Triển vọng từ mô hình trồng dừa xiêm vùng ven đầm phá

 TS Trần Đăng Khoa, chủ nhiệm đề tài “Nghiên cứu trồng thử nghiệm một số giống dừa xiêm hướng đến phát triển kinh tế hộ và phủ xanh vùng đất cát ven đầm phá thành phố Huế”.

Huế có khoảng 400.000ha đất nông nghiệp, trong đó có nhiều diện tích đất cát, đầm phá giàu tiềm năng phát triển kinh tế. Do đặc điểm có thể sống trên đất phèn mặn mà các loại cây trồng khác khó phát triển, trồng dừa tạo điều kiện để phủ xanh và sử dụng đất đai hợp lý ở vùng đầm phá.

Dù vậy, diện tích trồng dừa tại Huế hiện nay mới đạt khoảng 92ha, phân bố manh mún, chất lượng chưa cao. Nguyên nhân chủ yếu là do người dân sử dụng các giống dừa không rõ nguồn gốc. Đó cũng là lý do Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế chủ trì thực hiện đề tài “Nghiên cứu trồng thử nghiệm một số giống dừa xiêm hướng đến phát triển kinh tế hộ và phủ xanh vùng đất cát ven đầm phá thành phố Huế”, do TS Trần Đăng Khoa, giảng viên Khoa Nông học làm chủ nhiệm. Triển khai thực hiện từ tháng 3/2023 đến tháng 8/2026, đề tài tập trung xác định khả năng phát triển cây dừa xiêm, hướng đến tuyển chọn được 2 giống dừa xiêm phù hợp với điều kiện vùng đất cát ven đầm phá.

Thực tế 3 năm qua đã có 3 mô hình thí nghiệm được thực hiện thành công, bao gồm: Mô hình đánh giá khả năng thích nghi của từng giống dừa xiêm trên tổ hợp phân bón khác nhau tại xã Phú Vang; mô hình đánh giá khả năng thích nghi của từng giống dừa xiêm trên tổ hợp phân bón khác nhau tại phường Phong Điền và mô hình đánh giá khả năng kết hợp dừa xiêm với trang trại nuôi trồng thủy sản ở Công ty TNHH Hằng Trung. Mô hình sử dụng 3 loại cây giống: dừa dứa, dừa xiêm xanh, dừa xiêm lửa có nguồn gốc từ Bến Tre và Bình Định cũ.

Trong đó, mô hình đánh giá khả năng kết hợp dừa xiêm với trang trại nuôi trồng thủy sản ở Công ty TNHH Hằng Trung tại xã Phú Vang được thiết kế trồng dọc theo các tuyến bờ ao với số lượng 224 cây. Ở 2 địa phương Phú Vang và Phong Điền, thời gian xây dựng mô hình từ tháng 1/2024 đến tháng 6/2026 với quy mô 2ha trên 1 mô hình. Ông Lê Văn Nhĩ, thôn Tân Lập, xã Phú Vang, người trực tiếp tham gia mô hình chia sẻ, các giống dừa khảo nghiệm đều có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt.

Ông Nguyễn Viết Trí, Trưởng phòng Kỹ thuật nông lâm, Trung tâm Khuyến nông TP. Huế đánh giá, các loại dừa xiêm trồng thử nghiệm trên đất cát vùng ven phá bước đầu cho thấy sự thích nghi khá tốt với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và bắt đầu cho hiệu quả kinh tế. Về lâu dài nếu nhân rộng mô hình cần có sự đánh giá cụ thể từ các cơ quan chuyên môn.

Theo TS Trần Đăng Khoa, thông qua việc tiếp cận hệ thống, từ phân tích đất đai, tuyển chọn giống, chuẩn hóa quy trình canh tác đến xây dựng mô hình thực địa, đề tài đã xây dựng được luận cứ khoa học và thực tiễn vững chắc. Đây là tiền đề quan trọng để các địa phương vùng ven đầm phá xem xét, định hướng quy hoạch nhân rộng mô hình.

Không chỉ mở ra hướng đi mới giúp nông dân thoát nghèo, làm giàu bền vững, phát triển dừa xiêm còn góp phần quan trọng vào chiến lược phủ xanh đất trống, bảo vệ môi trường sinh thái ven biển TP. Huế. Với đặc tính dễ chăm sóc, ít sâu bệnh, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu địa phương, dừa xiêm vừa nâng cao hiệu quả sử dụng đất và thu nhập cho người dân, vừa góp phần thực hiện chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích và hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững.