Quốc hội khóa VII: Quốc hội của thời kỳ bắt đầu công cuộc đổi mới

Quốc hội khóa VII (1981-1987) được tổ chức và hoạt động trên cơ sở Hiến pháp năm 1980.

Quốc hội đã phát huy vai trò cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nhân dân trong việc củng cố và hoàn thiện chế độ làm chủ tập thể; ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để cụ thể hóa Hiến pháp, từng bước xây dựng một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, tạo tiền đề để Nhà nước thực hiện quản lý mọi hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội theo đúng Hiến pháp và pháp luật.

Quốc hội đã thông qua một số Luật quan trọng như: Luật tổ chức Quốc hội và Hội đồng Nhà nước, Luật tổ chức Tòa án nhân dân.

Quốc hội khóa VII là Quốc hội của thời kỳ bắt đầu công cuộc đổi mới, đã đẩy mạnh công tác lập pháp, tăng cường công tác giám sát và việc quyết định các vấn đề quan trọng khác để đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện đất nước. Xác định nguyên tắc, phương hướng xây dựng nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

CÁC KỲ HỌP NỔI BẬT

Quốc hội khóa VII kéo dài 6 năm (1981-1987), với 12 kỳ họp.

Kỳ họp thứ nhất

Họp từ ngày 24/6 đến 4/7-1981, tại Hà Nội

Quốc hội lập Hội đồng dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội gồm: Ủy ban Pháp luật; Ủy ban Kinh tế, Kế hoạch và Ngân sách; Ủy ban Văn hóa-Giáo dục; Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật; Ủy ban Y tế và Xã hội; Ủy ban Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng; Ủy ban Ðối ngoại.

Kỳ họp thứ 9

Từ ngày 21 đến 27/6/1985, Quốc hội thông qua Bộ Luật Hình sự

Kỳ họp thứ 12

Từ ngày 23 đến 29/12/1986, Quốc hội thông qua Luật Hôn nhân và gia đình

Các văn bản pháp quy đã thông qua

10 luật và bộ luật, 15 pháp lệnh.

Luật tổ chức Quốc hội và Hội đồng Nhà nước nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (ban hành ngày 11/7/1981).

Luật tổ chức Tòa án nhân dân (ban hành ngày 13/7/1981).

Luật tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân (ban hành ngày 13/7/1981).

Luật tổ chức Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (ban hành ngày 14/7/1981).

Luật nghĩa vụ quân sự (ban hành ngày 10/1/1982).

Luật về sĩ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam (ban hành ngày 10/1/1982).

Luật tổ chức Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân (ban hành ngày 9/7/1983).

Luật Bầu cử đại biểu Hội đồng Nhân dân (ban hành ngày 2/1/1984).

Bộ luật Hình sự của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (ban hành ngày 9/7/1985).

Luật Hôn nhân và Gia đình (ban hành ngày 3/1/1987)

Pháp lệnh Quy định việc xét và giải quyết các khiếu tố, tố cáo của công dân (ban hành ngày 3/12/1981).

Pháp lệnh Trừng trị tội hối lộ (ban hành ngày 23/5/1981).

Pháp lệnh Trừng trị các tội đầu cơ, buôn lậu, làm hàng giả, kinh doanh trái phép (ban hành ngày 10/7/1982).

Pháp lệnh Bảo vệ tài liệu lưu trữ quốc gia (ban hành ngày 11/12/1982).

Pháp lệnh về Thuế Nông nghiệp (ban hành ngày 3/3/1983).

Pháp lệnh sửa đổi một số điều về Thuế Công thương nghiệp (ban hành ngày 11/3/1983).

Pháp lệnh về việc Phát hành công trái xây dựng Tổ quốc (ban hành ngày 28/11/1983).

Pháp lệnh Bảo vệ và sử dụng di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh (ban hành ngày 4/4/1984).

Pháp lệnh bổ sung, sửa đổi một số điểm trong Pháp lệnh về việc phát hành công trái xây dựng Tổ quốc (ban hành ngày 3/6/1985).

Pháp lệnh Quy định danh hiệu vinh dự Nhà nước để tặng các nghệ sĩ, nhà giáo, thầy thuốc (ban hành ngày 4/6/1985).

Pháp lệnh quy định về giải thưởng Hồ Chí Minh và giải thưởng Nhà nước (ban hành ngày 4/6/1985).

Pháp lệnh về việc Phát hành tiền ngân hàng mới, thu đổi tiền ngân hàng cũ (ban hành ngày 13/9/1985).

Pháp lệnh Tổ chức Tòa án quân sự (ban hành ngày 3/1/1986).

Pháp lệnh Tổ chức Viện kiểm sát quân sự (ban hành ngày 3/1/1986).

Pháp lệnh sửa đổi việc tính các định mức bằng tiền trong Ðiều lệ thuế công thương nghiệp và Ðiều lệ thuế hàng hóa (ban hành ngày 8/11/1986).

