Quan tâm giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

Một hoạt động ngoại khóa của học sinh Trường Tiểu học Quảng Vinh, phường Nam Sầm Sơn.

Hiện nay, việc thiếu KNS, thiếu tự tin, tự lập và lối sống khép kín với thực tại, đắm chìm trong “thế giới ảo” của game đang là những cản trở lớn đối sự phát triển của một bộ phận thanh, thiếu niên. Trước thực trạng trên, những năm qua các đơn vị trường đã quan tâm, chú trọng hoạt động giáo dục KNS cho HS dưới nhiều hình thức phù hợp giúp các em nhận thức về trách nhiệm với bản thân, gia đình, nâng cao kỹ năng giao tiếp, ứng xử...

Thầy giáo Phạm Văn Hoàn, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đông Tiến, phường Đông Tiến cho biết: "Xác định việc hình thành cho HS kỹ năng giao tiếp cơ bản, kỹ năng xây dựng tình bạn đẹp, kỹ năng làm việc theo yêu cầu... sẽ tạo tiền đề cho sự phát triển hài hòa về thể chất và tinh thần, phẩm chất và năng lực của HS, vì vậy ngoài việc dạy các môn văn hóa, nhà trường đặc biệt chú trọng đến hoạt động giáo dục KNS và coi đây là nhiệm vụ xuyên suốt trong quá trình dạy và học. Nhà trường đã lồng ghép hoạt động giáo dục KNS vào nội dung bài giảng chính khóa ở nhiều môn học như: Đạo đức, Tự nhiên xã hội...; đồng thời, tổ chức thường xuyên các hoạt động ngoại khóa như kể chuyện về Bác Hồ, tổ chức các trò chơi dân gian... Những việc làm này giúp HS tự tin, mạnh dạn hơn trong giao tiếp, nêu cao ý thức phấn đấu trong học tập và rèn luyện...

Tại Trường Tiểu học Quảng Vinh, phường Nam Sầm Sơn, nhằm nâng cao KNS cho HS, ban giám hiệu nhà trường yêu cầu mỗi giáo viên lồng ghép linh hoạt những bài học thực tế, những câu chuyện đời thường vào các giờ học chính khóa; cùng với đó nhà trường tổ chức thường xuyên các hoạt động ngoại khóa, sân chơi bổ ích, các cuộc thi tìm hiểu kiến thức văn hóa, xã hội. Theo Hiệu trưởng Nguyễn Công Dũng, những hoạt động trên đã tác động tích cực đến nhận thức và từng bước hình thành các kỹ năng cho HS như kỹ năng học tập, trong đó có kỹ năng tự kiểm tra, đánh giá năng lực của bản thân, xác định được điểm mạnh, điểm yếu của bản thân. Kỹ năng lao động, lao động tự phục vụ, trong đó có kỹ năng thao tác những hoạt động tự phục vụ như tự lấy nước uống, tự mặc quần áo, tự đi giày, tất đối với HS lớp 1, 2; tắm gội đối với HS lớp 3, 4, 5; lao động vệ sinh trường lớp; kỹ năng vệ sinh, giữ gìn sức khỏe; kỹ năng giao tiếp (nói lời cảm ơn, xin lỗi phù hợp tình huống, biết cách chào thầy cô giáo, cách xưng hô nói năng đúng mực với những người lớn tuổi...); kỹ năng làm việc theo nhóm; kỹ năng phòng tránh các tai nạn, tệ nạn...

Thực tế cho thấy, cùng với việc truyền thụ tri thức, trong những năm qua ngành giáo tỉnh nhà đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức, KNS cho HS. Trong đó hoạt động lồng ghép vào các giờ học chính khóa được thực hiện thường xuyên, liên tục; hoạt động tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật được ngành phối hợp với các tổ chức, đơn vị liên quan triển khai dưới nhiều hình thức như: Thi tìm hiểu về ma túy, mại dâm, HIV/AIDS, an toàn giao thông, tìm hiểu sức khỏe sinh sản vị thành niên; hành trình về nguồn, thi tìm hiểu về Đảng, Bác Hồ, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh...

Tuy nhiên, bên cạnh những đơn vị trường thực hiện tốt vẫn còn không ít trường chưa quan tâm đúng mức đến nhiệm vụ giáo dục KNS, nội dung, phương pháp giáo dục KNS chưa phù hợp với tâm sinh lý của HS. Điều này cũng khiến các vụ việc liên quan đến HS như bạo lực học đường, vi phạm đạo đức, có hành vi cấu thành tội phạm... còn xảy ra trong nhà trường, để lại dư chấn và hệ lụy không hề nhỏ, ảnh hưởng xấu đến môi trường giáo dục và gây bức xúc trong dư luận xã hội.

Câu chuyện về giáo dục đạo đức, lối sống, giáo dục KNS cho HS không phải là mới, nhưng đang là yêu cầu cấp thiết đặt ra trong giai đoạn hiện nay. Toàn tỉnh hiện có hơn 900.000 HS các cấp, việc giáo dục KNS cho các em có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần rèn luyện, hình thành lối sống có trách nhiệm và biết lựa chọn cách ứng xử phù hợp, thúc đẩy hành vi mang tính tích cực, giảm bớt tỷ lệ phạm pháp. Giáo dục KNS còn tạo mối quan hệ thân thiện, cởi mở giữa thầy, trò, sự hứng thú, tự tin, chủ động sáng tạo trong học tập, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục. Vì lẽ đó, nhiệm vụ này cần tiếp tục được chú trọng với sự nỗ lực từ mỗi cán bộ, giáo viên các nhà trường cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa “3 nhà”: nhà trường, gia đình và xã hội.

Bài và ảnh: Lê Phong