Quản lý chặt tàu cá, khắc phục hạn chế trong chống khai thác IUU

Quang cảnh cuộc họp.

Sáng 17/10, tại cuộc họp về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), tỉnh Lâm Đồng tập trung đánh giá kết quả, chỉ rõ những hạn chế trong quản lý tàu cá, giám sát hành trình và kiểm soát sản lượng khai thác, đồng thời đề ra các giải pháp, thời hạn cụ thể để xử lý vi phạm, khắc phục tồn tại, nâng cao hiệu quả chống khai thác IUU.

Ông Nguyễn Ngọc Phúc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu các sở, ngành, lực lượng chức năng và địa phương ven biển tiếp tục thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Trung ương, tập trung triển khai các biện pháp khắc phục khuyến nghị của EC sau đợt thanh tra lần thứ 5; gắn trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU tại từng cơ quan, đơn vị và địa phương.

Công việc trọng tâm trước mắt là rà soát, xác minh và xử lý dứt điểm tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, tàu có nguy cơ cao vi phạm IUU, nhất là các tàu đã chìm, tháo dỡ, ngừng hoạt động hoặc mua bán nhưng chưa hoàn tất thủ tục đăng ký. Đối với tàu cá đang hoạt động nhưng hết hạn giấy phép hoặc đăng kiểm, cơ quan chức năng phải hướng dẫn hoàn thiện thủ tục theo quy định; trường hợp không đáp ứng điều kiện phải gắn thiết bị định vị kiểm soát “tàu cá không đủ điều kiện hoạt động”, quản lý chặt vị trí neo đậu và kiên quyết không cho ra khơi.

Cùng với đó, các địa phương được yêu cầu đẩy mạnh hướng dẫn chủ tàu, thuyền trưởng cài đặt, sử dụng và khai báo trên hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT). Các lực lượng chức năng tăng cường đối soát dữ liệu tàu cá xuất, nhập bến với dữ liệu cảng cá. Công tác thực thi pháp luật cũng được yêu cầu thực hiện quyết liệt hơn, tập trung xử lý dứt điểm các vụ việc tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, vượt ranh giới khai thác, mất kết nối thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS) trên biển; đồng thời đôn đốc thi hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương, lực lượng chức năng tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật về chống khai thác IUU; tập trung tuyên truyền trực tiếp đến chủ tàu, thuyền trưởng, thuyền viên và các doanh nghiệp thu mua, chế biến, xuất khẩu thủy sản. Nội dung tuyên truyền phải thiết thực, dễ hiểu, gắn với các hành vi vi phạm thường gặp, trách nhiệm pháp lý và hậu quả của việc khai thác thủy sản bất hợp pháp…

Từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh Lâm Đồng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chống khai thác IUU, từng bước tăng cường quản lý đội tàu, giám sát hoạt động khai thác và xử lý vi phạm.

Theo ông Nguyễn Văn Chiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, thực hiện các chỉ đạo của Trung ương và khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), Tỉnh ủy, UBND tỉnh Lâm Đồng xác định chống khai thác IUU là nhiệm vụ trọng tâm, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị. Tỉnh đã ban hành các kế hoạch, văn bản chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành, địa phương; đồng thời thành lập các đoàn kiểm tra, tăng cường đôn đốc việc thực hiện tại những địa bàn trọng điểm nghề cá.

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được đẩy mạnh với nhiều hình thức. Lực lượng Bộ đội Biên phòng tổ chức 887 buổi tuyên truyền với 15.198 lượt người tham gia; yêu cầu 14.082 lượt chủ tàu, thuyền trưởng viết cam kết chấp hành các quy định về chống khai thác IUU, duy trì thiết bị VMS và không khai thác hải sản trái phép tại vùng biển nước ngoài.

Thành phố hiện có 5 cảng cá đã công bố mở, gồm cảng cá Phan Thiết, Phú Hải, La Gi, Phan Rí Cửa và Liên Hương; đồng thời công bố 2 điểm neo đậu, bốc dỡ, chuyển tải thủy sản tạm thời tại đặc khu Phú Quý. Từ đầu năm đến nay, sản lượng khai thác bốc dỡ qua cảng đạt hơn 56.400 tấn. Tỉnh cũng triển khai hệ thống eCDT, từng bước tăng cường kiểm soát hoạt động tàu cá ra, vào cảng và nguồn gốc sản phẩm khai thác.

Các đại biểu tham gia đóng góp ý kiến tại cuộc họp.

Tại cuộc họp, các đại biểu đã nhìn nhận những hạn chế, tồn tại trong quá trình triển khai chống khai thác IUU. Việc chưa xử lý dứt điểm vụ việc tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, các trường hợp mất kết nối VMS vẫn còn xảy ra. Tính đến ngày 9/10, tỉnh còn hơn 880 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; đồng thời có 637 tàu thuộc diện nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU. Một số tàu đã chìm, tháo dỡ, ngừng hoạt động hoặc được mua bán từ nhiều năm trước nhưng chưa hoàn tất thủ tục xóa đăng ký, chưa xác định được chủ sở hữu mới, khiến dữ liệu quản lý chưa được làm sạch triệt để.

Việc ứng dụng eCDT còn hạn chế khi tỉnh có 3.161 tàu chưa cài đặt hoặc chưa thực hiện thủ tục cập, rời cảng trên hệ thống. Dữ liệu giữa cảng cá và lực lượng Bộ đội Biên phòng chưa được đối khớp đầy đủ, gây khó khăn cho công tác theo dõi, kiểm soát và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác.