Quân sự thế giới hôm nay (10-10): Bồ Đào Nha cân nhắc mua tiêm kích F-35 để thay thế F-16

* Lithuania tăng cường hỏa lực chống tăng với UAV cảm tử Switchblade 60

Mới đây, Bộ Quốc phòng Lithuania thông báo nước này đã tiếp nhận lô đạn tuần kích (UAV cảm tử) Switchblade 600 đầu tiên do Mỹ sản xuất, bổ sung năng lực tấn công chính xác tầm xa nhằm vào các mục tiêu bọc thép.

Lithuania đã tiếp nhận lô UAV cảm tử Switchblade 600 đầu tiên do Mỹ sản xuất. Ảnh: AeroVironment

Lithuania ký hợp đồng mua Switchblade 600 với Chính phủ Mỹ vào tháng 12-2022, trị giá khoảng 45 triệu euro. Thời điểm đó, Lithuania là quốc gia đầu tiên ngoài Mỹ mua hệ thống này. Gói trang bị bao gồm UAV cảm tử, thiết bị phóng và điều khiển, hệ thống mô phỏng phục vụ huấn luyện cùng các hạng mục bảo dưỡng.

Do Tập đoàn AeroVironment của Mỹ sản xuất, Switchblade 600 được thiết kế chủ yếu để tiêu diệt các mục tiêu bọc thép hạng nặng, bao gồm xe tăng. Theo thông số của nhà sản xuất, phiên bản tiêu chuẩn có khối lượng 15kg, thời gian hoạt động trên 40 phút và tầm tấn công mục tiêu đã được chứng minh vượt 60km, có thể tăng lên 90km khi sử dụng tính năng Forward Pass.

Hệ thống tích hợp cảm biến quang-điện và hồng ngoại, đầu đạn xuyên giáp cùng thiết bị điều khiển hỏa lực sử dụng máy tính bảng, cho phép người vận hành phát hiện, bám bắt và tiến công mục tiêu cố định hoặc cơ động. Khả năng tấn công từ trên cao giúp hệ thống khai thác những vị trí có lớp giáp tương đối mỏng của xe bọc thép đối phương.

Tuy nhiên, Lithuania chưa công bố số lượng UAV được bàn giao cũng như phiên bản cụ thể được tiếp nhận. AeroVironment hiện cung cấp biến thể nâng cấp Switchblade 600 Block 2, có thời gian hoạt động trên 50 phút và tầm hoạt động vượt 100km khi sử dụng tính năng Forward Pass.

Việc đưa Switchblade 600 vào trang bị không chỉ mở rộng tầm tác chiến của lực lượng lục quân Lithuania mà còn bổ sung một phương tiện tấn công chính xác cơ động, góp phần nâng cao năng lực răn đe của NATO tại Baltic.

* Bồ Đào Nha cân nhắc mua tiêm kích F-35 để thay thế F-16

Ngoại trưởng Bồ Đào Nha Paulo Rangel xác nhận nước này đang nghiêm túc xem xét tiêm kích F-35A Lightning II của Mỹ cùng các phương án khác bao gồm Eurofighter Typhoon, Dassault Rafale và Saab Gripen E để thay thế đội F-16M hiện có. Chương trình mua sắm dự kiến trị giá khoảng 5 tỷ euro, với quy mô 27-28 máy bay.

Ngoại trưởng Bồ Đào Nha Paulo Rangel xác nhận nước này đang nghiêm túc xem xét mua tiêm kích F-35 để thay thế F-16. Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

Trước đó, năm 2023, Không quân Bồ Đào Nha từng xác định tiêm kích F-35A là phương án thay thế F-16M. Tuy nhiên, tháng 3-2025, Bộ trưởng Quốc phòng Nuno Melo mở lại khả năng lựa chọn các tiêm kích châu Âu do những quan ngại về các cam kết quốc phòng dài hạn từ Mỹ.