Các hiệp định, hiệp ước, công ước quốc tế đã phê chuẩn:

Nghị quyết phê chuẩn Công ước về quy chế pháp chế, quyền ưu đãi và miễn trừ của các tổ chức kinh tế liên quốc gia (ban hành ngày 16/6/1981).

Nghị quyết phê chuẩn Nghị định thư I ngày 6/8/1977 bổ sung các Công ước Giơnevơ ngày 12/8/1949 (ban hành ngày 28/8/1981).

Nghị quyết phê chuẩn Hiệp định lãnh sự giữa Việt Nam và Cuba (ban hành ngày 29/10/1981).

Nghị quyết phê chuẩn Công ước về loại bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ (ban hành ngày 30/11/1981).

Nghị quyết phê chuẩn Hiệp định tương trợ tư pháp và pháp lý về các vấn đề dân sự, gia đình và hình sự giữa nước Việt Nam và Liên Xô (ban hành ngày 22/1/1982).

Nghị quyết phê chuẩn Hiệp ước hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Cuba (ban hành ngày 30/11/1982).

Nghị quyết phê chuẩn Hiệp định lãnh sự giữa Việt Nam và Pháp (ban hành ngày 15/12/1982)

Nghị quyết phê chuẩn Hiệp định tương trợ tư pháp và pháp lý về dân sự và hình sự giữa Việt Nam và Tiệp Khắc (ban hành ngày 30/3/1983).

Nghị quyết phê chuẩn Hiệp ước về nguyên tắc giải quyết vấn đề biên giới giữa Việt Nam và Campuchia (ban hành ngày 31/8/1983).

Nghị quyết phê chuẩn Nghị định thư tại Môngtơrêan ngày 30/9/1977 (ban hành ngày 31/8/1983).

Nghị quyết phê chuẩn Hiệp định lãnh sự giữa Việt Nam và Nicaragoa (ban hành ngày 31/8/1984).

Nghị quyết phê chuẩn Hiệp định lãnh sự giữa Việt Nam và Lào (ban hành ngày 30/1/1985).

Nghị quyết phê chuẩn Hiệp ước hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Hunggari (ban hành ngày 27/2/1985).

Nghị quyết phê chuẩn Hiệp định tương trợ tư pháp về vấn đề dân sự, gia đình, lao động và hình sự giữa Việt Nam và Cuba (ban hành ngày 26/3/1985).

Nghị quyết phê chuẩn Hiệp định tương trợ tư pháp về các vấn đề dân sự, gia đình, lao động và hình sự giữa Việt Nam và Hunggari (ban hành ngày 26/3/1985).

Nghị quyết về phê chuẩn Công ước về năng lực pháp lý, quyền ưu đãi và miễn trừ của Hội đồng Tương trợ kinh tế mà Chính phủ Việt Nam ký với Chính phủ Ba Lan (ban hành ngày 28/10/1985).

Nghị quyết phê chuẩn Công ước quốc tế về viễn thông (ban hành ngày 21/12/1985).

Nghị quyết phê chuẩn Hiệp ước bổ sung "Hiệp ước hoạch định biên giới quốc gia giữa Việt Nam và Lào" (ban hành ngày 1/4/1986).

Nghị quyết phê chuẩn Hiệp định quy hoạch biên giới giữa Việt Nam và Campuchia (ban hành ngày 30/1/1986).

Nghị quyết phê chuẩn Hiệp định tương trợ tư pháp về các vấn đề về dân sự, gia đình và hình sự giữa Việt Nam và Bungari (ban hành ngày 16/2/1987).

HOẠT ĐỘNG LẬP PHÁP

Trong nhiệm kỳ khóa VII, với 12 kỳ họp, Quốc hội đã thông qua 10 đạo luật và 35 nghị quyết; Hội đồng Nhà nước ban hành 15 pháp lệnh.

Ngoài các đạo luật về tổ chức bộ máy nhà nước được ban hành mới theo Hiến pháp năm 1980, đáng chú ý là lần đầu tiên Quốc hội đã ban hành Bộ luật Hình sự (1985) gồm 280 điều quy định về tội phạm và hình phạt; Luật Hôn nhân gia đình (1986) gồm 57 điều trên cơ sở kế thừa và phát triển Luật Hôn nhân và gia đình năm 1959... thể hiện bước phát triển đáng kể trong hoạt động lập pháp của Quốc hội.

PHÊ CHUẨN KẾ HOẠCH NHÀ NƯỚC HẰNG NĂM VÀ KẾ HOẠCH 5 NĂM (1981-1985); CẨN TRỌNG XEM XÉT, QUYẾT ĐỊNH CÁC CHỈ TIÊU PHÁT TRIỂN KINH TẾ-XÃ HỘI:

Từ cuối những năm 1970 đầu những năm 1980, do những nguyên nhân khách quan và chủ quan, nền kinh tế đất nước đứng trước những khó khăn gay gắt. Đảng và Chính phủ ban hành nhiều nghị quyết và quyết định từng bước sửa đổi cơ chế quản lý kinh tế.

