Quảng Trị tìm giải pháp bảo vệ, phục hồi hai bãi biển trước nguy cơ xâm thực

Hai bãi biển nổi tiếng của tỉnh Quảng Trị, đang đối mặt với tình trạng xâm thực ngày càng nghiêm trọng. Trước nguy cơ mất bãi tắm, ảnh hưởng đến cảnh quan và tiềm năng du lịch, lãnh đạo tỉnh đang quyết liệt chỉ đạo nghiên cứu giải pháp tổng thể, với nhu cầu kinh phí dự kiến hơn 2.300 tỷ đồng để bảo vệ, phục hồi hai bờ biển.

Bờ biển Nhật Lệ xuất hiện nhiều vị trí cát bị khoét sâu, hình thành vách dốc cao, gây khó khăn cho việc đi lại và tắm biển.

Xâm thực nghiêm trọng

Tại bãi biển Nhật Lệ, tình trạng xâm thực kéo dài nhiều năm, ngày càng nghiêm trọng, thể hiện rõ qua những đoạn bờ cát bị khoét sâu, bãi tắm thu hẹp và công trình ven biển hư hỏng. Sóng biển không chỉ làm biến đổi cảnh quan mà còn đe dọa đường giao thông, hạ tầng du lịch và một số khu vực dân cư. Tình trạng xói lở, bồi lấp tại khu vực cửa sông Nhật Lệ cũng đặt ra yêu cầu nghiên cứu tổng thể nhằm hạn chế những tác động bất lợi đến khả năng thoát lũ và khu vực đô thị lân cận.

Một trong những công trình chịu ảnh hưởng nặng nề là tuyến kè biển Hải Thành – Quang Phú, được đầu tư khoảng 35 tỷ đồng nhằm chống xói lở, bảo vệ khu dân cư và tuyến đường dọc bờ biển Nhật Lệ. Tuyến kè dài 868 m, do UBND thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình trước đây, làm chủ đầu tư, khởi công đầu năm 2020.

Sau các đợt mưa bão lớn vào tháng 10/2021, nhiều đoạn kè bị hư hỏng nghiêm trọng, chân kè bị khoét sâu, kết cấu bảo vệ mái bị phá vỡ, khiến công trình không đủ điều kiện nghiệm thu, quyết toán. Đến nay, hơn 700 m kè đã bị sóng biển đánh sập, xô lệch, vỡ nát dù công trình chưa được nghiệm thu, đưa vào sử dụng.

Từ năm 2022 đến nay, do chưa được bố trí kinh phí sửa chữa, khắc phục, tình trạng hư hỏng tiếp tục lan rộng qua các mùa mưa bão. Nhiều đoạn bê tông nứt vỡ, sắt thép trơ ra ngoài, lớp móng lộ rõ; tuyến đường bê tông rộng khoảng 3 m phía trên cũng gãy nát tại nhiều vị trí.

Tình trạng xâm thực tại bãi biển Bảo Ninh ngày càng nghiêm trọng, đe dọa các công trình ven biển, thu hẹp bãi tắm và ảnh hưởng đến cảnh quan du lịch.

Tại hiện trường, bãi cát phía trước tuyến kè bị hạ thấp rõ rệt. Khi thủy triều xuống, sóng đánh trực tiếp vào chân kè, khoét sâu móng; khi triều lên cao, áp lực sóng tiếp tục tác động vào thân kè, làm gia tăng nguy cơ phá hủy kết cấu. Tình trạng này cho thấy những giải pháp khắc phục đơn lẻ khó có thể giải quyết triệt để vấn đề nếu không đi kèm phương án bảo vệ bờ biển đồng bộ.

Xâm thực còn đe dọa các công trình phục vụ cứu hộ, cứu nạn tại Nhật Lệ. Nhiều vị trí bờ cát bị khoét sâu, hình thành những đoạn dốc cao, gây khó khăn cho việc đi lại và tắm biển; một tháp cứu hộ, cứu nạn xây dựng trên bờ cũng đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng do sạt lở. UBND phường Đồng Hới đã chủ động phương án sử dụng đá hộc xử lý các điểm xói lở nhằm bảo vệ tháp và bờ biển. Tuy nhiên, đây mới là giải pháp trước mắt, chưa thể xử lý tình trạng xâm thực trên phạm vi rộng.

Cách Nhật Lệ không xa, bãi biển Bảo Ninh cũng đang đối mặt với tình trạng xâm thực đáng báo động. Vốn nổi tiếng với bờ cát dài và cảnh quan hấp dẫn, Bảo Ninh đang dần mất đi lợi thế tự nhiên khi sóng biển liên tục khoét sâu vào bờ, làm biến dạng địa hình và thu hẹp diện tích bãi tắm.

Quảng Trị dự kiến đầu tư khoảng 1.700 tỷ đồng xây dựng các công trình ngăn cát, giảm sóng, kè bảo vệ bờ và tôn tạo bãi biển Bảo Ninh nhằm hạn chế xâm thực, phục hồi không gian tắm biển.

Tại khu vực phía sau quảng trường biển Bảo Ninh, gần 100 m bờ biển bị khoét sâu, hình thành những triền cát cao. Phạm vi xói lở kéo dài trên 350 m, độ sâu tại một số vị trí vượt 5 m. Đáng chú ý, khoảng cách từ đường dạo ven biển đến điểm sạt lở có nơi chỉ còn khoảng 20 m, khiến nguy cơ ảnh hưởng đến hạ tầng du lịch ngày càng hiện hữu.

