Quốc hội Kenya thí điểm nền tảng số để người dân tham gia hoạt động lập pháp

Quốc hội Kenya. Nguồn: parliament.go.ke

Quốc hội Kenya xác nhận đang triển khai thí điểm Maoni Hub, một nền tảng tham gia kỹ thuật số nhằm tạo thêm kênh để người dân đóng góp ý kiến vào công việc của cơ quan lập pháp. Thông tin được công bố tại Diễn đàn khu vực về cơ quan lập pháp bao trùm và chính sách đáp ứng giới tổ chức ở Nairobi, với sự tham gia của nghị sĩ và cán bộ nghị viện đến từ Kenya, Ghana và Togo.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Phó Chủ tịch Quốc hội Kenya Gladys Boss cho rằng quản trị bao trùm không thể chỉ dừng ở số lượng đại diện của các nhóm xã hội trong nghị viện. Mức độ bao trùm còn phải được thể hiện trong cách Quốc hội xây dựng luật, phân bổ ngân sách, giám sát Chính phủ và phản hồi nhu cầu của người dân.

Phó Thư ký Quốc hội Serah Kioko cho biết Kenya đã chuyển những bài học từ chương trình hợp tác khu vực thành các công cụ phục vụ nghiên cứu, thẩm tra dự luật, giám sát ngân sách và tổ chức sự tham gia của công chúng.

Maoni Hub là một trong những công cụ đó. Nền tảng được kỳ vọng giúp người dân gửi quan điểm, kiến nghị và phản hồi tới Quốc hội mà không phải trực tiếp tới trụ sở cơ quan lập pháp ở Nairobi.

Tuy nhiên, bà Serah Kioko cảnh báo rằng công nghệ chỉ có ý nghĩa nếu mở rộng khả năng tiếp cận, thay vì tạo thêm một rào cản mới. “Công nghệ không được trở thành một người gác cổng khác. Công nghệ phải trở thành cây cầu”, bà nhấn mạnh.

Việc thí điểm Maoni Hub diễn ra trong lúc Thượng viện Kenya đang xem xét Dự luật Tham gia của công chúng năm 2025. Dự luật hướng tới cụ thể hóa yêu cầu của Hiến pháp về việc người dân tham gia quá trình xây dựng luật và ra quyết định tại Quốc hội, các hội đồng địa phương, cơ quan hiến định và những tổ chức công khác.

Sự kết hợp giữa một khuôn khổ pháp lý và một nền tảng kỹ thuật số có thể giúp Kenya chuyển nguyên tắc tham gia của người dân thành quy trình thường xuyên. Tuy nhiên, thông báo của Quốc hội chưa nêu thời gian thí điểm, các ủy ban tham gia, số lượng người dùng mục tiêu hoặc tiêu chí quyết định mở rộng nền tảng.

Những vấn đề khác chưa được làm rõ gồm ngôn ngữ sử dụng, tiêu chuẩn hỗ trợ người khuyết tật, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và cơ chế phản hồi sau khi Quốc hội nhận được ý kiến.

Thách thức lớn nhất của Maoni Hub vì thế không nằm ở số lượng kiến nghị được gửi tới, mà ở việc chứng minh những kiến nghị đó đã được đọc, xem xét và có tác động như thế nào tới một dự luật, quyết định ngân sách hay kết luận giám sát.

Nếu không có cơ chế phản hồi công khai, nền tảng có thể chỉ số hóa khâu tiếp nhận ý kiến mà chưa thực sự nâng cao ảnh hưởng của người dân đối với quá trình ra quyết định.