Quản trị thanh toán số tại doanh nghiệp, hộ kinh doanh

Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS), hệ thống chuyển tiền nhanh hiện xử lý hơn 45 triệu giao dịch mỗi ngày. Tiền được ghi có gần như ngay lập tức, phục vụ từ chuyển tiền giữa các cá nhân đến thu tiền bán hàng. Qua đó giúp người dân và hộ kinh doanh quản lý dòng tiền thuận tiện hơn và giảm dần sự phụ thuộc vào tiền mặt. Cùng với chuyển tiền nhanh, VietQR (tiêu chuẩn mã QR thanh toán) đã góp phần đơn giản hóa đáng kể trải nghiệm thanh toán. Thay vì phải nhập số tài khoản, lựa chọn ngân hàng và điền nhiều trường thông tin, người dùng chỉ cần quét mã, kiểm tra thông tin và xác nhận giao dịch. Hiện có 60 ngân hàng và ví điện tử hỗ trợ giao dịch qua mã VietQR. 

Bên cạnh đó, việc triển khai mã QR không đòi hỏi đơn vị chấp nhận thanh toán phải đầu tư những thiết bị phức tạp, phù hợp với cả cửa hàng nhỏ, hộ kinh doanh cũng như các giao dịch có giá trị nhỏ nhưng tần suất cao. Chính đặc điểm dễ sử dụng, chi phí thấp và triển khai nhanh đã giúp mã QR trở thành một trong những phương thức có khả năng đưa thanh toán số đến gần hơn với nhiều nhóm người dùng. Với người mua, thao tác thanh toán được rút ngắn và hạn chế sai sót; với người bán, chỉ một mã QR cũng có thể trở thành điểm chấp nhận thanh toán số. 

 Nhân viên Tập đoàn MISA hỗ trợ hộ kinh doanh quản lý dòng tiền thanh toán số.

Bà Nguyễn Thị Ngoan, Phó tổng Giám đốc Tập đoàn MISA kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần JetPay cho rằng: “Việt Nam đã có những bước tiến rất đáng ghi nhận trong thanh toán số. Nhờ hạ tầng thanh toán của NAPAS, dịch vụ QR và sự tham gia tích cực của các ngân hàng, ngay cả một cửa hàng nhỏ cũng có thể nhận tiền nhanh và thuận tiện. Nhưng câu hỏi tiếp theo rất thực tế là: Tiền đã về rồi, nhưng doanh nghiệp, hộ kinh doanh có biết chính xác khách hàng nào đã trả, đơn hàng nào còn thiếu, khoản nào phải thu và khoản nào sắp phải trả hay không?

Từ thực tế đó, MISA thường ví dòng tiền như mạch máu nuôi sống doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Dòng tiền không chỉ cần lưu thông nhanh mà còn phải đúng và thông suốt. Nếu tiền đã về nhưng chưa được đối soát hằng ngày, người bán vẫn có thể giao nhầm hàng, ghi nhận thiếu doanh thu hoặc bỏ sót công nợ. Nếu khoản phải thu về chậm trong khi tiền trả nhà cung cấp và lương nhân viên sắp đến hạn, một doanh nghiệp, hộ kinh doanh có doanh thu tốt vẫn có thể rơi vào tình trạng thiếu tiền. Vì vậy, giá trị tiếp theo của thanh toán số nằm ở việc kết nối được cả hành trình: Từ đơn hàng, mã QR, giao dịch qua ngân hàng đến xác nhận thanh toán, đối soát, công nợ và kế toán”. 

Hiện tại, NAPAS và các ngân hàng đang giúp dòng tiền lưu chuyển an toàn, thuận tiện. MISA và JetPay mong muốn tiếp nối dòng dữ liệu đó vào hoạt động quản trị của khách hàng. Với JetPay BankHub (nền tảng kết nối ngân hàng điện tử tích hợp trí tuệ nhân tạo) được kết nối cùng các giải pháp bán hàng và kế toán của MISA, khách hàng có thể giảm thao tác kiểm tra thủ công, đối chiếu giao dịch, theo dõi thu - chi và công nợ sát hơn. Đồng thời cập nhật dữ liệu dòng tiền kịp thời trên hệ thống quản trị và phần mềm kế toán.

Đặc biệt, mỗi điểm chạm của dòng tiền còn có thể trở thành một tín hiệu hữu ích: Khách hàng nào thường trả chậm, khoản phải thu nào có dấu hiệu quá hạn, thời điểm nào có nhiều khoản phải trả cùng đến hạn, hay khi nào doanh nghiệp có nguy cơ thiếu hụt vốn lưu động. Khi dữ liệu đầy đủ và được xử lý phù hợp, công nghệ có thể hỗ trợ cảnh báo sớm để chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh chủ động thu hồi công nợ, điều chỉnh kế hoạch chi hoặc chuẩn bị nguồn vốn đúng lúc. 

Các chuyên gia tài chính khuyến nghị, các doanh nghiệp, hộ kinh doanh đừng chỉ đơn thuần dùng mã QR để nhận hay chi tiền mà hãy khai thác dữ liệu từ những giao dịch đó để hiểu và quản trị tốt hơn sức khỏe tài chính của chính mình. Về phía hộ kinh doanh, nên cố gắng gắn từng khoản thu với đơn hàng, ghi nhận cả các khoản bán chịu, khoản phải trả nhà cung cấp và thực hiện đối soát cuối ngày. Với doanh nghiệp, cần kết nối dữ liệu ngân hàng với bán hàng, hóa đơn và kế toán để không chỉ nhìn thấy số dư tài khoản, mà còn biết số tiền dự kiến sẽ thu, các khoản bắt buộc phải chi và thời điểm cần chuẩn bị nguồn lực. Việc kiểm soát tốt số liệu, cập nhật chính xác hằng ngày giúp hạn chế sai sót trong hiện tại; quản trị lịch sử dữ liệu liên tục giúp nhận diện, cảnh báo rủi ro trong tương lai.

Có thể khẳng định, khi hạ tầng thanh toán số, ngân hàng và nền tảng quản trị được kết nối, người hưởng lợi cuối cùng sẽ là các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân. Tuy nhiên, đẩy mạnh thanh toán số trong giao dịch hằng ngày của các hoạt động kinh tế-xã hội mới chỉ là điểm khởi đầu. Việc ứng dụng các giải pháp quản trị tốt, kiểm soát hiệu quả dòng tiền từ hoạt động thanh toán số mới tạo ra giá trị lâu dài cho các doanh nghiệp, hộ kinh doanh.