Quảng Ninh dồn lực gỡ điểm nghẽn mặt bằng

Quảng Ninh đang đồng thời triển khai nhiều dự án trọng điểm về giao thông, đô thị, công nghiệp và khu công nghiệp. Riêng trong năm 2026, Quảng Ninh phải thực hiện giải phóng mặt bằng cho 22 dự án, công trình và khu công nghiệp, liên quan tới gần 17.000 tổ chức, cá nhân. Khối lượng thu hồi gần 79ha đất ở, 1.276ha đất lúa và hơn 7.100ha đất nông nghiệp.

Quy mô giải phóng mặt bằng lớn đặt ra yêu cầu phải xử lý đồng thời nhiều nhóm hồ sơ, nhiều địa bàn và nhiều trường hợp có nguồn gốc sử dụng đất khác nhau. Do đó, tiến độ mặt bằng được thành phố xác định là một nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026, gắn với tiến độ triển khai các dự án và giải ngân vốn đầu tư công.

Rà soát giải phóng mặt bằng ở Vân Đồn. Ảnh: Quang Ninh Media

Áp lực này diễn ra trong thời điểm Quảng Ninh đang mở rộng không gian phát triển theo một định hướng quy hoạch mới. Tháng 6/2026, tỉnh công bố Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 cùng Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 và các quy hoạch chiến lược khác. Quy hoạch chung đô thị bao trùm toàn bộ địa giới tỉnh, định hướng phát triển theo mô hình đô thị đa trung tâm, kết nối đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp, khu du lịch và các hành lang hạ tầng.

Trong số các dự án đang thực hiện giải phóng mặt bằng có Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh, Cảng và khu công nghiệp Bắc Tiền Phong, khu công nghiệp Sông Khoai, khu công nghiệp Đông Triều và tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội, Hạ Long. Đây cũng là nhóm dự án còn khối lượng giải phóng mặt bằng lớn được thành phố ưu tiên nguồn lực trong những tháng cuối năm.

Sau chín tháng, 10 dự án trên địa bàn đã hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng với tổng diện tích 1.794ha. Thành phố đang tiếp tục rà soát phần việc còn lại tại từng dự án để tập trung xử lý theo tiến độ cụ thể.

Chia nhỏ công việc để xử lý từng hồ sơ

Thay vì theo dõi giải phóng mặt bằng ở cấp độ tổng thể, thành phố yêu cầu các địa phương có dự án đi qua phân loại công việc theo từng dự án, khu vực, nhóm hồ sơ và từng trường hợp. Tiến độ được xây dựng theo tuần, theo tháng, đồng thời xác định nhiệm vụ, trách nhiệm và thời hạn hoàn thành.

Các xã, phường, đặc khu được yêu cầu chủ động thành lập hoặc kiện toàn ban chỉ đạo, tổ công tác và hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Hồ sơ địa chính được rà soát, nguồn gốc sử dụng đất được xác minh để làm cơ sở thực hiện các bước tiếp theo.

Với những hồ sơ chưa xác minh được nguồn gốc đất, nhiệm vụ được xác định là hoàn thiện hồ sơ địa chính. Trường hợp đã kiểm đếm nhưng chưa lập hoặc phê duyệt phương án được tiếp tục hoàn thiện thủ tục. Hồ sơ đã phê duyệt phương án nhưng chưa chi trả được yêu cầu chủ động bố trí kinh phí. Những trường hợp vướng tái định cư được tập trung xử lý quỹ đất và hạ tầng tái định cư.

Cách làm này cũng phù hợp với yêu cầu mà tỉnh đặt ra trong điều hành đầu tư công năm nay, đó là rà soát từng dự án, từng gói thầu, kiểm tra tiến độ thực tế và xử lý cụ thể từng điểm nghẽn.

Quảng Ninh trở thành thành phố từ 1/9/2026. Ảnh: Hoàng Anh

Một phần việc phức tạp khác nằm ở việc áp dụng các quy định mới về đất đai. Luật Đất đai năm 2024, Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội cùng các nghị định, quyết định và văn bản hướng dẫn liên quan được cụ thể hóa trong quá trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất. Các cơ quan chuyên môn có trách nhiệm hướng dẫn, tổng hợp và xử lý những vướng mắc phát sinh theo thẩm quyền.

Cùng với xử lý hồ sơ, chính quyền cơ sở tăng cường đối thoại với người dân về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giá đất. Những kiến nghị, khiếu nại thuộc thẩm quyền được tập trung giải quyết. Đây là phần việc có ảnh hưởng trực tiếp tới thời gian hoàn tất từng hồ sơ, đặc biệt tại các dự án thu hồi diện tích lớn và liên quan nhiều hộ dân.

Tiến độ giải phóng mặt bằng được cập nhật thường xuyên theo từng dự án và địa phương. Các dự án chậm tiến độ được kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và xác định phần việc còn tồn đọng.

Trong những tháng cuối năm, thành phố tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho nhóm dự án còn khối lượng giải phóng mặt bằng lớn, gồm Hạ Long Xanh, Cảng và khu công nghiệp Bắc Tiền Phong, khu công nghiệp Sông Khoai, khu công nghiệp Đông Triều và tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Hạ Long.

Áp lực của giai đoạn cuối năm tập trung vào những phần việc rất cụ thể, từ hoàn thiện hồ sơ đất đai, kiểm đếm, phê duyệt phương án đến chi trả và bố trí tái định cư. Khi các khâu này được xử lý theo tiến độ của từng dự án, mặt bằng mới có thể được bàn giao theo kế hoạch đã xác định.