Quản lý hồ thủy lợi, chủ động nguồn nước mùa khô

Khôi phục nguồn nước sau thiên tai

Đợt mưa lũ tháng 9/2024 đã cuốn trôi đập hồ Khuổi Rịa, thôn Nà Đình, xã Nghĩa Đô, khiến người dân phải lấy nước từ nguồn khác và nước mưa để duy trì sản xuất.

Sau sửa chữa, hồ Khuổi Rịa bảo đảm cấp nước cho khoảng 25 ha lúa hai vụ và phục vụ nuôi thủy sản.

Công trình được đầu tư nâng cấp, sửa chữa năm 2025, hoàn thành và đưa vào sử dụng năm 2026, khôi phục khả năng điều tiết nước. Hồ hiện bảo đảm nước tưới cho khoảng 25 ha lúa hai vụ, đồng thời phục vụ nuôi thủy sản của hơn 80 hộ dân trong khu vực.

Hồ Khuổi Lếch có dung tích 68.000 m³.

Sau nâng cấp, sửa chữa, hồ thủy lợi giúp người dân chủ động nguồn nước tưới, bố trí thời vụ phù hợp.

Tại thôn Khuổi Vèng, hồ Khuổi Lếch đã hoàn thành sửa chữa, phục vụ sản xuất nông nghiệp và nuôi thủy sản cho hơn 95 hộ dân. Với dung tích 68.000 m³, hồ cung cấp nước tưới cho khoảng 30 ha tại thôn Khuổi Vèng và một phần thôn Vĩnh Yên.

Đây là hai hồ thủy lợi trên địa bàn xã Nghĩa Đô, phục vụ tưới khoảng 55 ha cây trồng. Sau nâng cấp, sửa chữa, các công trình cơ bản bảo đảm điều kiện an toàn, giúp người dân chủ động hơn về nguồn nước và bố trí thời vụ. Để duy trì hiệu quả sau đầu tư, địa phương duy trì kiểm tra công trình, nhất là trước và sau mùa mưa lũ, kịp thời phát hiện hư hỏng để xử lý.

Bà Nhữ Thị Tâm - Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Đô cho biết, xã tiếp tục phối hợp với các thôn điều tiết nước phù hợp với lịch thời vụ, bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du. Trước mùa khô, địa phương chú trọng rà soát nguồn nước, vận động người dân sử dụng tiết kiệm và tham gia bảo vệ công trình. Việc theo dõi, kiểm tra được duy trì để hạn chế sự cố ảnh hưởng đến tích nước, cấp nước phục vụ sản xuất.

Sửa chữa gắn với quản lý, vận hành

Với dung tích 4.000 m³, hồ thủy lợi Bản Vành, xã Bảo Yên cung cấp nước tưới cho khoảng 12 ha lúa tại thôn Vành và các khu vực lân cận. Công trình hiện được khoán cho cá nhân quản lý. Việc theo dõi mực nước, kiểm tra bờ đập và điều tiết nước được duy trì để bảo đảm phục vụ sản xuất, nhất là trong mùa khô.

Hồ thủy lợi Bản Vành (thường gọi hồ Bản 7 Vành), xã Bảo Yên có dung tích 4.000 m³, phục vụ tưới khoảng 12 ha lúa.

Hồ thủy lợi Bản Vành (hồ Bản 7 Vành), thuộc xã Xuân Thượng, huyện Bảo Yên trước đây, là một trong 5 hồ chứa hiện nằm trên địa bàn xã Bảo Yên. Tổng dung tích của 5 hồ là 309.000 m³, phục vụ tưới khoảng 24 ha lúa và cây hằng năm tại thôn Soi Bầu và khu vực xã Xuân Thượng cũ; một số hồ chủ yếu phục vụ nuôi thủy sản. Tuy nhiên, hư hỏng tại một số công trình đang làm hạn chế khả năng tích nước và ảnh hưởng đến việc vận hành.

Cán bộ Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Bảo Yên kiểm tra hiện trạng hồ thủy lợi Bản Vành.

Một số hồ thủy lợi trên địa bàn xã Bảo Yên xuống cấp, hạn chế khả năng tích nước.

Theo báo cáo của Phòng Kinh tế xã Bảo Yên, một số hồ chứa bị hư hỏng cống, đường tràn, rò rỉ thân đập hoặc sạt lở bờ đập. Trong đó, có công trình không còn khả năng tích nước, ảnh hưởng đến nguồn nước tưới cho sản xuất nông nghiệp. Các công trình cần được kiểm tra, đánh giá mức độ hư hỏng để xác định thứ tự ưu tiên sửa chữa trước mùa khô.

Ông Dương Mạnh Thắng - Trưởng Phòng Kinh tế xã Bảo Yên cho biết, đơn vị đã tham mưu UBND xã phân loại mức độ hư hỏng, đề xuất ưu tiên sửa chữa các hạng mục ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn công trình và cấp nước sản xuất. Địa phương cũng đánh giá nguồn nước thực tế tại từng hồ để xây dựng phương án tưới phù hợp. Với khu vực có nguy cơ thiếu nước, việc chuẩn bị nguồn cấp bổ sung được tính đến nhằm hạn chế ảnh hưởng đến sản xuất.

Trước yêu cầu bảo đảm nguồn nước mùa khô, việc chủ động sửa chữa, bảo trì hồ thủy lợi có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất.

Khu vực Bảo Yên có 16 hồ thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp và nuôi thủy sản. Trước mùa khô, thực hiện chỉ đạo của tỉnh, các địa phương đang rà soát nguồn nước, duy tu công trình, nạo vét kênh mương và xây dựng phương án cấp nước cho những khu vực có nguy cơ thiếu nước, đồng thời hướng dẫn người dân sử dụng tiết kiệm. Việc điều tiết gắn với nguồn nước thực tế, lịch thời vụ và nhu cầu tưới của từng khu vực sản xuất.

Chủ động sửa chữa, quản lý và điều tiết hồ thủy lợi, kết hợp sử dụng nước tiết kiệm, sẽ góp phần bảo đảm nguồn nước tưới, hạn chế thiệt hại do thiếu nước và ổn định sản xuất, đời sống người dân.