Quân sự thế giới hôm nay (23-5): F-35B của Anh trang bị tên lửa hành trình SPEAR

* Romania tung gói tái vũ trang 16,7 tỷ euro, xây lá chắn NATO ở Biển Đen

Liên minh châu Âu đã phê duyệt gói tài chính quốc phòng SAFE trị giá 16,68 tỷ euro dành cho Romania, mở đường cho một trong những chương trình tái vũ trang lớn nhất châu Âu hiện nay. Kế hoạch này tập trung hiện đại hóa lực lượng cơ giới, phòng không đa tầng và tăng cường sức mạnh tại Biển Đen, đưa Romania trở thành trung tâm quân sự tiền tiêu của NATO ở sườn Đông.

Chương trình SAFE của Romania tập trung vào hiện đại hóa tác chiến trên bộ, mở rộng phòng không và phòng thủ tên lửa, tăng cường lực lượng hải quân ở Biển Đen, hiện đại hóa trực thăng, nội địa hóa công nghiệp và cơ sở hạ tầng hỗ trợ sườn phía đông của NATO. Ảnh: Bộ Quốc phòng Romania

Theo Bộ Quốc phòng Romania, khoảng 10 tỷ euro sẽ được dành cho 21 chương trình mua sắm quốc phòng giai đoạn 2026-2030. Gói đầu tư bao gồm xe chiến đấu bộ binh, hệ thống phòng không, tàu tuần tra ngoài khơi, tên lửa chống hạm, trực thăng đa nhiệm cùng năng lực chống UAV và tác chiến mạng hiện đại.

Thương vụ lớn nhất là hợp đồng 298 xe chiến đấu bộ binh bánh xích mới do nhà sản xuất Rheinmetall Automecanica đảm nhiệm, trị giá 3,3 tỷ euro nhằm thay thế dòng MLI-84 phát triển từ BMP-1 thời Liên Xô. Giai đoạn đầu sẽ bàn giao 232 xe trước năm 2030. Romania cũng đặt mua 359 xe bọc thép Piranha 5 từ Công ty GDELS Romania với tổng trị giá hơn 2,1 tỷ euro.

Trong lĩnh vực phòng không, Bucharest sẽ mua 7 hệ thống C-RAM và C-UAS, cùng 2 hệ thống Skyranger 35 cơ động tầm ngắn. Ngoài ra, nước này còn bổ sung radar Gap Filler, các tổ hợp tên lửa phòng không tầm trung và tiếp tục tích hợp với mạng Patriot, Hawk XXI, Gepard, Chiron và Mistral.

Hải quân Romania cũng được tăng cường mạnh với hai tàu tuần tra ngoài khơi OPV, hai tàu can thiệp dưới nước và 7 bệ phóng tên lửa chống hạm. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ hạ tầng năng lượng và tuyến tiếp vận NATO tại Biển Đen.

Ở mảng không quân, Romania quyết định mua 12 trực thăng Airbus H225M thay vì H215M do yêu cầu cao hơn về tải trọng, khả năng sống sót và tác chiến đa nhiệm. H225M có thể chở khoảng 30 binh sĩ, thực hiện tìm kiếm cứu nạn chiến đấu, vận tải chiến thuật và nhiệm vụ đặc biệt.

Điểm đáng chú ý là Romania không chỉ mua sắm vũ khí mà còn buộc các nhà thầu phải chuyển giao công nghệ và tham gia sản xuất trong nước. SAFE yêu cầu tối thiểu 65% thành phần có nguồn gốc châu Âu, qua đó thúc đẩy Romania hội nhập sâu hơn vào chuỗi công nghiệp quốc phòng Liên minh châu Âu.

Giới quan sát cho rằng chương trình SAFE đang biến Romania thành một “pháo đài NATO” mới ở Biển Đen, đồng thời giúp châu Âu đẩy nhanh quá trình tái vũ trang.

* Mỹ duyệt gói 108 triệu USD nâng cấp FrankenSAM HAWK cho Ukraine

Bộ Ngoại giao Mỹ đã phê duyệt gói hỗ trợ trị giá 108,1 triệu USD dành cho các tổ hợp phòng không FrankenSAM HAWK của Ukraine, tiếp tục củng cố lá chắn phòng không của Kiev.

Theo thông báo, gói hỗ trợ bao gồm bảo trì, nâng cấp hệ thống, phụ tùng thay thế, sửa chữa, hỗ trợ hậu cần và hỗ trợ kỹ thuật cho các tổ hợp FrankenSAM HAWK đang được Ukraine triển khai. Kiev cũng đề nghị bổ sung rơ-moóc cột nâng radar và hỗ trợ kỹ thuật từ các nhà thầu quốc phòng Mỹ.

