Quốc gia EU đầu tiên cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội

Quốc hội Pháp vừa thông qua dự luật nhằm bảo vệ trẻ vị thành niên trước những rủi ro phát sinh từ việc sử dụng mạng xã hội. Ảnh minh họa: AI tạo

Theo Tân Hoa xã, các nhà lập pháp của Pháp vừa thông qua dự luật nhằm bảo vệ trẻ vị thành niên trước những rủi ro phát sinh từ việc sử dụng mạng xã hội. Văn bản cấm người dưới 15 tuổi truy cập các dịch vụ mạng xã hội do các nền tảng trực tuyến cung cấp.

Dự luật được Thượng viện Pháp thông qua với 243 phiếu thuận và 2 phiếu chống. Sau đó, Hạ viện phê chuẩn với 279 phiếu thuận và 81 phiếu chống, hoàn tất quá trình xem xét tại Quốc hội. Tuy nhiên, văn bản vẫn có thể phải trải qua bước thẩm định của Hội đồng Hiến pháp Pháp trước khi được triển khai trên thực tế.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, người tích cực thúc đẩy sáng kiến này, gọi việc dự luật được thông qua là “một bước tiến lớn”.

Ông Macron cho rằng Pháp đang đi đầu tại châu Âu trong việc bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên trên môi trường số. Nhà lãnh đạo Pháp cũng lưu ý Hội đồng Hiến pháp cần đưa ra phán quyết trước khi Chính phủ chuyển sang giai đoạn tổ chức thực hiện.

Những nền tảng nào thuộc phạm vi điều chỉnh?

Theo văn bản được Quốc hội Pháp thông qua, lệnh cấm áp dụng đối với các dịch vụ mạng xã hội trực tuyến do nền tảng số cung cấp. Phạm vi này bao gồm những dịch vụ cho phép người dùng tương tác, công khai phổ biến nội dung hoặc tham gia các cộng đồng trực tuyến.

Các nền tảng lớn như Instagram, TikTok, Facebook và Snapchat được xác định thuộc nhóm chịu sự điều chỉnh. Tuy nhiên, luật không xây dựng danh sách cố định cho từng nền tảng mà sử dụng khái niệm về nền tảng trực tuyến và dịch vụ mạng xã hội được quy định trong pháp luật của Liên minh châu Âu.

Các bách khoa toàn thư trực tuyến như Wikipedia, kho dữ liệu phục vụ giáo dục hoặc nghiên cứu khoa học, nền tảng phát triển và chia sẻ phần mềm nguồn mở cùng các dự án giáo dục nguồn mở không thuộc phạm vi áp dụng của lệnh cấm.

Theo lộ trình được Quốc hội Pháp phê chuẩn, quy định sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/9/2026.

Từ thời điểm này, trẻ em dưới 15 tuổi không được tạo tài khoản mới trên các mạng xã hội thuộc phạm vi điều chỉnh. Đối với những tài khoản được lập trước ngày 1/9, các nền tảng có thời hạn chuyển tiếp bốn tháng để thực hiện quy định.

Như vậy, từ ngày 1/1/2027, lệnh cấm sẽ được áp dụng đối với cả những tài khoản hiện có của người dùng dưới 15 tuổi.

Tuy nhiên, giới chức Pháp thừa nhận việc triển khai trên thực tế sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng xây dựng và vận hành các hệ thống xác minh độ tuổi.

Bộ trưởng phụ trách các vấn đề kỹ thuật số của Pháp Anne Le Hénanff cho rằng lộ trình này khả thi vì một số công cụ xác minh độ tuổi đã tồn tại, trong khi những giải pháp khác đang tiếp tục được phát triển.

Trách nhiệm ngăn người dưới 15 tuổi tạo hoặc duy trì tài khoản sẽ thuộc về các nền tảng. Việc xác minh phải được thực hiện theo hướng bảo vệ dữ liệu cá nhân và không buộc nền tảng phải tiếp cận đầy đủ danh tính của người sử dụng.

Cơ quan Quản lý truyền thông nghe nhìn và kỹ thuật số Pháp, gọi tắt là Arcom, sẽ giám sát việc tuân thủ. Đối với những nền tảng đặt trụ sở tại quốc gia thành viên EU khác, Arcom có thể chuyển thông tin về dấu hiệu vi phạm cho cơ quan có thẩm quyền theo cơ chế của Đạo luật Dịch vụ số của EU.

Cấm điện thoại trong trường trung học phổ thông

Bên cạnh quy định về mạng xã hội, dự luật còn mở rộng hạn chế sử dụng điện thoại di động trong các cơ sở giáo dục.

Theo văn bản được thông qua, quy định cấm điện thoại sẽ được áp dụng tại các trường trung học phổ thông từ năm học 2026-2027. Nội quy của từng trường có thể quy định cụ thể cách thức thực hiện và một số trường hợp ngoại lệ, chẳng hạn nhu cầu giảng dạy hoặc hỗ trợ học sinh có tình trạng sức khỏe đặc biệt.

Đây được xem là một trong những chính sách quan trọng trong giai đoạn cuối nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Emmanuel Macron, trong bối cảnh Pháp ngày càng lo ngại về tác động của mạng xã hội đối với sức khỏe tâm thần của trẻ em.

Theo cơ quan y tế công cộng Pháp, khoảng 90% trẻ em từ 12 đến 17 tuổi sử dụng điện thoại thông minh hằng ngày để truy cập internet. Khoảng 58% sử dụng thiết bị chủ yếu để tham gia mạng xã hội. Các rủi ro được đề cập gồm rối loạn giấc ngủ, suy giảm lòng tự trọng, bắt nạt trực tuyến và nguy cơ tiếp xúc với nội dung liên quan đến tự gây thương tích, ma túy hoặc tự tử.

Với việc Quốc hội thông qua dự luật, Pháp trở thành quốc gia đầu tiên trong EU thông qua một lệnh cấm toàn diện đối với người dùng mạng xã hội dưới 15 tuổi.

Trước đó, Australia là quốc gia đầu tiên trên thế giới áp dụng quy định yêu cầu các nền tảng ngăn người dưới 16 tuổi duy trì tài khoản mạng xã hội. Quy định của Australia bắt đầu được thực thi từ tháng 12/2025, với mức phạt có thể lên tới 50 triệu AUD đối với doanh nghiệp không thực hiện các biện pháp hợp lý để ngăn người dùng chưa đủ tuổi.

Tại châu Âu, Tây Ban Nha, Đan Mạch và Hy Lạp cũng đã đề xuất hoặc xây dựng những biện pháp hạn chế trẻ em sử dụng mạng xã hội. Ủy ban châu Âu đang nghiên cứu các giải pháp chung về xác minh độ tuổi và bảo vệ trẻ vị thành niên trên môi trường số.