Quốc hội thông qua dự toán ngân sách năm 2027

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2027. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Theo Nghị quyết vừa được Quốc hội thông qua, dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2027 là 3.334.338 tỷ đồng. Trong đó, thu ngân sách trung ương là 1.775.593 tỷ đồng, thu ngân sách địa phương là 1.558.745 tỷ đồng.

Tổng số chi ngân sách nhà nước được quyết nghị là 4.073.935 tỷ đồng. Cụ thể, chi ngân sách trung ương là 2.364.411 tỷ đồng, trong đó đã bao gồm 408.747 tỷ đồng bổ sung cân đối ngân sách địa phương và 311.363 tỷ đồng bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương. Chi ngân sách địa phương là 1.709.524 tỷ đồng, không bao gồm chi từ nguồn bổ sung có mục tiêu và bổ sung cân đối.

Về cân đối ngân sách, Quốc hội quyết nghị mức bội chi ngân sách nhà nước năm 2027 là 739.597 tỷ đồng, tương đương 4,5% GDP. Trong đó, bội chi ngân sách trung ương là 588.818 tỷ đồng, tương đương 3,6% GDP; bội chi ngân sách địa phương là 150.779 tỷ đồng, tương đương 0,9% GDP. Tổng mức vay của ngân sách nhà nước năm 2027 được xác định là 1.279.717 tỷ đồng.

Các chỉ tiêu trên là cơ sở quan trọng để tổ chức điều hành chính sách tài khóa năm 2027, vừa bảo đảm nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, vừa duy trì kỷ luật, kỷ cương tài chính và an toàn ngân sách nhà nước.

Về điều hành ngân sách nhà nước năm 2026, Nghị quyết của Quốc hội giao Chính phủ chỉ đạo các Bộ, cơ quan Trung ương và địa phương điều hành ngân sách nhà nước năm 2026 chặt chẽ, chủ động, linh hoạt; phấn đấu hoàn thành cao nhất nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước; quản lý chi tiết kiệm, hiệu quả; phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công; kiểm soát bội chi, vay và trả nợ trong phạm vi được cấp có thẩm quyền quyết định.

Chính phủ bổ sung nguồn cải cách tiền lương của ngân sách trung ương từ số tiết kiệm chi thường xuyên ngân sách nhà nước năm 2026 của các Bộ, cơ quan trung ương theo quy định tại Nghị quyết số 135/NQ-CP ngày 22 tháng 5 năm 2026 của Chính phủ. Đối với số tiết kiệm từ chi thường xuyên của địa phương, cho phép sử dụng để chi các chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành năm 2026 (phần kinh phí yêu cầu địa phương đảm bảo), số còn lại dành chi cho các dự án hạ tầng trọng điểm, trường hợp không sử dụng hết trong năm 2026 thì được chuyển nguồn sang năm 2027 để tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ này.

Nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025 dành để xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền (bao gồm cả số vốn đã phân bổ nhưng chưa sử dụng hết và số vốn chưa phân bổ) được chuyển sang năm 2027 để tiếp tục thực hiện.

Về thực hiện chính sách tiền lương, chính sách xã hội (Điều 4), Nghị quyết của Quốc hội quyết nghị: Bố trí dự toán chi cải cách tiền lương năm 2027 theo đề xuất của Chính phủ tại Báo cáo số 129/BC-CP ngày 16 tháng 10 năm 2026. Chính phủ chỉ đạo sử dụng nguồn tích lũy cho cải cách tiền lương để đảm bảo thực hiện các chế độ tiền lương, phụ cấp, thu nhập, điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và tinh giản biên chế theo quy định.

Các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương thực hiện các giải pháp tạo nguồn cải cách chính sách tiền lương theo quy định. Tiếp tục loại trừ một số khoản thu khi tính số tăng thu ngân sách địa phương so với dự toán dành để cải cách tiền lương, bao gồm: thu tiền thuê đất được nhà đầu tư ứng trước để bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; thu từ xử lý tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị được cơ quan có thẩm quyền quyết định sử dụng để chi đầu tư theo quy định; thu tiền bảo vệ và phát triển đất trồng lúa; phí tham quan các khu di tích, di sản thế giới; phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ, tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu; phí bảo vệ môi trường đối với nước thải; thu từ quỹ đất công ích, thu hoa lợi, công sản tại xã và thu tiền cho thuê và bán nhà thuộc sở hữu nhà nước.

