảo vệ an toàn hệ thống đê điều, giữ vững hành lang thoát lũ là mệnh lệnh chiến đấu tối cao của lực lượng lúc này. Tinh thần chỉ đạo của Công an thành phố là xử lý quyết liệt, không né tránh và không có ngoại lệ. Đối với tất cả các hành vi vi phạm, từ phương tiện thủy quá tải đến các bến bãi hoạt động sai phép, chúng tôi đều lập biên bản áp khung phạt kịch trần, yêu cầu chủ bến khắc phục nguyên trạng hành lang thoát lũ ngay lập tức, nhằm giữ bình yên cho các tuyến sông Thủ đô trong mùa mưa lũ năm 2026”.