Bắn thử tên lửa MIM-23 Hawk. Ảnh: Lục quân Mỹ

Tập đoàn Sierra Nevada sẽ là nhà thầu chính thực hiện chương trình. Washington khẳng định thương vụ sẽ giúp Ukraine tăng cường khả năng phòng không trước các mối đe dọa hiện tại và tương lai.

FrankenSAM HAWK là biến thể cải tiến đặc biệt của tổ hợp tên lửa phòng không tầm trung MIM-23 HAWK do Raytheon phát triển từ thập niên 1960.

Phiên bản này tích hợp tên lửa HAWK với các hệ thống điều khiển và radar phương Tây, đồng thời tương thích với một số bệ phóng cải tiến từ khí tài thời Liên Xô. Đây được xem là giải pháp “lai ghép” nhằm tận dụng kho tên lửa sẵn có trong khi rút ngắn thời gian triển khai cho Ukraine.

Tên lửa MIM-23 HAWK dài khoảng 5m, nặng 585kg, sử dụng đầu đạn nổ phá mảnh nặng 54kg. Động cơ rocket nhiên liệu rắn cho phép tên lửa đạt tốc độ tối đa Mach 2,4 (2.966km/giờ), tầm bắn 48km và độ cao đánh chặn gần 20km.

Dù không phải hệ thống phòng không thế hệ mới, HAWK vẫn được đánh giá có giá trị thực chiến cao khi đối phó tên lửa và UAV.

* F-35B cấu hình Anh trang bị tên lửa hành trình SPEAR

Tập đoàn MBDA vừa hoàn tất chuyến bay thử đầu tiên tên lửa hành trình cỡ nhỏ SPEAR trên tiêm kích tàng hình F-35B cấu hình Anh, đánh dấu bước tiến quan trọng trong chương trình tăng cường năng lực tác chiến tầm xa cho Không quân Hoàng gia (RAF) và Hải quân Hoàng gia Anh.

Trong cuộc thử nghiệm tại căn cứ không quân-hải quân Patuxent River (Mỹ), 4 tên lửa SPEAR được mang hoàn toàn bên trong khoang vũ khí của F-35B – yếu tố then chốt giúp máy bay duy trì khả năng tàng hình khi tác chiến trong môi trường phòng không dày đặc.

MBDA thông báo một chiếc F-35B đã thử nghiệm bay khi trang bị tên lửa SPEAR. Ảnh: Lockheed Martin

Tên lửa hành trình SPEAR sử dụng động cơ tua-bin phản lực, có tầm bắn ước tính hơn 140km. Vũ khí này được thiết kế chuyên biệt cho các máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ thứ 5, cho phép tấn công chính xác mục tiêu cơ động hoặc được bảo vệ nghiêm ngặt mà không buộc máy bay phải xâm nhập sâu vào vùng nguy hiểm.

Điểm nổi bật của SPEAR nằm ở cấu trúc đầu dò đa chế độ kết hợp dẫn đường tự động và khả năng tác chiến mạng. Hệ thống cho phép tên lửa duy trì hiệu quả ngay cả khi đối mặt tác chiến điện tử cường độ cao.

Việc tích hợp SPEAR lên F-35B đặc biệt phức tạp do các vũ khí mang trong khoang phải đáp ứng tiêu chuẩn nghiêm ngặt về nhiệt độ, rung động, điện từ và tương thích phần mềm. F-35B có khả năng mang tới 8 tên lửa SPEAR 3, tăng cường khả năng thực hiện các cuộc tấn công chính xác trong khi vẫn duy trì khả năng tàng hình và sống sót.

Đối với Anh, SPEAR không chỉ là vũ khí tấn công chính xác tầm xa mà còn mang ý nghĩa chiến lược về năng lực tác chiến độc lập, giảm phụ thuộc vào kho vũ khí do Mỹ kiểm soát. Khi được biên chế đầy đủ, F-35B mang SPEAR sẽ có khả năng chế áp phòng không đối phương, tấn công mục tiêu hải quân và mục tiêu mặt đất với mức độ sống sót cao.

Song song với SPEAR, MBDA cũng đang phát triển biến thể tác chiến điện tử SPEAR-EW và phiên bản SPEAR Glide chi phí thấp, mở rộng đáng kể hệ sinh thái vũ khí chính xác cho các chiến dịch không kích cường độ cao trong tương lai.