'Quán quân', 'á quân', vậy đứng 'hạng ba' gọi là gì?

VĐV Thái Lan (áo xanh) nhận huy chương đồng cho người giành hạng ba tại một nội dung thi đấu ở SEA Games 2025. Ảnh: Minh Chiến.

Đó là từ "quý quân", theo lý giải của tác giả Nguyễn Thùy Dung trong cuốn Nỗ lực từng chút, ngòi bút nở hoa. Chữ "quý" cũng có lớp nghĩa là trẻ con, niên thiếu; bởi vậy, con út được gọi là "quý", con gái út gọi là "quý nữ", em trai út là "quý đệ". Tác giả cũng cho biết người xưa có cách gọi hàng thứ trong các anh em ruột theo thứ tự từ lớn tới nhỏ là bá, trọng, thúc, quý; hoặc mạnh, trọng, thúc, quý.

Chữ "quý" cũng được dùng trong cách tính tháng. Theo đó, tính tháng có các cách gọi là mạnh, trọng quý; "mạnh xuân" là tháng đầu mùa xuân, "trọng xuân" là tháng giữa mùa xuân; "quý xuân" là tháng cuối mùa xuân.

Vì hết quý là qua 3 tháng, nên người ta cũng dùng "quý" để gọi mùa. Một mùa có 3 tháng tạo thành một quý, một năm có bốn mùa gọi là "tứ quý".

Tương tự như vậy, trong cuộc thi, ba vị trí cao nhất lần lượt là quán quân, á quân và quý quân.