Mở rộng phạm vi sử dụng nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách trung ương để điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và tinh giản biên chế; cho phép sử dụng nguồn cải cách tiền lương còn dư của ngân sách địa phương để thực hiện các chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành và tinh giản biên chế.

Kinh phí cải cách tiền lương ngân sách trung ương giao cho các cơ quan, đơn vị hoặc bổ sung cho ngân sách địa phương cuối năm không sử dụng hết (bao gồm cả năm 2026), thực hiện hoàn trả nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách trung ương và không sử dụng cho mục đích khác.

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2027, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã làm rõ một số vấn đề được đại biểu Quốc hội quan tâm.

Về hiệu quả giải ngân đầu tư công, đây là vấn đề được các đại biểu Quốc hội quan tâm qua nhiều kỳ họp. Chính phủ xác định giải ngân đầu tư công là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, có đóng góp trực tiếp vào kết quả phát triển kinh tế - xã hội và là động lực quan trọng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng.

Theo báo cáo, đến hết tháng 10/2026, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 75,4% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, tương ứng khoảng 720.500 tỷ đồng. Kết quả này đã cải thiện đáng kể trong những tháng gần đây, cao hơn 21% và tăng khoảng 229.400 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2025.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Nghị quyết đã thể hiện yêu cầu Chính phủ chỉ đạo các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương tập trung triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án, đẩy nhanh hoàn thiện thủ tục đầu tư, nhất là đối với các dự án trọng điểm, dự án có tác động lan tỏa.

Cùng với đó, thực hiện điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang những dự án có khả năng triển khai và giải ngân, tránh tình trạng vốn đã bố trí nhưng không được sử dụng hiệu quả.

Trong điều hành, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế; cải thiện công tác quy hoạch và chuẩn bị dự án, không để xảy ra tình trạng vốn chờ dự án. Đồng thời, đánh giá đầy đủ hiệu quả đầu tư trong toàn bộ quá trình từ lập, thẩm định, phê duyệt đến tổ chức thực hiện, vận hành và khai thác dự án.

Mục tiêu không chỉ là đẩy nhanh tiến độ giải ngân, mà còn phải sớm hoàn thành công trình, đưa dự án vào khai thác, sử dụng, phát huy hiệu quả nguồn lực ngân sách nhà nước.

Đối với ý kiến về tổng mức vay và mức bội chi ngân sách nhà nước, Chính phủ cho rằng, đây là một trong những cân đối lớn của tài chính quốc gia, cần được tính toán kỹ lưỡng để vừa đáp ứng nhu cầu nguồn lực cho tăng trưởng, vừa bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, an toàn và an ninh tài chính quốc gia.
Chính phủ dự kiến đến cuối năm 2027, nợ công khoảng 34-35% GDP; các chỉ tiêu về nợ và nghĩa vụ trả nợ đều nằm trong phạm vi ngưỡng an toàn cho phép.

Bên cạnh đó, Nghị quyết số 26/2026/QH16 của Quốc hội về Kế hoạch tài chính quốc gia 5 năm giai đoạn 2026-2030 đã xác định bội chi ngân sách nhà nước hằng năm được quyết định theo nhu cầu và tiến độ giải ngân các nhiệm vụ đầu tư phát triển.

Trên cơ sở đó, trong quá trình điều hành, Chính phủ sẽ chỉ đạo rà soát kỹ các nguồn vay, chủ động điều hành linh hoạt thời điểm và kỳ hạn phát hành, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, phù hợp với khả năng thực hiện và tiến độ giải ngân đầu tư công.

Chính phủ cũng đã phối hợp với các cơ quan của Quốc hội rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết cả về nội dung và kỹ thuật văn bản; đồng thời rà soát số liệu tại các phụ lục chi tiết kèm theo, bảo đảm đầy đủ, chính xác, phù hợp với chủ trương, kết luận của Đảng, Nhà nước và quy định pháp luật.