Tại các kỳ họp lần thứ hai, thứ ba, thứ tư, căn cứ vào chủ trương, đường lối của Đại hội Đảng lần thứ V (3/1982), nghe các báo cáo của Hội đồng Bộ trưởng, Quốc hội khóa VII đã nghiên cứu và tập trung phân tích, thảo luận và thông qua các kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội hằng năm và phương hướng đến năm 1985; cẩn trọng xem xét, quyết định các chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội nhằm khắc phục những khó khăn, sự mất cân đối, thâm hụt ngân sách,... đưa sản xuất phát triển.

Tuy nhiên, kế hoạch 5 năm (1981-1985) chưa thực hiện được mục tiêu do Đại hội V đề ra. Đất nước tiếp tục bị bao vây cấm vận. Trong quá trình thực hiện những biện pháp cải cách, đã phạm phải một số sai lầm nghiêm trọng làm trầm trọng thêm tình hình khủng hoảng kinh tế-xã hội.

TẬP TRUNG THÁO GỠ KHÓ KHĂN, TÌM ĐƯỜNG ĐỔI MỚI

Với mục tiêu ổn định tình hình kinh tế-xã hội, đáp ứng yêu cầu cấp bách và thiết yếu nhất của đời sống Nhân dân, giảm nhẹ những mất cân đối nghiêm trọng của nền kinh tế, trong những năm đầu của kế hoạch 5 năm (1981-1985), thực hiện nghị quyết của Quốc hội, Nhân dân cả nước đã kiên trì khắc phục khó khăn, ra sức lao động sản xuất, chủ động sáng tạo mở ra cách làm ăn mới với những hình thức tổ chức, quản lý năng động đưa đến những nét chuyển biến trên mặt trận xây dựng kinh tế, phát triển văn hóa và củng cố quốc phòng.

GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG CỦA BỘ MÁY NHÀ NƯỚC:

Trong nhiệm kỳ khóa VII, công tác giám sát của Quốc hội, Hội đồng Nhà nước được coi trọng, tập trung vào những vấn đề trọng yếu thuộc các lĩnh vực quản lý kinh tế-xã hội, thi hành Hiến pháp, pháp luật và tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.

Quốc hội đã chất vấn, xem xét báo cáo công tác của Chính phủ và các cơ quan hữu quan, thể hiện vai trò kiểm tra, đôn đốc và điều chỉnh kịp thời chính sách.

Đặc biệt, tại Kỳ họp thứ mười, các đại biểu Quốc hội tập trung chất vấn vào việc đánh giá những sai lầm, khuyết điểm trong việc thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa V) về giá-lương-tiền; đồng thời đưa ra những biện pháp khắc phục.

HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI PHÁ THẾ BỊ BAO VÂY, CẤM VẬN

Tuân thủ nguyên tắc đối ngoại nhất quán của Đảng, hoạt động đối ngoại của Quốc hội khóa VII nhằm tăng cường hợp tác toàn diện với Quốc hội các nước xã hội chủ nghĩa, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ rộng rãi của các nước trên thế giới để phá thế bao vây, cấm vận của các thế lực thù địch chống phá Việt Nam.

Quốc hội khóa VII cũng tranh thủ diễn đàn Liên minh Nghị viện để nêu rõ quan điểm, lập trường của Việt Nam; ủng hộ những sáng kiến hòa bình, bảo đảm an ninh chung của nhân loại, góp phần nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam và thực hiện nghĩa vụ quốc tế với các nước trong khu vực và trên thế giới.

Quốc hội khóa VII được tổ chức và hoạt động trên cơ sở Hiến pháp năm 1980, trong bối cảnh tình hình quốc tế và trong nước có những thuận lợi cơ bản, song còn nhiều khó khăn, phức tạp. Trên mặt trận kinh tế, đất nước đứng trước nhiều vấn đề gay gắt.

Trải qua 12 kỳ họp, Quốc hội đã phát huy vai trò cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của Nhân dân trong việc củng cố và hoàn thiện chế độ làm chủ tập thể; ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để cụ thể hóa Hiến pháp, từng bước xây dựng một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, tạo tiền đề để Nhà nước thực hiện quản lý mọi hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội theo đúng Hiến pháp và pháp luật.

Hoạt động trong giai đoạn bắt đầu của công cuộc đổi mới, Quốc hội khóa VII đã đẩy mạnh công tác lập pháp, tăng cường công tác giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng khác để đáp ứng yêu cầu đổi mới đất nước./.

(Vietnam+)