Bong bóng định giá AI và áp lực thực tế sau mục tiêu 2.000 tỷ USD của Anthropic

Làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ tại Wall Street đang khiến các nhà đầu tư hoang mang. Ảnh: CNN

Tuần tới, Anthropic dự kiến thực hiện chuỗi hoạt động quảng bá trước thềm phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) để chuẩn bị niêm yết trên sàn Nasdaq với mã chứng khoán ANT, theo CNBC. Nhắm tới phiên giao dịch đầu tiên trong vài tuần tới, hãng phát triển dòng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM - Large Language Model) Claude từng hướng đến mức định giá kỷ lục lên tới 2.000 tỷ USD, tăng vọt so với con số 965 tỷ USD ghi nhận tại vòng gọi vốn Series H hồi tháng 5/2026, Reuters đưa tin.

Tuy nhiên, giới đầu tư bắt đầu hạ kỳ vọng và liên tục đặt câu hỏi về tính khả thi của con số này. Nguồn tin từ các nhà quản lý quỹ cho biết mốc 1.500 tỷ USD hiện đối mặt với nhiều hoài nghi, trong khi khoảng 1.000 - 1.250 tỷ USD mới là mục tiêu phản ánh đúng thực tế thị trường ở thời điểm hiện tại, theo phản ánh của CNBC.

Sự đảo chiều tâm lý diễn ra ngay sau chuỗi ngày ảm đạm của nhóm cổ phiếu công nghệ tại Mỹ. Trong phiên giao dịch ngày 5/11, chỉ số Nasdaq Composite giảm hơn 5%, ghi nhận mức lao dốc theo ngày mạnh nhất trong 19 tháng. Đà sụt giảm này kéo dài bầu không khí trầm lắng từ tháng 10, thời điểm thị trường chứng khoán Mỹ chịu áp lực bán tháo lớn ở nhóm nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây và sản xuất chip bán dẫn.

CNBC cho biết, bên cạnh biến động tài chính, kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ tuần này với việc kiểm soát Quốc hội thuộc về đảng Dân chủ cũng gia tăng áp lực cho các tập đoàn công nghệ. Giới phân tích lo ngại các rào cản pháp lý mới cùng làn sóng phản đối việc tiêu thụ điện năng lớn sẽ làm chậm tiến độ cấp phép và xây dựng các trung tâm dữ liệu.

Khoản lỗ hoạt động của Anthropic vượt ngưỡng 8 tỷ USD. Ảnh: Reuters

Sự thận trọng của giới đầu tư xuất phát trực tiếp từ các con số thâm hụt tài chính trong bản cáo bạch công bố cuối tháng 9. Mặc dù doanh thu năm qua tăng trưởng ấn tượng gấp 12 lần, đạt mốc 4,6 tỷ USD, khoản lỗ hoạt động của Anthropic lại vượt ngưỡng 8 tỷ USD và kéo tổng số lỗ ròng trong năm lên tới 42 tỷ USD, hãng tin Reuters phân tích.

Đáng chú ý, thông tin từ Bloomberg cho hay, để duy trì sức mạnh tính toán cho các dòng mô hình Claude thế hệ tiếp theo, Anthropic đã ký cam kết chi tiêu lên tới 518 tỷ USD cho hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ đám mây với Amazon Web Services (AWS) và Google Cloud trong những năm tới. Việc chi phí vận hành tăng theo lũy thừa khiến biên lợi nhuận gộp bị bào mòn, nới rộng khoảng cách giữa tiềm năng công nghệ và dòng tiền hoạt động thực tế.

Nhà phân tích Gil Luria tại D.A. Davidson nhận định trên CNBC rằng thị trường thực sự cần một đợt IPO diễn ra suôn sẻ và các ngân hàng bảo lãnh hiểu rõ áp lực này. Việc đưa ra mức định giá hợp lý ngay từ đầu được xem là phương án bắt buộc để doanh nghiệp tránh kịch bản sụt giảm giá cổ phiếu ngay sau khi lên sàn.

Sự chuyển hướng của dòng vốn quốc tế từ kỳ vọng thuần túy sang năng lực sinh lời thực tế phát đi tín hiệu cảnh báo quan trọng cho thị trường Việt Nam. Việc phụ thuộc vào các chỉ số định giá trên giấy tờ thay vì dòng tiền tự do sẽ đẩy doanh nghiệp vào thế rủi ro khi các quỹ đầu tư toàn cầu thắt chặt quy định giải ngân.

Thực tế này buộc các startup và tập đoàn công nghệ trong nước phải tái cấu trúc ưu tiên phát triển. Thay vì theo đuổi các mô hình AI tổng quát tốn kém chi phí hạ tầng, các doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung tối ưu hóa chi phí, phát triển giải pháp AI chuyên biệt theo từng ngành kinh tế và sớm chứng minh năng lực tự chủ tài chính.