Quốc gia giàu nhất châu Á trả tiền cho người dân đọc sách
Chính phủ nước này kỳ vọng giúp người dân cải thiện khả năng tập trung, tư duy phản biện và trí tưởng tượng trong môi trường ngập tràn thông tin hiện nay.
Singapore đang triển khai sáng kiến khuyến khích người dân dành ít nhất 15 phút mỗi ngày đọc sách, với phần thưởng tài chính nhỏ. Ảnh: ReadSG
Dù là trong lúc chờ tàu hay thư giãn một mình ở quán cà phê, Singapore đang khuyến khích người dân hướng tới một thói quen ngày càng khó duy trì trong thời hiện đại: đọc sách.
15 phút đọc sách mỗi ngày
Tháng 9 này, Singapore bắt đầu triển khai chương trình ReadSG kéo dài 5 năm khuyến khích người dân đọc sách thông qua cơ chế tích điểm giống trò chơi. Theo đó, người tham gia được thưởng điểm ảo khi duy trì thời gian đọc sách hàng ngày và có thể quy đổi số điểm này thành những khoản tiền nhỏ.
Mỗi phiên đọc kéo dài ít nhất 15 phút được thưởng 20 đồng xu ảo. Người tham gia cần tích lũy 1.000 đồng xu để nhận 1 đô la Singapore (khoảng 20.000 VNĐ). Mỗi ngày chỉ được ghi nhận một phiên đọc. Như vậy, sau 50 ngày duy trì thói quen đọc, người tham gia có thể nhận 1 đô la Singapore.
Người đọc phải ghi nhận các phiên đọc trên một nền tảng trực tuyến do chính phủ xây dựng. Cách tiếp cận này đưa việc đọc sách vào một cơ chế có tính tương tác, trong đó mục tiêu không phải là số lượng sách hoàn thành mà trước hết là tạo ra một khoảng thời gian cố định mỗi ngày để đọc.
Người dân Singapore có thể ghi lại thời gian đọc sách hàng ngày của mình để được nhận phần thưởng. Ảnh: CNN
Bà Melissa Tam, người đứng đầu Hội đồng Thư viện Quốc gia Singapore cho rằng những thói quen bền vững thường được hình thành từ các bước nhỏ và có thể thực hiện đều đặn.
“Chúng ta đang sống trong một thế giới có lượng nội dung, thông tin và kích thích đáng kinh ngạc”, bà nói với The Straits Times. Chỉ với một thiết bị kết nối internet, người dùng có thể liên tục lướt qua các tiêu đề, xem video hoặc nhận bản tóm tắt về gần như bất kỳ chủ đề nào.
Theo bà Tam, thay vì đặt ra một mục tiêu quá lớn, chương trình bắt đầu bằng yêu cầu đơn giản: đọc 15 phút mỗi ngày, có thể trên xe buýt, trước khi đi ngủ hoặc trong giờ ăn trưa.
Cuộc cạnh tranh với những nội dung ngắn
Sáng kiến của Chính phủ Singapore được triển khai trong bối cảnh thời gian dành cho mạng xã hội và các nội dung ngắn ngày càng chiếm một phần đáng kể trong đời sống số. “Doomscrolling” - thuật ngữ chỉ việc liên tục lướt qua các nội dung trên mạng, thường là những thông tin tiêu cực hoặc gây lo âu - đã trở thành một vấn đề được nhiều quốc gia quan tâm.
Chính phủ Singapore cũng đang xem xét các biện pháp nhằm giảm tác động tiêu cực của mạng xã hội đối với người trẻ, trong đó có khả năng áp dụng giới hạn thời gian sử dụng hàng ngày.
Một người đàn ông đang đọc báo tại chợ và trung tâm ẩm thực Pek Kio ở Singapore. Ảnh: Amrita Chandradas/The Washington Post/Getty Images
Một nghiên cứu gần đây được The Straits Times dẫn lại cho thấy “doomscrolling” và tình trạng nghiện mạng xã hội nằm trong số những tác hại phổ biến đối với thanh thiếu niên.
Trong bối cảnh đó, việc khuyến khích đọc sách nằm trong nỗ lực duy trì khả năng tập trung và suy nghĩ sâu của người dân, trong một môi trường mà người dùng liên tục được cung cấp những nội dung ngắn, nhanh và dễ tiếp cận.
“Trong khi nội dung ngắn giúp chúng ta cập nhật thông tin, việc đọc nội dung dài giúp tăng cường sự chú ý, tư duy phản biện và trí tưởng tượng”, bà Tam nhấn mạnh.
Khuyến khích văn hóa đọc
Singapore vốn có kinh nghiệm sử dụng các cơ chế khuyến khích để thúc đẩy những thay đổi trong hành vi. Trước đây, các chương trình liên quan đến sức khỏe cộng đồng từng sử dụng phiếu mua hàng hoặc phần thưởng để khuyến khích người dân đi bộ và đạt mục tiêu về số bước chân mỗi ngày.
Sáng kiến đọc sách này có thể được xem như một cách tiếp cận tương tự: biến một hành vi có lợi về lâu dài thành một mục tiêu nhỏ, cụ thể và có thể theo dõi hàng ngày.
Điều đáng chú ý là Singapore vốn là quốc gia có thành tích rất cao về năng lực đọc của học sinh. Theo kết quả chương trình đánh giá quốc tế PISA 2025, học sinh Singapore 15 tuổi đứng đầu thế giới về năng lực đọc.
Điều này cho thấy vấn đề mà Singapore muốn giải quyết không nằm ở khả năng đọc hiểu cơ bản của học sinh, mà rộng hơn là duy trì văn hóa đọc và khả năng dành thời gian cho việc đọc trong một môi trường truyền thông biến động như hiện tại.