Nếu không được xử lý kịp thời, sạt lở tại Bảo Ninh có thể tiếp tục lấn sâu vào đất liền, đe dọa các công trình ven biển, làm mất dần bãi cát tự nhiên và thu hẹp không gian khai thác du lịch. Thực trạng tại cả Nhật Lệ và Bảo Ninh cho thấy yêu cầu cấp thiết phải triển khai các giải pháp giảm sóng, chống xói lở, phục hồi bãi cát, bảo vệ cảnh quan và hạ tầng ven biển.

Cần hơn 2.300 tỷ đồng để bảo vệ, phục hồi bờ biển

Trước tình trạng xâm thực, sạt lở nghiêm trọng, tỉnh Quảng Trị đang nghiên cứu các giải pháp tổng thể nhằm giảm năng lượng sóng, hạn chế dòng chảy gây xói lở, giữ cát và từng bước phục hồi bãi tắm. Theo đề xuất của các ngành và phường Đồng Hới tổng kinh phí dự kiến để bảo vệ, phục hồi bờ biển Nhật Lệ và Bảo Ninh khoảng 2.310 tỷ đồng.

Tình trạng xâm thực tại bãi biển Bảo Ninh ngày càng nghiêm trọng, đe dọa các công trình ven biển, thu hẹp bãi tắm và ảnh hưởng đến cảnh quan du lịch.

Trong đó, khu vực Nhật Lệ cần khoảng 610 tỷ đồng để xây dựng 410 m đê đảo tạo cảnh quan, 800 m đê ngầm giảm sóng, 400 m kè bờ, 250 m đường cát nối bờ với đảo và tôn tạo khoảng 2 km bãi tắm ven bờ.

Đối với khu vực Bảo Ninh, kinh phí dự kiến khoảng 1.700 tỷ đồng, phục vụ xây dựng 850 m đê ngăn cát phía Đông Nam cửa Nhật Lệ, 4 đoạn đê ngầm giảm sóng với tổng chiều dài 2.200 m, 3 đoạn kè bờ và tôn tạo dải bãi biển phía sau đê. Riêng khu vực Quảng trường biển Bảo Ninh và vùng lân cận, phương án xây dựng tuyến kè dài khoảng 2 km được đặt ra nhằm ngăn chặn xâm thực, bảo vệ hạ tầng và các bãi tắm dọc tuyến đô thị ven biển.

Các phương án hướng đến mục tiêu không chỉ gia cố bờ mà còn giảm năng lượng sóng, hạn chế dòng chảy gây xói lở và phục hồi không gian bãi tắm. Tuy nhiên, việc lựa chọn giải pháp cần dựa trên kết quả khảo sát địa hình đáy biển, diễn biến sóng, dòng chảy và sự vận chuyển bùn cát; đồng thời đánh giá tác động đến các khu vực lân cận, tránh tình trạng xử lý cục bộ làm gia tăng xói lở tại vị trí khác.

Khu vực biển Nhật Lệ cần khoảng 610 tỷ đồng để xây dựng 410 m đê đảo tạo cảnh quan, 800m đê ngầm giảm sóng, 400m kè bờ, 250m đường cát nối bờ với đảo và tôn tạo khoảng 2km bãi tắm ven bờ.

Chiều 27/10, sau khi kiểm tra thực địa tại khu vực bờ biển Bảo Ninh bị xâm thực và các điểm kè sạt lở ở Nhật Lệ, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Vương Quốc Tuấn yêu cầu các sở, ngành, địa phương nghiên cứu, đề xuất chủ trương chuẩn bị đầu tư trên cơ sở khảo sát kỹ hiện trạng, đánh giá tác động và hiệu quả tổng thể. Đồng thời, các đơn vị cần xây dựng phương án huy động nguồn vốn hỗ trợ từ Trung ương hoặc bố trí ngân sách tỉnh để từng bước triển khai các công trình cấp thiết.

Lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ khắc phục tình thế sang chủ động phòng ngừa, bảo vệ bờ biển đồng bộ, lâu dài. Với tổng nhu cầu vốn dự kiến hơn 2.300 tỷ đồng, việc xác định thứ tự ưu tiên, phân kỳ đầu tư và chủ động huy động nguồn lực có ý nghĩa quyết định, nhằm sớm triển khai các giải pháp bảo vệ, phục hồi hai bãi biển, hạn chế xâm thực và bảo đảm an toàn cho hạ tầng ven biển.

Trước mắt, cần ưu tiên những khu vực sạt lở nghiêm trọng, có nguy cơ trực tiếp ảnh hưởng đến khu dân cư, công trình cứu hộ, đường giao thông và hạ tầng du lịch. Cùng đó, tỉnh cần hoàn thiện hồ sơ, phương án kỹ thuật và đánh giá hiệu quả đầu tư để có cơ sở đề xuất Trung ương hỗ trợ kinh phí, đồng thời chủ động cân đối ngân sách địa phương theo mức độ cấp thiết và khả năng thực hiện. Các hạng mục giảm sóng, kè bảo vệ bờ và phục hồi bãi cát cần được tính toán, triển khai đồng bộ, tránh đầu tư dàn trải hoặc thiếu liên kết.

Về lâu dài, bảo vệ bờ biển Nhật Lệ và Bảo Ninh cần gắn với theo dõi diễn biến đường bờ, quản lý không gian ven biển, bảo vệ cảnh quan tự nhiên và đánh giá hiệu quả công trình sau đầu tư. Việc sớm hoàn thiện giải pháp kỹ thuật, chủ động nguồn vốn và tổ chức thực hiện đồng bộ sẽ góp phần ngăn chặn xâm thực, phục hồi bãi tắm, bảo vệ hạ tầng và gìn giữ lợi thế phát triển du lịch biển của Quảng Trị.