Mỗi ứng viên có những lợi thế riêng. Tiêm kích F-35A nổi bật với khả năng tàng hình, hợp nhất dữ liệu cảm biến và tấn công mục tiêu với vũ khí bên trong thân máy bay. Typhoon và Rafale là các tiêm kích hai động cơ của châu Âu, có khả năng thực hiện nhiệm vụ chiếm ưu thế trên không và tấn công mặt đất. Trong khi đó, Gripen E có cấu hình một động cơ, thiết kế thuận lợi cho bảo dưỡng và có tiềm năng hợp tác công nghiệp với doanh nghiệp Bồ Đào Nha.

Bài toán chi phí và duy trì hoạt động sẽ đóng vai trò quan trọng trong quyết định cuối cùng. Mức ngân sách 5 tỷ euro không chỉ bao gồm máy bay mà còn có thể bao gồm vũ khí, huấn luyện, cơ sở hạ tầng và bảo đảm kỹ thuật.

Đáng chú ý, Bồ Đào Nha dự kiến thay thế đội bay hiện tại chỉ với 27-28 máy bay, trong khi vẫn phải bảo đảm nhiệm vụ phòng không quốc gia và triển khai lực lượng theo cam kết NATO. Vì vậy, ngoài giá mua, các yếu tố như tỷ lệ máy bay sẵn sàng chiến đấu, năng lực bảo dưỡng, dự trữ động cơ và khả năng duy trì hoạt động lâu dài sẽ quyết định hiệu quả của chương trình.

* Đức tăng gấp đôi số khinh hạm săn ngầm F128

Ủy ban Ngân sách Quốc hội Đức vừa phê duyệt mua thêm 4 khinh hạm MEKO A-200 DEU, định danh F128, của Tập đoàn ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS), nâng tổng số tàu dự kiến trang bị cho Hải quân Đức lên 8 chiếc.

Đức dự kiến đưa vào biên chế 8 khinh hạm MEKO A-200 DEU nhằm tăng cường năng lực chống ngầm tại các vùng biển chiến lược. Ảnh: Bundeswehr

Quyết định này nhằm sớm bổ sung năng lực chống ngầm cho Hải quân Đức sau khi chương trình khinh hạm F126 bị hủy do chậm tiến độ, đồng thời tăng cường khả năng thực hiện các nhiệm vụ theo cam kết của Đức trong NATO tại khu vực Bắc Đại Tây Dương.

Tổng kinh phí mua sắm 8 khinh hạm F128 ước tính 11,6 tỷ euro, trong đó 6,3 tỷ euro dành cho 4 tàu đầu tiên và 5,3 tỷ euro cho 4 tàu tiếp theo. Khoảng 300 triệu euro được phân bổ cho hỗ trợ và dự phòng. Chiếc đầu tiên dự kiến bàn giao vào tháng 12-2029, 4 chiếc đầu tiên hoàn thành trước tháng 3-2032 và toàn bộ 8 tàu kết thúc bàn giao vào năm 2035.

Trước đó, Đức ký hợp đồng đóng 4 khinh hạm F126 trị giá 5,48 tỷ euro với Damen Schelde Naval Shipbuilding vào năm 2020, sau đó bổ sung 2 chiếc vào năm 2024, nâng tổng giá trị hợp đồng lên 8,36 tỷ euro. Tuy nhiên, những khó khăn trong phối hợp thiết kế và tiến độ thi công khiến Berlin chấm dứt hợp đồng vào tháng 6-2026.

Khinh hạm F128 dài 121m, lượng giãn nước 3.950 tấn, được trang bị hệ thống động lực kết hợp diesel và turbine khí, cho tốc độ tối đa 53km/giờ, tầm hoạt động 12.038km và thời gian hoạt động liên tục 28 ngày. Thiết kế chú trọng giảm tín hiệu radar, hồng ngoại và tiếng ồn nhằm tăng khả năng sống còn trong môi trường tác chiến.

Năng lực săn ngầm của tàu dựa trên hệ thống sonar kéo có khả năng thay đổi độ sâu, kết hợp sonar gắn thân tàu. Mỗi khinh hạm dự kiến mang một trực thăng NH90 Sea Tiger để mở rộng phạm vi tìm kiếm và tấn công tàu ngầm bằng ngư lôi MU90. Vũ khí khác gồm tên lửa phòng không RIM-116 RAM, tên lửa chống hạm, pháo hạm 76mm và hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41.