Quảng Ninh: Gắn an sinh xã hội với chuyển đổi xanh, hướng tới phát triển bền vững

Quảng Ninh đang triển khai đồng bộ nhiều chính sách an sinh: xe buýt điện miễn phí cho học sinh, sữa học đường, nâng mức trợ giúp xã hội và mở rộng hỗ trợ bảo hiểm y tế. Các chính sách này không chỉ chăm lo cho người dân mà còn góp phần giảm phát thải, đầu tư cho nguồn nhân lực và củng cố nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Giao thông xanh bắt đầu từ cổng trường

Từ đầu năm học 2026–2027, 50 xe buýt điện chạy trên 6 tuyến chính đã đưa đón miễn phí học sinh tại các phường Hạ Long, Hồng Gai và Hà Tu. Theo Báo Quảng Ninh, đây là mô hình xe buýt điện học đường miễn phí đầu tiên thuộc loại này trên cả nước.

Quảng Ninh triển khai xe buýt điện miễn phí đón học sinh.

Về kinh tế, mô hình giúp các gia đình giảm chi phí và thời gian đưa đón con. Về môi trường, xe điện không phát thải trực tiếp, lại thay thế nhiều lượt xe máy, ô tô cá nhân trong giờ cao điểm. Nhờ vậy, khu vực trường học bớt ùn tắc và khí thải đô thị giảm. Đây là cách tiếp cận đáng chú ý: lấy học sinh, nhóm dân cư di chuyển đều đặn và với số lượng lớn, làm điểm khởi đầu để hình thành thói quen dùng giao thông công cộng sạch.

Dinh dưỡng học đường: đầu tư dài hạn cho nguồn nhân lực

Theo Nghị quyết 86/2025/NQ-HĐND, ngân sách tỉnh chi trả 100% tiền sữa cho trẻ mầm non và học sinh tiểu học ở cả trường công lập lẫn ngoài công lập. Chương trình kéo dài từ năm học 2025–2026 đến 2030–2031, với tổng kinh phí khoảng 1.725 tỷ đồng. Mỗi năm học có khoảng 207.000 trẻ được hưởng. Xét về kinh tế học phát triển, chi cho dinh dưỡng trẻ em là khoản đầu tư vào vốn con người, và lợi ích của nó sẽ thể hiện qua chất lượng lao động trong tương lai.

Giáo viên Trường Mầm non Hồng Gai (phường Hồng Gai) hướng dẫn trẻ cách uống sữa đúng cách.

Lưới an sinh được nâng cấp

Theo Nghị quyết 90/2025/NQ-HĐND (giai đoạn 2026–2030), mức chuẩn trợ giúp xã hội được nâng lên 700.000 đồng/tháng. Nghị quyết cũng bổ sung hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh và mai táng. Khi điều trị đúng tuyến, các nhóm đủ điều kiện được hỗ trợ 70–100% phần chi phí còn lại sau bảo hiểm y tế.

Các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi khám sàng lọc tim bẩm sinh cho trẻ có hoàn cảnh khó khăn tại đặc khu Vân Đồn.

Từ ngày 1/1/2026, theo Nghị quyết 91/2025/NQ-HĐND, các nhóm sau được hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế: người hưởng trợ giúp xã hội hằng tháng, người từ 65 tuổi trở lên chưa có bảo hiểm y tế, người dân tộc thiểu số ở vùng đủ điều kiện và hộ cận nghèo. Hộ vừa thoát nghèo, thoát cận nghèo được hỗ trợ 80%. Hộ nông, lâm, ngư nghiệp có mức sống trung bình được hỗ trợ tổng cộng tối đa 80%.

Giai đoạn 2024–2026, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên đã vận động được 22 tỷ đồng để xây mới, sửa chữa 364 ngôi nhà. Ngoài ra, hơn 200.000 suất quà trị giá gần 150 tỷ đồng đã được trao tặng. Đến nay, Quảng Ninh không còn hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều của tỉnh.

Gợi mở từ góc nhìn kinh tế môi trường

Để các chính sách này phát huy hiệu quả lâu dài, có thể cân nhắc một số hướng:

Đo lường hiệu quả giảm phát thải của tuyến xe buýt điện học đường: số lượt phương tiện cá nhân được thay thế, lượng CO₂ giảm được. Số liệu thực chứng như vậy sẽ là cơ sở để nhân rộng mô hình và tiếp cận các nguồn tín dụng xanh.
Áp dụng kinh tế tuần hoàn cho chương trình sữa học đường. Mỗi năm học, chương trình tạo ra khối lượng lớn vỏ hộp giấy. Nếu tổ chức phân loại và thu gom tái chế ngay tại trường, đây vừa là nguồn nguyên liệu vừa là bài học giáo dục môi trường trực quan cho trẻ.
Lồng ghép tiêu chí xanh vào nhà ở an sinh, như vật liệu thân thiện môi trường và tiết kiệm năng lượng, để mỗi căn nhà được hỗ trợ cũng góp phần vào mục tiêu chuyển đổi xanh của địa phương.

Kinh nghiệm của Quảng Ninh cho thấy an sinh xã hội và bảo vệ môi trường có thể bổ trợ cho nhau. Khi chính sách chăm lo cho con người được thiết kế theo hướng xanh, địa phương vừa ổn định đời sống người dân, vừa tạo nền tảng cho phát triển bền vững.